12 Eylül’de başlayan “Ailem Güvende” operasyonları kapsamında LGBTİ+ örgütleri, aktivistler ve hak savunucularına yönelik gözaltı ve tutuklamalar sürüyor. 17 Eylül itibarıyla 116 kişinin gözaltına alındığı, 82 kişinin tutuklandığı bildirildi.
Tutuklananlar arasında 25 LGBTİ+ aktivisti veya LGBTİ+ dernekleriyle bağlantılı kişi bulunuyor.
Operasyonlarda “müstehcenlik”, “fuhuş”, “Dernekler Kanunu’na muhalefet” ve bazı soruşturmalarda uyuşturucu madde suçlamaları gibi gerekçeler yer alırken, derneklerin internet siteleri ve sosyal medya hesaplarına da erişim engelleri getirildi.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, 13 Eylül’de yaptığı açıklamada operasyonların beş il merkezli 15 ili kapsadığını, 162 kişi, dokuz dernek ve 13 işletme hakkında adli işlem yürütüldüğünü bildirmişti. Yetkililerin açıklamalarında “müstehcenlik”, “fuhuş”, “Dernekler Kanunu’na muhalefet” ve bazı soruşturmalarda “kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak veya satın almak” suçlamaları yer aldı.
Operasyonlara karşı İstanbul, Ankara ve İzmir’de düzenlenen eylemlere de polis müdahale etti. Üç kentteki protestolarda toplam 125 kişinin gözaltına alındığı belirtildi.
12 Eylül’de erişim engelleriyle başladı
Operasyon dalgasının ilk adımı LGBTİ+ örgütlerinin, aktivistlerin ve LGBTİ+ yayınlarının internet siteleri ile sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engelleri oldu.
12 Eylül’de İstanbul 7. Sulh Ceza Hakimliği’nin kararıyla çok sayıda LGBTİ+ örgütü, yayın organı, öğrenci topluluğu, hak savunucusu ve aktivistin internet sitesi ve sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi. Sonraki günlerde bu uygulamanın gazetecilerin, insan hakları örgütlerinin ve operasyonlar hakkında bilgi paylaşan ya da LGBTİ+’larla dayanışma gösteren kişilerin hesaplarına kadar genişlediği aktarıldı.
Kaos GL, Pembe Hayat, SPoD ve 17 Mayıs’ın da aralarında bulunduğu LGBTİ+ örgütlerinin internet siteleri ile sosyal medya hesaplarına erişim engelleri getirildi. Kaos GL Derneği’nin internet sitesinin yanı sıra, KaosGL.org’un Haziran 2025’ten bu yana erişime engelli olması nedeniyle haber yayınlarının sürdürüldüğü KaosGL1.org da engellendi.
Kaos GL Genel Yayın Yönetmeni Yıldız Tar’ın X hesabının ardından açtığı yeni hesabın da erişime engellendiği bildirildi.
Dernekler, evler ve işletmelere eşzamanlı baskınlar
12 Eylül’ü 13 Eylül’e bağlayan gece Ankara, İstanbul, İzmir, Aydın ve Mersin Cumhuriyet başsavcılıklarının koordinasyonunda çok sayıda kentte eşzamanlı ev ve dernek baskınları düzenlendi.
Adalet Bakanlığı’nın açıklamasına göre operasyonlar 15 ili kapsadı. Dokuz dernek ve 13 işletme hakkında da adli işlem gerçekleştirildi. Soruşturmalarda “müstehcenlik”, “fuhuş” ve “Dernekler Kanunu’na muhalefet” gibi suçlamalar gündeme getirildi. Bazı derneklerin yurt dışından aldığı fonların da Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından incelendiği açıklandı.
Kaos GL’nin aktardığı kronolojiye göre, derneğin asil ve yedek yönetim kurulu ile denetim kurulu üyeleri evlerine yapılan polis baskınlarıyla gözaltına alındı. Dernek ofisinde arama yapılırken elektronik cihazlara da el konuldu.
Ankara’da Kaos GL operasyonu
Ankara’da Kaos GL Derneği’ne polis baskını düzenlendi. Derneğin yedek üyeleri de dahil olmak üzere yönetim ve denetim kurulu üyeleri ev baskınlarıyla gözaltına alındı. Dernek ofisinde arama yapıldı ve dijital materyallere el konuldu.
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, Kaos GL’nin internet sitesi ve sosyal medya hesaplarındaki içerikleri soruşturma kapsamında değerlendirdi. Soruşturma “müstehcenlik” ve “Dernekler Kanunu’na muhalefet” kapsamında yürütüldü. Ankara’daki operasyonlarda toplam 21 kişinin gözaltına alındığı aktarıldı.
