Birleşmiş Milletler (BM) 81’inci Genel Kurulu için New York’ta bulunan ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, Grönland’ın güvenliğine ilişkin anlaşmayı imzaladı.
Üçlü anlaşma, ABD’nin Arktik ve Kuzey Atlantik’teki güvenlik işbirliğini güçlendirirken Grönland’daki askeri varlığını genişletmesinin önünü açıyor. Anlaşma kapsamında ABD’nin mevcut Pituffik Uzay Üssü’ndeki faaliyetlerinin yanı sıra Narsarsuaq ve Mestersvig’de yeni askeri tesisler oluşturmasına imkan tanınması öngörülüyor.
Trump: “Avrupa ve ABD için muazzam bir gelişme”
Anlaşmanın imzalanmasının ardından Danimarka Başbakanı Frederiksen ile Grönland Başbakanı Nielsen’e teşekkür eden Trump, ABD, Danimarka ve Grönland arasında güçlü bir işbirliği kurulacağını söyledi.
Trump, “Harika ve sağlam bir ilişki kuracağız ve bunu sabırsızlıkla bekliyoruz. Birbirimizle çok sıkı bir işbirliği içinde çalışacağız; burada bulunmak benim için gerçekten büyük bir onur” dedi.
Daha önce birçok ABD başkanının Grönland konusunu gündeme getirdiğini ancak kendisinin somut bir adım attığını belirten Trump, anlaşmanın Avrupa, ABD, Danimarka ve Grönland açısından “muazzam bir gelişme” olduğunu söyledi.
Trump daha önce anlaşmanın ABD’ye Grönland’ın güvenliği üzerinde “kalıcı kontrol” sağlayacağını açıklamıştı. Yeni anlaşma ise Grönland’ın güvenliğinde ABD’nin rolünü genişletirken, Danimarka ve Grönland yönetimleri adanın egemenliği ile Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkının korunacağını belirtiyor.
Frederiksen: “Sonsuza dek sürebilecek bir anlaşma”
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD ile Danimarka arasındaki uzun süreli savunma ilişkisine dikkat çekti.
Frederiksen, “Danimarka Krallığı’nın, ABD’nin her zaman sözünü tutan bir dostu ve güvenilir bir müttefiki olduğunu söylemekten büyük gurur duyuyorum. Bugün, uzun soluklu işbirliğimizde bir dönüm noktasıdır. 75 yıl önce Grönland’ın savunmasına ilişkin bir anlaşma imzalamıştık. Bugün ise daha büyük ve iyi bir anlaşma imzalıyoruz; sonsuza dek sürebilecek bir anlaşma” dedi.
Anlaşmanın ABD, Danimarka ve Grönland’ın yanı sıra NATO ittifakı ve Avrupa açısından da önemli olduğunu belirten Frederiksen, Grönland’a “herhangi bir düşman unsurunun” yaklaşmasına izin verilmeyeceğini söyledi.
Frederiksen ayrıca Arktik’te daha fazla müttefik varlığının sağlanacağına işaret etti. Anlaşmanın NATO’nun Arktik bölgesindeki güvenlik rolünü güçlendirmesi hedefleniyor.
Nielsen: “Güvenlik işbirliğini kalıcı olarak pekiştiriyoruz”
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ise anlaşmayla adanın güvenlik düzenlemelerinin kapsamlı biçimde güncellendiğini ve ABD ile güvenlik işbirliğinin kalıcı hale getirildiğini söyledi.
Nielsen, “Grönland toprakları, 2. Dünya Savaşı’ndan Soğuk Savaş’a kadar vazgeçilmez bir rol oynadı ve o günden bu yana ABD’nin iç güvenliğini desteklemeye devam etti. Bu, gurur duyduğumuz bir geçmiş ve bu anlaşma da bu geleneği sürdürüyor” dedi.
Grönland’ın anlaşmada doğrudan taraf olarak yer almasının önemine de dikkat çeken Nielsen, Arktik’te NATO’nun güçlü kalmasının hayati olduğunu belirtti.
Nielsen, “Biz, ABD’nin sadık bir dostu ve Batı ittifakının bir parçasıyız, öyleydik ve öyle kalacağız” diye konuştu.
Liderler konuşmalarının ardından anlaşma metnini kameralar karşısında imzaladı.
Anlaşma, Trump’ın Grönland politikası açısından yeni aşama
Grönland, Trump’ın ABD’nin adada kontrol sağlaması gerektiğine yönelik açıklamaları nedeniyle bir süredir Washington ile Kopenhag arasında gerilime neden oluyordu.
Trump, 18 Eylül’de yaptığı açıklamada Danimarka ve Grönland ile Grönland’ın güvenliği konusunda anlaşmaya vardıklarını ve ABD’nin adanın güvenliği üzerinde “kalıcı kontrol” sağlayacağını duyurmuştu. Danimarka ve Grönland yönetimleri ise anlaşmanın egemenlik ve kendi kaderini tayin hakkını ortadan kaldırmadığını belirtmişti.
Danimarka Krallığı’na bağlı özerk bölge olan Grönland’da yaklaşık 56 bin kişi yaşıyor. Ada, Arktik bölgesindeki stratejik konumu nedeniyle ABD, Danimarka ve NATO açısından önemli bir güvenlik alanı olarak değerlendiriliyor.
