İzmir Depremzedeleri Dayanışma Derneği (İZDEDA), 30 Ekim 2020’de meydana gelen İzmir Depremi’nin 6. yıl dönümünde yaşamını yitirenleri anmak üzere Bayraklı Deprem Anıtı önünde bir araya geldi. Anmada basın açıklamasını İZDEDA Başkanı Haydar Özkan okudu.
Depremin üzerinden altı yıl geçtiğini ancak yaşanan acıların hafızalardaki yerini koruduğunu belirten Özkan, birkaç saniye içinde çok sayıda insanın hayatının değiştiğini ifade etti.
Özkan, depremde yaşanan kayıpları şu sözlerle anlattı:
“Evler yıkıldı, aileler parçalandı, anneler evlatsız, evlatlar annesiz ve babasız kaldı. Kimi sevdiklerine ulaşabilmek için enkaz başında saatlerce bekledi, kimi bir daha hiç kavuşamayacağı yakınlarının haberini bekledi. O gün yalnızca binalar yıkılmadı. Hayaller, hatıralar, ailelerin gelecek planları da enkaz altında kaldı.”
Evlerine kavuşamadan yaşamını yitiren depremzedeler unutulmadı
Depremde evlerini kaybeden bazı yurttaşların yeniden yapılacak konutlarına kavuşmayı beklerken yaşamını yitirdiğine dikkat çeken Özkan, depremzedelerin yıllardır evlerine ve mahallelerine dönme umuduyla yaşadığını belirtti.
Özkan, yeniden yuvalarına dönmeyi bekleyen ancak bu günleri göremeden yaşamını yitiren depremzedelerin de anılması gerektiğini vurgulayarak, “Bir gün yuvalarına döneceklerini, yeniden mahallelerinde yaşayacaklarını umut ettiler. Fakat o günleri göremediler. Bugün onların da adını, hatırasını ve yarım kalan umutlarını unutmamalıyız” dedi.
Altı yıldır mahallesine, evine, okuluna kavuşmayı bekleyen ailelerimiz var. Çocuklar büyüdü, hayatlar değişti. İnsanlar yalnızca evlerini değil; komşularını, sokaklarını, alıştıkları yaşamı kaybetti” ifadelerini kullandı.
Bu bekleyişin ekonomik yükünün de her geçen gün ağırlaştığını vurgulayan Özkan, “Yükselen kiralar, yetersiz kalan kira yardımları ve geçim sıkıntısı depremzedelerimizi eziyor. İnsanlar bir yandan evlerine kavuşmayı beklerken diğer yandan hayatlarını sürdürebilmek için mücadele ediyor. Biz bugün yalnızca acılarımızı anlatmak için değil, bu acıların bir daha yaşanmaması ve geride kalanların daha fazla mağdur edilmemesi için de konuşuyoruz” ifadelerini kullandı.
“Geride kalanların sorunlarını çözmek de sorumluluğumuzdur”
Depremin engellenemeyeceğini ancak bilimsel planlama, güvenli yapılaşma, etkin denetim ve hazırlıkla yıkımın felakete dönüşmesinin önlenebileceğini belirten Özkan, “Marmara’dan Van’a, Elazığ’dan İzmir’e ve 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerine kadar yaşadığımız her felaket bize bunu gösterdi. İzmir’de hâlâ başlamayan inşaatlar, sözleşmelere rağmen ek ücret talepleri, yarım kalan projeler ve iskân sorunları var. Vatandaşlarımız haklarını ararken uzun sürecek hukuki mücadelelerin endişesini taşıyor” dedi.
Bütün yetkililere çağrıda bulunan Özkan şunları söyledi: “Kaybettiğimiz canları anmak kadar, geride kalanların sorunlarını çözmek de sorumluluğumuzdur. Depremzedeleri yalnızca yıl dönümlerinde hatırlamayın. Bekleyen konutları tamamlayın, ekonomik yüklerini hafifletin ve haklarını koruyacak mekanizmaları hayata geçirin.”
İZDEDA olarak 30 Ekim 2020’den bu yana bu mücadelenin içinde olduklarını söyleyen Özkan, “Bizim için bu mücadele bir siyasi mesele değil, insan hayatı ve hak mücadelesidir. Bugün burada kaybettiğimiz 117 canımızın hatırası önünde saygıyla eğiliyoruz. Bir daha aynı acıları yaşamamak, kaybettiklerimizi unutmamak ve geride kalanları yalnız bırakmamak zorundayız. Unutursak kaybederiz; hazırlanırsak güçleniriz” dedi.
“Kredilere iki yıllık ödemesiz dönem sağlansın”
Özkan son olarak taleplerini sıraladı;
- Depremzedelerin hukuki ve teknik destek alabileceği, ilgili kurumlara ulaşabileceği ve başvurularının sonuçlarını takip edebileceği bir Depremzede Hak Takip Masası kurulmalı.
- Dünya Bankası kredisinde iki yıllık ödemesiz dönem sağlanmalı.
- Müteahhitlerin bu kredi modelinden uzaklaşmasını önlemek ve inşaatların aksamamasını sağlamak için hak ediş ödemeleri hızlandırılmalı.
- Günümüzün inşaat maliyetleri dikkate alınarak kredi miktarı artırılmalı.
- Belediyelerde ruhsat işlemleri hızlandırılmalı, deprem nedeniyle yeniden yapılacak konutlar sıradan projeler gibi değerlendirilmemeli, güvenlikten taviz vermeden öncelikli bir işleyiş oluşturulmalı. Kaynak
