Kuzey ve doğu Suriye’de (Rojava) Suriye Geçici Hükümeti’nin çıkarttığı kararname ile Kürtçe ana dilinde eğitimin seçmeli derse dönüştürülmesi üzerine başlayan eylemler devam ediyor.
Afrin ve Halep Öğrenci Derneği, Özerk Yönetim okullarındaki çocuklar için planlanan geçiş programının hazırlanmamasına tepki gösterdi.
Öğrenciler, dokuz ve on ikinci sınıflar için Özerk Yönetim programı çerçevesinde bir geçiş süreci hazırlanacağının söylendiği ancak her iki sınıf kademelerindeki bine yakın öğrenci için hiçbir adım atılmadığı belirtildi.
Suriye yönetiminin Kürtçeyi eğitim müfredatına dahil etmesi, uzun yıllar boyunca devlet okullarında kullanılmayan dil açısından yeni bir düzenleme oluşturdu. Ancak Kuzey ve Doğu Suriye’deki öğrenciler, veliler ve eğitimciler, haftada üç ders saatiyle sınırlı bir Kürtçe dersinin anadilinde eğitim hakkını karşılamadığını belirtiyor.
Daha önce hangi kentlerde protestolar düzenlendi?
Suriye Eğitim Bakanlığı’nın 27 Ağustos 2026 tarihinde yayımladığı ve Kürtçe eğitim saatlerini haftada 3 saatle sınırlandırıp ana ders dilini Arapçaya bağlayan karar kararnamesinin ardından, Kuzey ve Doğu Suriye bölgesinde (Rojava) öğrenci boykotları, kitlesel eylemler ve siyasi kurumların protestoları gerçekleşti.
Haseke
Yeni eğitim-öğretim yılının başladığı Eylül ayında Haseke’deki öğrenciler, Kürtçe ders saatlerinin azaltılmasına ve eğitim dilinin Arapça yapılması kararına tepki göstererek dersleri ve okulları boykot etti. Okul önlerinde toplanan öğrenciler, “Kendi dilimizde okumak istiyoruz“ sloganlarıyla binaları terk etti. Ayrıca kentteki eğitim koordinasyonları ve aileler, ana dilde eğitim hakkının korunması talebiyle basın açıklamaları düzenledi.
Kobani
Okulların açıldığı ilk gün öğrenciler sınıflara girmeyerek boykot başlattı. Kürtçenin sadece haftalık kısıtlı bir ders olarak sunulmasını kabul etmeyeceklerini belirten öğrenciler, ana dilinde eğitimin temeli korunana kadar protesto ve boykot eylemlerine devam edeceklerini açıkladı.
Dirbesiyê
Kararnamenin geri çekilmesi ve Kürtçenin anayasal/eğitimsel güvence altına alınması amacıyla siyasi parti temsilcileri (PYD) ve sivil toplum örgütleri (Suriye Demokratik Özgürlükleri ve İnsan Haklarını Savunma Komiteleri) kitlesel basın açıklamaları ve protestolar yaptı. Kararın bölgedeki mevcut eğitim kazanımlarını geriye götürdüğü vurgulandı.
Aileler de tepki gösterdi
Okul boykotları ve sokak tepkilerinin yanı sıra, Şam yönetiminin 3 ders sınırlamasına karşı aileler ve öğrenciler kitlesel bir sivil tepki geliştirerek 185 binden fazla öğrenciyi seçmeli/ana dilinde Kürtçe eğitimi için resmi kayıtlara kaydettirdi.
Kararnameden etkilenen diğer yerleşim alanlarında da (Amûda, Kamişlo hattı dahil) öğrenciler, veliler ve eğitimci örgütleri ortak bildiri ve sınıfa girmeme boykotlarıyla kararnamenin revize edilmesini talep etti.
Suriye’de geçici hükümetin Kürtçe kararı ne getiriyor?
Suriye Eğitim ve Öğretim Bakanlığı, 27 Ağustos’ta Kürtçenin eğitim sistemindeki statüsüne ilişkin yeni uygulama esaslarını yayımladı. Düzenlemeye göre Kürtçenin, Kürt nüfusunun kayda değer bir bölümünü oluşturduğu bölgelerdeki devlet ve özel okullarda müfredata dahil edilmesi öngörüldü.
Kararla birlikte Kürtçe bütün eğitim kademelerinde haftada üç ders saati okutulacak. Kürtçe dersinden alınan not öğrencinin genel başarı ortalamasına dahil edilecek. Ayrıca Kürtçe sosyal ve kültürel etkinlikler için haftada bir ders saati ayrılacak.
Geçiş döneminin ilk eğitim-öğretim yılında öğrencilere sosyal bilgiler, tarih, coğrafya ve felsefe derslerini Kürtçe veya Arapça alma seçeneği de tanındı. Bu uygulamanın ilk eğitim-öğretim yılıyla sınırlı olması öngörüldü.
Bakanlık ayrıca Kürtçe derslerinin yürütülebilmesi için gerekli öğretmen kadrolarının oluşturulmasını ve Kürtçe bilen öğretmenlerin belirlenmesi amacıyla yazılı ve sözlü yeterlilik sınavları yapılmasını kararlaştırdı. İhtiyaç halinde Kürtçe bilen lise mezunlarının da görevlendirilebilmesine olanak tanındı.