Gazeteci Tuğba Tekerek de Kaos GL için Gürcistan seçimlerinde LGBTİ+’ların durumuna ilişkin hazırladığı haber gerekçe gösterilerek gözaltına alındı ve Ankara’ya götürüldü.
İstanbul’da LGBTİ+ ve HIV örgütleri
İstanbul’da Hevi LGBTİ+, SPoD, Lambdaistanbul ve Pozitif-İz’in de aralarında bulunduğu örgütlere yönelik işlemler gerçekleştirildi. Örgüt yöneticileri ve üyeleri gözaltına alındı.
Aynı saatlerde Beyoğlu ve Şişli’de gece kulüpleri ve masaj salonlarının da aralarında bulunduğu çok sayıda mekana baskın düzenlendi.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada “suç işlemek amacıyla örgüt kurma”, “fuhuş”, “müstehcenlik” ve “kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak veya satın almak” suçlamaları yer aldı. Başsavcılık açıklamasında çocukların ve reşit olmayan gençlerin cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği konularında yönlendirildiğine ilişkin deliller elde edildiği belirtildi.
İstanbul’daki soruşturma kapsamında 35 kişi gözaltına alındı. 16 Eylül’de bu kişilerden 20’si tutuklandı, 14 kişi hakkında adli kontrol kararı verildi ve bir kişi savcılık ifadesinin ardından serbest bırakıldı.
İzmir’de 24 kişi hakkında gözaltı kararı
İzmir’de 24 kişi hakkında gözaltı kararı verildi. Savcılık, kişiler hakkında sosyal medya paylaşımları üzerinden “müstehcenlik” ve “fuhşa teşvik, aracılık etmek veya yer temin etmek” suçlamalarını yöneltti.
Gözaltına alınanlar arasında trans kadınlar, LGBTİ+’lar ve dansçı Zenne Arif de yer aldı.
14 Eylül’de gözaltına alınan 18 kişiden 16’sı tutuklandı, iki kişi adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Tutuklananlar arasında trans kadınlar, LGBTİ+’lar ve Zenne Arif de bulunuyordu.
Avukatlar, gözaltındaki kişilerin telefon şifrelerinin mahkeme kararı olmaksızın alındığını ve telefonlardaki görüntülerin soruşturma dosyasına eklendiğini belirtti.
Kuşadası’nda beş kişi tutuklandı
Kuşadası’nda aralarında LGBTİ+ aktivistlerinin de bulunduğu altı kişi gözaltına alındı. Soruşturma “müstehcenlik” ve “fuhuş” suçlamaları üzerinden yürütüldü.
Gözaltına alınan altı kişiden beşi tutuklandı. Tutuklananlar arasında LGBTİ+ aktivisti Hikmet Hazer de yer aldı.
Mersin’de derneklere operasyon
Mersin’de Muamma LGBTİ+ Derneği ile Mersin 7 Renk LGBTİ+ Dayanışma Derneği’ne yönelik işlemler gerçekleştirildi. Dernek yöneticileri ve LGBTİ+ aktivistleri gözaltına alındı.
Kentte aynı operasyon dalgası kapsamında “fuhuş” soruşturması gerekçesiyle de gözaltı işlemleri yapıldı.
15 Eylül’de tutuklama talebiyle hakimliğe sevk edilen 33 kişiden 27’si tutuklandı. Muamma LGBTİ+ Derneği’nden biri avukat iki kişi ile Mersin 7 Renk LGBTİ+ Dayanışma Derneği’nden üç kişi tutuklananlar arasında yer aldı.
Adalet Bakanlığı 81 ile genelge gönderdi
Operasyonlar sürerken Adalet Bakanlığı tarafından 81 ildeki 175 ağır ceza Cumhuriyet Başsavcılığına “Ailenin, Gençlerin ve Toplumun Genel Ahlaka Aykırı ve Olumsuz Etkileyen İçerik ve Oluşumlardan Korunması” başlıklı genelge gönderildi.
Genelgede savcılıklardan özellikle çocukları ve gençleri “cinsiyetsizleştirmeye teşvik eden faaliyetlerin” araştırılması istendi. Dijital delillerin hızla toplanması, gerekli görülen içeriklere erişim engeli uygulanması ve organize yapı şüphesi bulunması halinde mali soruşturma yürütülmesi talimatı verildi.
