İngiltere hükümeti, savunma harcamalarını artırmak gerekçesiyle insani yardım bütçesini düşürdü. Suriye, Afganistan ve Güney Sudan gibi çatışmalarla boğuşan yoksul ülkeler, İngiltere’nin doğrudan dış yardım bütçesinde yüzde 40’ı aşan büyük bir kesintiyle karşı karşıya.
Financial Times’ın (FT) haberine göre İngiltere Dışişleri Bakanlığı’nın geçtiğimiz yıla ilişkin kalkınma harcamalarını beklenenin üzerinde düşürmesinin ardından; aralarında Suriye, Güney Sudan, Somali ve Afganistan’ın da bulunduğu çatışma bölgesi ve yoksul ülkelere yapılan doğrudan dış yardımlarda yüzde 40’ın üzerinde kesintiye gidiliyor.
İnsani yardım kuruluşları ve sivil toplum örgütleri, dünyadaki en düşük gelirli ülkeleri hedef alan bu durum karşısında alarm vermiş durumda.
İngiltere’nin ulusal gelirine kıyasla yüzde 0,5 seviyesinde olan kalkınma bütçesi, savunma harcamalarına kaynak aktarılması kararıyla birlikte yüzde 0,3 seviyesine geriledi. Bütçe verileri detaylandırıldığında, 2024-25 dönemi seviyelerine kıyasla 2028-29’a kadar ikili resmi kalkınma yardımlarında ciddi düşüşler göze çarpıyor.
İngiltere merkezli sivil toplum ağı Bond, kesintilerin çatışma, yoksulluk ve iklim krizinden en fazla etkilenen ülkelerde yürütülen programları ciddi biçimde daraltacağı uyarısında bulundu.
Dışişleri, İngiliz Milletler Topluluğu ve Kalkınma Ofisinin yıllık raporunu inceleyen Bond’a göre ikili bölgesel yardım bütçesi 2024–2025 dönemindeki 3,14 milyar sterlinden 2028–2029’da 1,79 milyar sterline düşecek. Bu, yaklaşık yüzde 43’lük bir azalma anlamına geliyor.
Bond’un hesaplamasına göre Mozambik ve Malawi’ye ayrılan İngiliz dış yardımında yüzde 90’a varan kesintiler yapılması öngörülüyor. Kuruluş, bu ülkelerin sağlık, eğitim, iklim dayanıklılığı ve temel hizmetler alanında önemli finansman ihtiyaçları bulunduğuna dikkat çekiyor.
Planlanan kesinti oranları Suriye için yüzde 55, Somali için yüzde 49, Güney Sudan için yüzde 46 ve Afganistan için yüzde 39 seviyesinde. Yardım kuruluşları, bu ülkelerin aynı zamanda çatışma ve yerinden edilme krizlerinin merkezinde bulunduğunu belirtiyor.
Bond’un Politika Direktörü Gideon Rabinowitz, bu gizli kesintilerin hükümetin güvenirliğini ciddi şekilde sarstığını vurgularken; WaterAid yetkilileri ise iklim krizine açık Afrika ülkelerinde su ve hijyen projelerinin kesilmesinin ölümcül sonuçları olacağı konusunda uyardı.
G7 ülkeleri genelinde dış yardımlarda bir düşüş eğilimi gözlense de İngiltere, gelişmiş ekonomiler arasında en sert kesintiyi uygulayan ülke olarak eleştirilerin hedefinde yer alıyor. Hükümet yetkilileri yardımların artık daha çok Birleşmiş Milletler gibi çok taraflı kurumlar üzerinden yürütüleceğini savunsa da uzmanlar, sahadaki doğrudan desteğin çekilmesinin insani krizleri daha da derinleştireceğine dikkat çekiyor.
Sivil toplum kuruluşları, ani kesintilerin uzun yıllarda kurulan yerel kapasiteyi zayıflatabileceğini ve krizlerin daha yüksek insani ve mali maliyetler üretmesine yol açabileceğini belirterek kararın yeniden değerlendirilmesini istiyor.
