İspanya’nın Kuzey Afrika’daki özerk kenti Ceuta’da yaşanan düzensiz göç hareketi, Madrid ile Tel Aviv arasındaki diplomatik gerilimi yeniden gündeme taşıdı. İspanya’daki bazı siyasi isimler ve uzmanlar, göç hareketinin İspanya hükümetini zayıflatmak amacıyla siyasi bir araç olarak kullanılabileceğini değerlendirirken, İsrail’in Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Danny Danon ile İspanya Ulaştırma Bakanı Oscar Puente arasında sosyal medya üzerinden karşılıklı açıklamalar yapıldı.
Ceuta’daki göç hareketi siyasi tartışmaya dönüştü
İsrail’in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon, X hesabından yaptığı paylaşımda İspanya’nın İsrail’e yönelik eleştirilerini hatırlatarak Ceuta’daki düzensiz göç hareketine dikkat çekti.
Danon, İspanya’nın Ceuta’daki göç hareketi nedeniyle olağanüstü hal ilan ettiğini belirterek, İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprakları konusunda açıklama yapması gerektiğini söyledi.
İspanya Ulaştırma Bakanı Oscar Puente ise Danon’un açıklamasına, “Görünüşe göre her şey giderek daha net hale geliyor” ifadeleriyle yanıt verdi. Puente’nin açıklaması, Ceuta’da yaşanan göç hareketinin arkasında İsrail’in bulunduğu yönündeki değerlendirmelere destek verdiği şeklinde yorumlandı.
İspanyol uzmanlardan İsrail bağlantısı değerlendirmesi
İspanyol siyasi uzman Carolina Alonso, Ceuta’da yaşanan göç hareketini, İsrail’in Gazze’deki saldırıları nedeniyle İsrail hükümetine yönelik eleştirileriyle öne çıkan İspanya hükümetini zayıflatma girişimi olarak değerlendirdi.
Alonso, İtalya’da daha önce gündeme getirilen “Schengen Bölgesi’nin İspanya’ya kapatılması” talebini de hatırlatarak, Ceuta’daki gelişmelerin İsrail’in desteği ve İspanya ile Avrupa’daki aşırı sağın katkısıyla ortaya çıktığını söyledi.
Gazeteci Işın Eliçin ise Ceuta’ya yönelik göç hareketinin ilk kez yaşanmadığına dikkat çekti. Eliçin, Mayıs 2021’de Fas hükümetinin sınır kontrollerini gevşetmesiyle yaklaşık 8 bin kişinin yalnızca iki gün içerisinde Fas ve Sahra Altı Afrika ülkelerinden Ceuta’ya geçtiğini hatırlattı.
Sebte’ye göçmen akını ilk değil: Mayıs 2021’de Fas hükümeti sınır kontrollerini gevşetti ve yaklaşık 8 bin kişinin, Fas ile Sahra Altı Afrika ülkelerinden gelerek yalnızca iki gün içinde Sebte’ye geçmesine izin verdi.
Bu adım, İspanya’nın, Batı Sahra’nın bağımsızlığını savunan…— Işın Eliçin (@IsinElicin) July 31, 2026
Bu gelişme, Fas’ın Batı Sahra’nın bağımsızlığını savunan Polisario Cephesi lideri Brahim Gali’nin İspanya’daki bir hastanede tedavi edilmesine karşı Madrid yönetimine yönelik bir misillemesi olarak değerlendirilmişti.
İspanya ile Fas arasındaki gerilim, Pedro Sánchez hükümetinin Batı Sahra politikasında değişikliğe gitmesi ve ertesi yıl Fas Kralı 6. Muhammed ile anlaşmaya varmasının ardından azalmıştı.
Trump da Ceuta’daki göç hareketini gündeme getirdi
Alonso, Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) de İspanya hükümetini zayıflatmak istediğini söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump ise Ceuta’daki göç hareketini İspanya’daki siyasi yönetim üzerinden değerlendirdi. Trump, Fox News’e verdiği röportajda Ceuta’dan gelen görüntüleri örnek göstererek, “Yanlış taraf iktidara gelirse üç yıl içinde bizim de halimiz bu olacak” ifadelerini kullandı.
Trump’ın açıklaması da Ceuta’daki göç hareketinin İspanya iç siyasetinin yanı sıra uluslararası siyasi tartışmaların konusu haline geldiğini gösterdi.
Netanyahu’nun oğlunun 2019 paylaşımı yeniden gündemde
İspanyol gazeteci Jose Vizner ise İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun oğlu Yair Netanyahu’nun 2019 yılında yaptığı bir sosyal medya paylaşımını gündeme taşıdı.
Vizner, söz konusu paylaşımda Yair Netanyahu’nun İsrail’in Ceuta ve Melilla’daki ayrılıkçı hareketleri finanse ettiğini ima ettiğini belirterek, mevcut gelişmelerin İspanya Başbakanı Pedro Sánchez’e yönelik bir misilleme olup olmadığını sorguladı.
İspanyalı uzman Ruben Gisbert de yaşanan gelişmeleri İspanya’nın İsrail tarafından “saldırıya” uğraması şeklinde değerlendirdi.
Ceuta’nın Schengen statüsü
Ceuta, İspanya toprağı olması nedeniyle hukuken ve siyasi açıdan Schengen Bölgesi içinde yer alıyor. Ancak İspanya’nın Schengen’e katılım anlaşmasına eklenen özel istisna nedeniyle kentte diğer Schengen bölgelerinden farklı kurallar uygulanıyor.
Kuzey Afrika kıyısında bulunan Ceuta, Melilla ile birlikte İspanya’ya bağlı iki özerk kentten biri. Kentler Avrupa anakarasında bulunmuyor.
İspanya hükümetinin verilerine göre, son 24 saat içerisinde Fas’tan yaklaşık 49 bin düzensiz göçmenin geçtiği Ceuta’da yüzlerce kişi daha sonra Fas’a geri dönmeye başladı.
İspanya-İsrail ilişkileri yeniden gündemde
Ceuta’daki gelişmeler, İspanya ile İsrail arasında Gazze savaşının başladığı Ekim 2023’ten bu yana giderek kötüleşen ilişkilerin yeni bir başlığı olarak öne çıktı.
İspanya hükümeti, İsrail’in Gazze’de yürüttüğü askeri operasyonlara yönelik Avrupa’daki en sert eleştirileri yönelten yönetimlerden biri oldu. Madrid yönetimi Mayıs 2024’te Filistin Devleti’ni resmen tanıdı.
İspanya ayrıca Gazze’de derhal ateşkes ilan edilmesi ve bölgeye insani yardım girişlerinin artırılması çağrılarını uluslararası platformlarda birçok kez yineledi.
Ceuta’daki göç hareketinin ardından İsrail’in göç baskısını siyasi bir araç olarak kullandığı yönündeki değerlendirmeler İspanya’da yeniden gündeme geldi. Ancak bu değerlendirmelere ilişkin İsrail ve İspanya hükümetlerinden, göç hareketinin organize edildiğini ortaya koyan ortak bir resmi açıklama yapılmadı.