Ankara’da Kaos GL üyeleri ve gazeteci Tuğba Tekerek tutuklandı
Ankara’daki soruşturma kapsamında beş trans kadın tutuklandı. Kaos GL’nin yönetim ve denetim kurulu üyeleri Janset Kalan ve Umut Derin, Gökkuşağı Aileleri Derneği’nden LGBTİ+ annesi Nedime Erdoğan, Denetim Kurulu üyesi Selin Berghan ile gazeteci Tuğba Tekerek tutuklama talebiyle hakimliğe sevk edildi.
Kaos GL’nin gözaltındaki yönetim ve denetim kurulu üyeleri savcılık ifadeleri için adliyeye getirildi. Kaos GL’lilerin adliyede kelepçeli şekilde bekletildiği ve polislerin bu kişilerin kelepçeli görüntülerini çektiği bildirildi.
Emniyet ifadelerinde Kaos GL’nin internet sitesindeki haberlerden sosyal medya paylaşımlarına kadar çok sayıda içerik soruşturma kapsamında gündeme getirildi. Marvel yapımı “Agatha All Along” dizisinden bir sahne, iki erkek futbolcunun bulunduğu bir görsel, Gürcistan seçimleriyle ilgili bir haber ve Shibari Turkey hesabı da sorgulanan içerikler arasında yer aldı.
Savcılığın sevk gerekçesinde bazı paylaşımların “genel ahlak anlayışını ihlal edecek” ve “toplumun ar ve haya duygularını rencide edebilecek” nitelikte olduğu belirtildi. Bazı görsellerde temsili çocuk çizimlerinin kullanıldığı ve çocukların “eşcinselliğe özenmesinin teşvik edildiği” yönündeki değerlendirmelere de yer verildi.
Hakimlik sorgularının ardından Kaos GL’nin yönetim ve denetim kurullarının yedi asil üyesi ile gazeteci Tuğba Tekerek tutuklandı. Yedi yedek üye ise adli kontrol tedbiri ve yurt dışına çıkış yasağıyla serbest bırakıldı.
Tutuklananlar arasında trans aktivistler Umut Derin ve Janset Kalan, Gökkuşağı Aileleri Derneği’nden LGBTİ+ annesi Nedime Erdoğan ile Kaos GL Denetim Kurulu üyesi Selin Berghan da bulunuyor.
Operasyonlara karşı eylemlere polis müdahalesi
Operasyonlara karşı İstanbul, Ankara ve İzmir’de protestolar düzenlendi.
İzmir Emek ve Demokrasi Güçleri, “LGBTİ+ varoluşu ve hak savunuculuğu suç değildir” sloganıyla eylem düzenledi. Polis müdahalesinde iki kişi gözaltına alındı.
15 Eylül’de İstanbul Çağlayan Adliyesi önünde feministler, LGBTİ+’lar, sendikalar ve sosyalist örgütlerden kişilerin katıldığı eyleme polis müdahale etti. “Hiçbirimiz güvende değiliz” sloganıyla yapılan eylemde basın açıklamasının okunmasına izin verilmedi. Aralarında gazetecilerin de bulunduğu 106 kişi gözaltına alındı.
Gözaltına alınanlar arasında İstanbul Barosu Kadın Hakları Merkezi Yürütme Kurulu üyesi Avukat Gülyeter Aktepe ile Merkez üyeleri de yer aldı. İstanbul Barosu daha sonra polis müdahalesine tepki göstererek, “LGBTİ+ olmak da haklarını savunmak da suç değildir” açıklamasını yaptı.
Aynı gün Ankara’da Sakarya Meydanı’nda operasyonlara karşı eylem düzenlendi. Polis, eylem başlamadan alanda bulunanları uzaklaştırmaya çalıştı ve çok sayıda kişiyi gözaltına aldı. Müdahale sırasında gazetecilerin görüntü almasının da engellenmeye çalışıldığı aktarıldı.
17 Eylül itibarıyla 82 kişi tutuklandı
12 Eylül’de başlayan operasyonların ardından farklı kentlerde yürütülen soruşturmalarda gözaltı ve tutuklama işlemleri devam etti.
17 Eylül itibarıyla 116 kişinin gözaltına alındığı, bunların 44’ünün LGBTİ+ hak savunucusu olduğu bildirildi. Toplam tutuklu sayısı 82’ye ulaştı. Tutuklananlar arasında 25 LGBTİ+ aktivisti veya LGBTİ+ dernekleriyle bağlantılı kişi bulunuyor.
