Bilim insanları, Anomotaenia brevis adlı tenyanın enfekte ettiği işçi karıncaların davranışlarını ve yaşlanma süreçlerini değiştirdiğini ortaya koydu. Araştırmaya göre enfekte karıncalar normalden çok daha uzun yaşıyor, daha pasif hale geliyor ve fizyolojik olarak kraliçe karıncalara benzer özellikler kazanıyor.
Tenya işçi karıncaların yaşam süresini uzatıyor
Hakemli bilim dergisi BMC Genomics’te yayımlanan araştırma, Anomotaenia brevis adlı tenyanın işçi karıncalar üzerinde dikkat çekici etkiler oluşturduğunu gösterdi.
Araştırmacılar, tenyanın gelişimini ağaçkakanlarda tamamladığını, Temnothorax nylanderi türü karıncaların ise parazitin ara konağı olarak görev yaptığını belirtti.
Daha önceki çalışmalar, bu karınca türünde kraliçelerin 20 yıla kadar yaşayabildiğini, işçi karıncaların ise genellikle bir ila iki yıl ömür sürdüğünü ortaya koymuştu.
Yeni araştırmada ise tenyayla enfekte olan işçi karıncaların, enfekte olmayan yuva arkadaşlarına kıyasla birkaç kat daha uzun yaşadığı ve yaşam sürelerinin kraliçe karıncalara yaklaştığı belirlendi.
Metabolizmaları kraliçe karıncalara benziyor
Araştırmaya göre enfekte işçi karıncalar zamanla daha pasif hale geliyor ve metabolizmaları kısmen kraliçe karıncaların metabolizmasına benzer özellikler göstermeye başlıyor.
Çalışmanın yazarlarından Mainz Johannes Gutenberg Üniversitesi araştırmacısı Susanne Foitzik, sosyal böceklerde kraliçe ve işçi karıncaların aynı genetik yapıya sahip olmalarına rağmen yaşam süreleri ve yaşam biçimlerinin büyük farklılık gösterdiğini belirtti.
Bilim insanları, enfekte karıncaların daha uzun yaşaması ve daha az hareket etmesinin, tenyanın yaşam döngüsünü tamamlayarak daha geniş alanlara yayılmasını kolaylaştırabileceğini değerlendiriyor.
Beyin ve bağırsak dokuları incelendi
Araştırmacılar, Almanya’nın Mainz kenti yakınlarındaki Lenneberg Ormanı’nda bulunan kolonilerden kraliçe karıncalar, tenyayla enfekte işçi karıncalar ve enfekte olmayan işçi karıncaları karşılaştırdı.
Karıncaların beyin ve karın dokuları incelenirken metabolizma ve bağışıklık sistemleriyle ilgili genlerin faaliyetleri de analiz edildi. Ayrıca hem karıncaların hem de tenyanın genom verileri değerlendirildi.
“Enfeksiyon fizyolojiyi hedefli biçimde değiştiriyor”
Susanne Foitzik, genetik analizlerin parazitin yalnızca hastalığa yol açmadığını, aynı zamanda konağın fizyolojisini belirli bir amaç doğrultusunda değiştirdiğini gösterdiğini söyledi.
Araştırmada, enfekte işçi karıncaların gen aktivitesinin özellikle bağırsak dokusunda kraliçe karıncalarınkine kısmen benzediği tespit edildi. Buna karşın beyin dokusundaki gen aktivitesinin kraliçelerle daha sınırlı benzerlik gösterdiği belirlendi.
Çalışmanın diğer yazarlarından Giulia Blasi, bu durumun enfeksiyonun etkilerinin dokuya göre farklılık gösterdiğine işaret ettiğini ifade etti.
Yaşlanma ve bağışıklık sistemi de etkileniyor
Araştırmacılar, bağışıklık sistemi, strese dayanıklılık, metabolizma ve yaşlanmayı düzenleyen genlerin enfekte işçi karıncalarda daha aktif çalıştığını belirledi.
Bilim insanları, tenyanın öncelikli amacının konağın bağışıklık sisteminden kaçmak olduğunu, ancak bu süreçte karıncaların metabolizmasını, bağışıklık sistemini, yaşlanma hızını ve davranışlarını da önemli ölçüde değiştirdiğini değerlendirdi.
Araştırma, parazitlerin konak canlıların yaşam süresi ve fizyolojisi üzerindeki etkilerine ilişkin yeni ipuçları sunması bakımından dikkat çekici bulgular ortaya koyuyor.
