Arkeologlar, İtalya’nın Tivoli kentinde bulunan İmparator Hadrianus’un Villası’nda Antik Roma’nın yıldırım ritüellerine ilişkin önemli bir keşfe imza attı. Villanın amfitiyatrosu yakınındaki bir alanda bulunan mermer levhanın, ilk yerleştirildiği konumda korunmuş olduğu belirtildi.
Levhanın üzerinde, Antik Roma’nın gece yıldırımları tanrısı Summano’ya atıf yapan “FVLGVR SVBMANIVM” yazısı yer alıyor.
Yazıt, yıldırım ritüellerine ilişkin yeni bilgiler sunuyor
Kazı direktörü Fabio Giorgio Cavallero, yazıtın orijinal konumunda korunmuş şekilde bulunmasının olağanüstü öneme sahip olduğunu belirtti.
Cavallero, keşfin Villa Adriana’nın bu bölümünün tarihine ve mekanların yeniden düzenlenmesinde “fulgur conditum” ritüelinin oynadığı role ilişkin yeni perspektifler sunduğunu ifade etti.
Cavallero’ya göre mermer levha, anıtsal alanın tamamının dönüşümüne yol açan sürecin anlaşılmasına da katkı sağlayabilir.
Araştırmacılar, levhanın gömülmesinin yıldırım düşen alanın Roma ritüelleri aracılığıyla kutsallaştırılmasıyla bağlantılı olduğunu değerlendiriyor.
Antik Roma’da yıldırımın çarptığı alanlar dini açıdan özel kabul ediliyor ve ilahi müdahaleyle kutsanmış sayılıyordu. Yıldırımın çarptığı nesneler de ritüeller kapsamında toplanarak yer altına gömülüyordu.
Gece yıldırımları Summano’ya atfediliyordu
Mermer levhada yer alan yazıtta yıldırımın özellikle gece düştüğüne de işaret ediliyor.
Antik Roma kaynaklarında, Jüpiter’e atfedilen gündüz yıldırımları ile gökyüzü ve gece yıldırımları tanrısı Summano’ya atfedilen gece yıldırımları birbirinden ayrılıyordu.
Yazıtın özenli biçimde hazırlanmış olması ve levhanın gömülmesi, yıldırım çarpmasının ilahi bir varlığın insanlara ait alana girişini simgelediğine işaret ediyor. Bu anlayışta yıldırımın isabet ettiği alan, sıradan niteliğinden çıkarılarak dini bir mekana dönüştürülüyordu.
“Roma dindarlığının en mahrem alanına” ışık tutuyor
İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli, keşfin Roma dindarlığının olağanüstü çağrışım gücüne ilişkin nadir bir kanıt sunduğunu belirtti.
Giuli, yıldırımın bıraktığı izin ve yıldırımdan etkilenen alanın ilahi dünyaya ait olduğunun kabul edilmesinin söz konusu ritüelin temelini oluşturduğunu ifade etti. Arkeolojinin maddi izler, düşünceler, ritüeller ve ilahi olanla kurulan ilişki biçimleri üzerinden geçmişi yeniden anlamaya katkı sunduğunu belirten Giuli, keşif nedeniyle Urbino Üniversitesi arkeologları ile Villa Adriana ve Villa d’Este Enstitüsü’ne teşekkür etti.
İtalya Kültür Bakanlığı’na bağlı Villa Adriana’nın müdürü Alberto Samonà ise keşfin büyük mimari eserlerden Roma dindarlığının “en mahrem alanına” odaklanmayı sağladığını söyledi.
Samonà, “Yıldırım çarpan bir yerin kutsanmasının maddi izini bulmak, o dönemin titiz ritüel prosedürlerine dokunmamızı sağlıyor” ifadelerini kullandı.