Operasyonlarda yöneltilen suçlamalar kentlere ve soruşturmalara göre değişirken; “müstehcenlik”, “fuhuş”, “fuhşa teşvik, aracılık etmek veya yer temin etmek”, “Dernekler Kanunu’na muhalefet” ve bazı soruşturmalarda uyuşturucu madde bulundurmaya ilişkin suçlamalar gündeme getirildi. Yetkililer ayrıca çocukların korunması, aile kurumunun korunması ve genel ahlak gerekçelerini operasyonların çerçevesinde açıkladı.
Buna karşılık insan hakları örgütleri ve LGBTİ+ hak savunucuları, operasyonların LGBTİ+ hak savunuculuğu ve örgütlenmesi üzerinde baskı oluşturduğunu belirterek tutuklamalara ve erişim engellerine tepki gösterdi.
Siyasi ve uluslararası tepkiler
YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, operasyonların yürütülme biçimine ilişkin Adalet Bakanı’nın yargı yetkisini kullanamayacağını belirterek, operasyonlara ilişkin kararların bağımsız yargı makamlarınca alınması gerektiğini söyledi.
DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları ise LGBTİ+’ların toplumun ve hayatın parçası olduğunu belirterek, gözaltı ve tutuklamalarla örgütlenmelerinin kriminalize edilmesine karşı çıktı. Hatimoğulları, gözaltındaki ve tutuklanan kişilerin serbest bırakılması ve LGBTİ+ örgütleri ile hak savunucularına yönelik baskılara son verilmesi çağrısında bulundu.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Savunucuları Özel Raportörü Andrea Bolaños Vargas, LGBTİ+ insan hakları savunucularına yönelik baskın, gözaltı ve derneklerdeki aramalara ilişkin endişesini dile getirdi. Vargas, yalnızca meşru insan hakları çalışmaları nedeniyle gözaltına alınan kişilerin serbest bırakılması ve LGBTİ+ hak savunucularının çalışmalarını kriminalize edilme veya misilleme korkusu olmadan sürdürebilmelerinin güvence altına alınması çağrısında bulundu.
Avrupa Parlamentosu Türkiye Raportörü Nacho Sánchez Amor, LGBTİ+ aktivistlerine yönelik gözaltı ve baskınları eleştirerek Türkiye’deki baskı ortamına ilişkin değerlendirmede bulundu.
Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi’nin LGBTİ+ haklarından sorumlu Genel Raportörü Kate Osborne, “aile değerlerinin korunması” gerekçesinin baskı için kullanılmasına karşı çıktı ve LGBTİ+ kişilerin haklarını savundukları için gözaltına alınanların serbest bırakılması çağrısında bulundu.
Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri Michael O’Flaherty de insan hakları veya sivil toplum çalışmaları nedeniyle gözaltına alınan kişilerin serbest bırakılması, hukuki yardıma erişim ve yargısal denetim gibi usule ilişkin güvencelerin sağlanması çağrısında bulundu.
Avrupa Komisyonu Sözcüsü Christian Wigand ise LGBTİ+ aktivistleri, insan hakları dernekleri ve işletmelere yönelik gözaltı ve hukuki süreçlerden endişe duyulduğunu belirterek damgalama ve ayrımcılığın Avrupa Birliği’nin değerleriyle bağdaşmadığını ifade etti.
Operasyonlar dünya basınında
“Ailem Güvende” operasyonları uluslararası basında da yer aldı. CNN, France 24, Reuters, Associated Press (AP), DW ve The Guardian gibi yayın kuruluşları LGBTİ+ örgütlerine yönelik baskınları, gözaltı ve tutuklamaları, dijital erişim engellerini ve operasyonlara karşı düzenlenen eylemlere yönelik polis müdahalelerini haberleştirdi.
Reuters, operasyonları LGBTİ+ örgütlerini hedef alan ülke çapındaki geniş kapsamlı soruşturma olarak aktarırken AP, LGBTİ+ ve HIV alanında çalışan örgütlere yönelik eşzamanlı operasyonlara dikkat çekti.
DW, gelişmeleri hükümetin aileyi koruma politikalarıyla birlikte ele aldı. The Guardian ise operasyonları LGBTİ+ aktivistleri ve gazetecileri de kapsayan ülke çapındaki bir operasyon dalgası olarak haberleştirdi.
CNN’de Kaos GL Genel Yayın Yönetmeni Yıldız Tar’ın katıldığı yayında da Kaos GL’ye yönelik soruşturma, tutuklamalar ve soruşturma kapsamında gündeme getirilen haber ve sosyal medya içerikleri ele alındı.
