İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, yarın ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray’da görüşmek üzere Washington’u ziyaret edecek.
İsrail Başbakanlık Ofisi, Netanyahu’nun ziyaret kapsamında kısa süre önce yaşamını yitiren Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham için düzenlenecek cenaze törenine de katılacağını açıkladı.
Gündemde İran, Gazze ve bölgesel gelişmeler var
Netanyahu’nun Washington temaslarında İran’ın nükleer programı, Gazze’deki gelişmeler, İsrail’in Suriye ve Lübnan’daki askeri varlığı ile ABD-Suudi Arabistan ilişkilerinin öne çıkması bekleniyor.
ABD’de yayın yapan Fox News’e konuşan Netanyahu, İran’ın ya nükleer programını sona erdirmesi ya da bu doğrultuda yön değiştirmesi gerektiğini söyledi.
Donald Trump’ın İran politikasını desteklediğini belirten Netanyahu, “Başkan Trump’ın başarmaya çalıştığı şey tam olarak bu. Bir anlaşmayla ya da anlaşmasız, İran’ın nükleer programı sona ermeli” ifadelerini kullandı.
Netanyahu ayrıca, İran’ın ya da Tahran’ın bölgedeki müttefiklerinin İsrail’e yönelik olası bir saldırısına sert karşılık vereceklerini dile getirdi.
Suudi Arabistan ile normalleşme mesajı
Netanyahu, Trump’ın ABD ile Suudi Arabistan arasında imzalanan sivil nükleer işbirliği anlaşmasının İsrail ile normalleşme şartına bağlanmasına ilişkin açıklamalarını da değerlendirdi.
Suudi Arabistan’ın yalnızca sivil amaçlı nükleer enerji geliştirmesi gerektiğini belirten Netanyahu, askeri amaçlı bir nükleer programın kabul edilemeyeceğini ifade etti.
BM Genel Kurulu’na katılacağını açıkladı
Netanyahu, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) hakkında çıkardığı tutuklama emrine rağmen eylül ayında New York’ta düzenlenecek Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’na katılmayı planladığını söyledi.
“Hiçbir şeyden endişe duymuyorum. Başbakanlığım boyunca neredeyse her yıl BM Genel Kurulu toplantılarına katıldım. Bu yıl da katılmayı planlıyorum.” diyen Netanyahu, ziyaret kararını yineledi.
UCM, 21 Kasım 2024’te Gazze’de işlendiği belirtilen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle Benyamin Netanyahu ile dönemin İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmıştı. İsrail ise suçlamaları reddediyor ve UCM’nin yargı yetkisini tanımıyor.
New York’ta tutuklama tartışması
Netanyahu’nun BM Genel Kurulu için New York’a yapmayı planladığı ziyaret, ABD’de de tartışmalara neden oldu.
New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, seçim kampanyası döneminde Netanyahu’yu “savaş suçlusu” olarak nitelendirmiş, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarını ise “soykırım” olarak tanımlamıştı.
Zohran Mamdani, Netanyahu’nun New York’a gelmesi halinde tutuklanması çağrısında bulunmuş, daha sonra yayımladığı açıklamada ise New York yönetiminin UCM’nin tutuklama kararını uygulayacak bağımsız bir yasal yetkisinin bulunmadığı sonucuna ulaştıklarını ifade etmişti.
Mamdani, buna karşın federal hükümete çağrı yaparak ABD’nin UCM kararını uygulaması gerektiğini dile getirdi.
Donald Trump ise Netanyahu’nun ABD’de bulunduğu sürece “hiçbir şekilde tutuklanmayacağını” açıklamıştı.
ABD, UCM’nin kuruluş anlaşması olan Roma Statüsü’ne taraf olmadığı için mahkemenin tutuklama kararlarını uygulayacak bir iç hukuk mekanizmasına sahip bulunmuyor. Ayrıca görevdeki hükümet başkanları ile BM toplantılarına katılan devlet temsilcileri, ABD hukukunda genel olarak diplomatik dokunulmazlıktan yararlanıyor.
Netanyahu: İsrail uluslararası alanda yalnız değil
Fox News’e verdiği röportajda İsrail’in uluslararası alanda yalnızlaştığı yönündeki değerlendirmelere de değinen Netanyahu, birçok ülkenin İsrail ile işbirliği arayışında olduğunu söyledi.
Netanyahu, Afrika, Latin Amerika, Asya ve Avrupa’daki çeşitli ülkelerin teknoloji ve güvenlik alanlarında İsrail ile ilişkilerini geliştirmek istediğini ifade etti.
İbrahim Anlaşmaları kapsamında hangi ülkelerin İsrail ile normalleşme sürecine katılabileceğine ilişkin soruyu ise ayrıntı vermeden yanıtlayan Netanyahu, bu konuda isim açıklamanın diplomatik sürece zarar verebileceğini belirtti.
İsrail basını: Netanyahu çekilme taleplerini reddedecek
Öte yandan İsrail’de yayın yapan Kanal 13 televizyonunun haberine göre Netanyahu, Washington temaslarında Trump yönetiminin İsrail ordusunun Gazze Şeridi, Suriye ve Lübnan’da kontrol altında tuttuğu bölgelerden çekilmesi yönündeki taleplerine karşı çıkacak.
Haberde, Netanyahu’nun kabine toplantısında bu talepleri kabul etmeyeceğini söylediği aktarıldı.
Kanal 13’ün haberine göre Tel Aviv yönetimi, Hamas tamamen silahsızlandırılıncaya ve Gazze Şeridi’nden çıkarılıncaya kadar İsrail ordusunun “Sarı Hat” olarak adlandırılan bölgede kontrolünü sürdürmesini hedefliyor.
Haberde ayrıca, Gazze’de görev yapması planlanan Uluslararası İstikrar Gücü’nde (ISF) Uganda ve Fas gibi İsrail ile ilişkileri bulunan ülkelerden yaklaşık 200 personelin yer aldığı, İsrail kabinesinin de bu güce yasal dokunulmazlık tanınmasını onayladığı belirtildi. Bu gücün, İsrail ordusuyla koordinasyon içinde ve ordunun kontrolü dışındaki bölgelerde faaliyet göstermesinin planlandığı aktarıldı.
Bölgesel gerilim sürerken kritik görüşme: Trump ile Netanyahu Beyaz Saray’da bir araya gelecek
