Küresel petrol piyasalarında fiyatlar, Orta Doğu’da çatışmaların azalabileceğine yönelik beklentilerin etkisiyle düşüşünü sürdürdü. Brent petrolün ekim vadeli varil fiyatı yüzde 0,5 gerileyerek 79,08 dolara, ABD tipi ham petrolün (WTI) eylül vadeli varil fiyatı ise yüzde 0,7 düşüşle 74,69 dolara indi.
Fiyatlardaki gerilemede, ABD ile İran arasında Umman’ın arabuluculuğunda yürütülen diplomatik temasların ilerlediğine ilişkin haberler etkili oldu.
Piyasalar, olası bir uzlaşının yalnızca iki ülke arasındaki gerilimi azaltmakla kalmayıp, küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki riskleri de azaltabileceğini değerlendiriyor.
Hürmüz Boğazı neden önemli?
Basra Körfezi’ni Umman Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan Hürmüz Boğazı, dünyanın en stratejik enerji geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri bu dar su yolundan geçiyor. Bu nedenle boğazda yaşanabilecek herhangi bir askeri gerilim ya da deniz trafiğini aksatacak gelişme, petrol arzına ilişkin endişeleri artırarak fiyatların yükselmesine neden oluyor.
ABD-İran arasındaki savaşı Hürmüz Boğazı’nı doğrudan etkilemiş, petrol fiyatlarında sert yükselişlere yol açmıştı. Son günlerde diplomatik kanalların yeniden devreye girmesi ise piyasalarda arz riskinin azalacağı beklentisini güçlendirdi.
Reuters: Taslakta Hürmüz Boğazı da yer alıyor
Reuters’ın İranlı ve bölgesel kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Umman’ın arabuluculuğunda hazırlanan taslak anlaşmada Hürmüz Boğazı’ndaki deniz güvenliğine ilişkin yeni bir mekanizma üzerinde çalışılıyor. Haberde, İran’ın boğaz üzerinden Basra Körfezi’ne giriş yapan gemilerin denetiminde daha fazla rol üstlenmesini öngören önerilerin de masada olduğu belirtildi.
Ancak söz konusu taslak ne Washington ne de Tahran tarafından resmen doğrulanmış değil. ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın uluslararası deniz ticaretine açık kalmasının temel öncelikleri arasında olduğunu vurgularken, İran da olası yeni bir askeri saldırıya karşı Körfez’deki enerji altyapısını hedef alabileceği uyarısını sürdürüyor.
Analistler: Piyasalar artık kalıcı uzlaşı ihtimalini fiyatlıyor
Nomura Securities Ekonomisti Yuki Takashima, İran ile Umman arasındaki görüşmelerde ilerleme sağlandığına ilişkin haberlerin petrol piyasasında satış baskısını artırdığını belirterek, fiyatların haziran ayında İran-İsrail geriliminin ardından ulaştığı seviyelerin altına gerilediğine dikkat çekti.
Takashima’ya göre piyasa artık kısa süreli ateşkes ihtimalinden çok, Orta Doğu’da enerji arzını tehdit eden riskleri azaltabilecek daha kalıcı diplomatik bir uzlaşı olasılığını fiyatlıyor.
ABD stokları da düşüşü destekledi
Petrol fiyatlarındaki gerilemede jeopolitik gelişmelerin yanı sıra ABD’den gelen stok verileri de etkili oldu. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin (EIA) verilerine göre, 31 Temmuz haftasında ham petrol stokları 2,5 milyon varil artarak 407 milyon varile yükseldi. Analistler ise aynı dönemde yaklaşık 1,5 milyon varillik düşüş bekliyordu.
Beklentinin aksine gerçekleşen stok artışı, piyasada arzın yeterli olduğu algısını güçlendirerek petrol fiyatları üzerindeki aşağı yönlü baskıyı artırdı.
Uzmanlar, önümüzdeki dönemde petrol fiyatlarının seyrinde Orta Doğu’daki diplomatik temasların yanı sıra Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik durumu, ABD-İran ilişkileri ve küresel talebe ilişkin verilerin belirleyici olmaya devam edeceğini ifade ediyor.
