Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva’nın seçim kampanyası, ABD Başkanı Donald Trump’ı 4 Ekim’de yapılacak devlet başkanı seçimine müdahale ederek sağcı aday Flávio Bolsonaro’yu desteklemek ve ülkenin doğal kaynakları üzerinde kontrol sağlamak istemekle suçladı. Trump yönetimi ise ABD’nin Brezilya seçimlerine müdahale ettiği yönündeki suçlamaları reddediyor.
Lula’nın kampanyasından Trump’a yönelik suçlama
Lula’nın seçim kampanyası ekibi, perşembe günü yayımladığı televizyon reklamında Trump’ın Brezilya’daki seçim sürecini Lula’nın rakibi Flávio Bolsonaro lehine etkilemeye çalıştığını öne sürdü.
Reklamda Flávio Bolsonaro’nun “Trump’ın adayı” olduğu belirtilirken, ABD Başkanı’nın Brezilya’nın doğal kaynaklarını kontrol etmek ve ülkenin geleceği üzerinde söz sahibi olmak istediği yönünde ifadeler kullanıldı.
Reklamda, “Flávio Bolsonaro, Trump’ın adayıdır ve Trump’ın istediği şey Brezilya’yı sömürgeleştirmek, zenginliklerimizi ele geçirmek, geleceğimizi çalmak ve bizi toz yığını içinde bırakmaktır” ifadeleri yer aldı.
Lula da sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda Flávio Bolsonaro’yu Brezilya’nın doğal kaynaklarını ABD’nin kontrolüne açmak istemekle suçladı. Lula, “Ona kalsa Brezilya tekrar sömürgeye dönüşürdü” ifadesini kullandı.
Lula’nın kampanyasında iletişimden sorumlu Eden Valadares, reklamın “Brezilya halkını uyarmak” amacıyla hazırlandığını söyledi.
ABD yönetimi seçimlere müdahale iddiasını reddediyor
Trump, eski Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu Flávio Bolsonaro’ya açık desteğini açıklamıştı. Lula’nın kampanyası ise bu desteği, ABD yönetiminin Brezilya’daki seçim sürecini etkilemeye yönelik daha geniş bir girişiminin parçası olarak değerlendiriyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı ise Brezilya seçimlerine müdahale edildiği yönündeki suçlamaları reddetti. Bakanlık, seçim sürecini zayıflatmaya yönelik bir girişim olduğu yönündeki ifadelerin gerçeği yansıtmadığını açıkladı.
Lula, New York’ta düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu’nda salı günü yaptığı konuşmada da Brezilya’nın başka bir ülkenin “arka bahçesi” olmadığını söylemişti. Reuters, Lula’nın konuşmasında dış müdahale uyarısında bulunduğunu aktardı.
Gümrük vergileri de gerilimin başlıkları arasında
Washington ile Brasilia arasındaki gerilim yalnızca seçim süreciyle sınırlı değil. ABD yönetimi Brezilya’dan ithal edilen bazı ürünlere yüzde 25 gümrük vergisi uygulamaya başladı.
Lula yönetimi, bu adımın Brezilya’ya yönelik ekonomik ve diplomatik baskı unsuru olarak kullanıldığını savunuyor. Brezilya Dışişleri Bakanı Mauro Vieira da karara tepki göstererek ülkesinin ABD’ye teslim olmayacağını söylemişti.
Lula’nın kampanyası, ekonomik baskı ile seçim sürecine yönelik müdahale iddialarını birlikte değerlendiriyor. Guardian’ın aktardığına göre kampanya reklamında, ABD’nin Brezilya siyasetine müdahale ettiğine ilişkin son dönemde yayımlanan çeşitli haber ve değerlendirmelere de atıfta bulunuldu.
Flávio Bolsonaro’nun seçim kampanyası
Radikal sağcı Liberal Parti’nin (PL) adayı Senatör Flávio Bolsonaro, eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu. Flávio Bolsonaro’nun, iktidara gelmesi halinde babası hakkındaki yargı kararının iptal edilmesini gündeme getirebileceği yönünde değerlendirmeler bulunuyor.
Jair Bolsonaro, Eylül 2025’te Yüksek Mahkeme tarafından 2022 seçimlerinin ardından “demokratik düzeni ortadan kaldırmaya yönelik darbe planı kurmak” suçundan 27 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırılmıştı. Bolsonaro, sağlık sorunları nedeniyle ev hapsinde tutuluyor.
Brezilya’da seçim 4 Ekim’de
Brezilya’da devlet başkanı seçiminin ilk turu 4 Ekim’de yapılacak. Hiçbir adayın yüzde 50’nin üzerinde oy alamaması halinde ikinci tur 25 Ekim’de gerçekleştirilecek.
Son dönemde yayımlanan anketler, Lula ile Flávio Bolsonaro arasındaki yarışın yakın seyrettiğini gösteriyor. Reuters’ın aktardığı 24 Eylül tarihli Datafolha araştırmasında, ikinci tur senaryosunda Lula yüzde 47, Flávio Bolsonaro yüzde 45 destek aldı; bu sonuçlar iki puanlık fark gösteriyor.
Bir gün önce yayımlanan AtlasIntel/Bloomberg araştırmasında ise ikinci tur senaryosunda Lula yüzde 47,7, Flávio Bolsonaro yüzde 47,4 olarak ölçüldü ve fark araştırmanın hata payı içinde kaldı.
