Avrupa Konseyi Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu (GRECO), Türkiye’nin yolsuzluğun önlenmesine yönelik tavsiyelere uyumunu değerlendirdi.
Beşinci Değerlendirme Turu Uyum Raporu’nun özetine göre, Türkiye’ye yönelik toplam 32 tavsiyeden 4’ü tamamen uygulandı, 7’si kısmen uygulandı, 21’i ise uygulanmadı.
Üst düzey yürütme görevlerine ilişkin 16 tavsiyenin hiçbirinin tamamen uygulanmadığı bildirildi. Bu alandaki 2 tavsiyenin kısmen uygulandığı, 14 tavsiyenin ise uygulanmadığı kaydedildi.
Raporda, üst düzey yürütmeye ilişkin tavsiyelerin uygulanmasında “neredeyse hiçbir ilerleme sağlanmadığı” değerlendirmesine yer verildi.
Bakanlık müşavirlerine ilişkin bilgiler tüm bakanlıkları kapsamıyor
GRECO raporunda, bazı bakanlıkların internet sitelerinde bakan müşavirlerinin isimlerinin yayımlandığı ancak uygulamanın tüm bakanlıkları kapsamadığı belirtildi.
Raporda ayrıca yayımlanan bilgilerin yeterince kapsamlı olmadığı ifade edildi.
Bakan yardımcıları, başdanışmanlar ve danışmanlara iyi yönetişim ile kamu etiği konusunda eğitimler verildiği aktarıldı. Bunun yanı sıra ulusal yolsuzlukla mücadele stratejisi ve eylem planı taslağının hazırlandığı ancak taslağın içeriğinin kamuoyuyla paylaşılmadığı belirtildi.
Atama, etik kurallar ve çıkar çatışmalarına ilişkin tavsiyeler
GRECO, üst düzey kamu görevlerine atama yapılmadan önce dürüstlük kontrollerinin gerçekleştirilmesi gerektiğini bildirdi.
Raporda, üst düzey görevliler için özel davranış kurallarının oluşturulması ve lobicilik, çıkar çatışmaları, hediyeler ile görev sonrası kısıtlamalar konusunda daha fazla adım atılması gerektiği belirtildi.
Üst düzey yürütme görevlilerinin mal bildirimlerinin kamuya açık hale getirilmesi gerektiğine de dikkat çekildi.
GRECO ayrıca cezai kovuşturma için öngörülen idari izin sisteminin kaldırılması gerektiğini bildirdi.
Emniyet ve Jandarma’da 16 tavsiyenin 4’ü uygulandı
Emniyet ve Jandarma teşkilatlarına ilişkin 16 tavsiyeden 4’ünün uygulandığı, 5’inin kısmen uygulandığı, 7’sinin ise uygulanmadığı bildirildi.
GRECO, bu alanda üst düzey yürütmeye kıyasla bazı ilerlemeler kaydedildiğini belirtti.
Raporda, Emniyet ve Jandarma’da dürüstlük ve tarafsızlık konularında eğitimler düzenlendiği aktarıldı. Kurumlara yapılan bağışların düzenlemeye tabi tutulduğu ve yayımlandığı, yolsuzluk risk analizinin hazırlanmakta olduğu belirtildi.
Kadın-erkek dengesinin geliştirilmesine yönelik bir politikanın da yürürlükte olduğu kaydedildi.
Etik kurallar ve bağımsız şikayet mekanizması çağrısı
GRECO, Emniyet ve Jandarma için kuruma özgü etik kurallarının oluşturulması gerektiğini belirtti.
Raporda ayrıca üst düzey atama ve terfi süreçlerinde şeffaflığın artırılması, bağımsız bir dış şikayet mekanizmasının kurulması ve ihbarcıların korunmasına yönelik düzenlemelerin yapılması gerektiği ifade edildi.
Ek bilgiler için son tarih 30 Eylül 2027
GRECO, henüz tamamlanmayan tavsiyeler konusunda Türkiye’nin daha fazla ilerleme kaydetmesi gerektiğini belirtti.
Türkiye’den söz konusu tavsiyelerin uygulanmasına ilişkin ek bilgileri 30 Eylül 2027’ye kadar sunması istendi.
