Liselilerin protestolarıyla başlayan sokak hareketinin, 17 Ekim’de Sarı Yelekliler’in hayat pahalılığı eylemleri ve ülkenin en büyük işçi sendikalarından Genel İş Sendikası’nın (CGT) grev çağrılarıyla birleştiği Fransa’daki isyan dalgasında yeni bir aşamaya geçildi.
Cumhurbaşkanı Macron’un sendikalar dışındaki gruplara yönelik gösteri yasağına rağmen, Sarı Yelekliler, eylemlerin Fransa genelinde devam etmesi gerektiğini söyleyerek bugün (24 Ekim) için “İkinci Perde” çağrısı yaptı.
Protestolara karşı ‘askeri önlemler’
Fransa Cumhurbaşkanı’nın sokaklarda artan şiddeti gerekçe göstererek aldığı yasak kararları ve artırılan güvenlik önlemleriyle, hükümet kanadında da protestolara yaklaşımda “İkinci Perde”ye geçilmiş oldu.
Bugünkü protesto çağrıları için sokaklarda 70 bin polis ve jandarmanın yanı sıra askerler de sahaya sürüldü.
Daha önce başkent Paris’in merkezi noktalarında Sentinelle Operasyonu kapsamındaki terörle mücadele askerlerinin konuşlandırılacağını söylemiş olan İçişleri Bakanı Nunez, bugün için özel polis birimlerinin yanı sıra onlarca zırhlı araç ve TOMA kullanacaklarını belirtmişti.
Hükümet; hayat pahalılığı ve zayıflayan kamu hizmetlerine karşı düzenlenen protestoların, Fransa’da son yılların en şiddetli olaylarına dönüştüğü 17 Ekim’deki seferberlik gününe kıyasla sahaya 10 bin daha fazla polis ve jandarma sevk etti.
Macron’un yürüyüş güzergahı yasakları yargıya takıldı
Öte yandan, Paris’teki ana gösteri güzergâhı, polisin organizatörleri şehir merkezinden uzaklaştırıp başkentin güneydoğu sınırlarına yönlendiren son dakika kararı üzerine başlayan hukuk mücadelesinin ardından Paris İdari Mahkemesi’nin kararıyla kesinleşebildi.
Polis, ilk rotanın geçen hafta hedef alınanlara benzer yoğun ticari alanlardan geçtiğini savundu.
Sol partilerin liderleri ise bu son dakika değişikliğinin karmaşa yaratmayı ve katılımı azaltmayı amaçladığını öne sürdü.
Dükkanlar ve müzeler kepenk kapattı
Eylemler başlamadan önce Paris kent merkezinin büyük bir bölümünde olağanüstü hâl kararlarını andıran görüntüler oluştu. Esnaf vitrinlerini ahşap plakalarla kapatırken, müzeler kapılarını kilitledi ve 20’den fazla metro istasyonu ulaşıma kapatıldı. Geçen hafta sonu ülke genelinde binlerce dükkân ve işletmenin zarar görmesi veya yağmalanmasının ardından iş dünyası örgütleri, perakendecilere dükkânlarını kapalı tutma çağrısında bulundu.
Aralarında Louvre, Orsay Müzesi ve Paris Operası’nın da bulunduğu başkentin en ünlü kültür kurumları tedbir amaçlı olarak gün boyu hizmet vermedi.
İçişleri Bakanı Nunez: Fransa çapında 135 kişi gözaltına alındı
İçişleri Bakanı Laurent Nunez, öğleden sonraki ilk saatler itibarıyla ülke çapında 135 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Gözaltıların birçoğunun, aramalarda havai fişek, bilye ve silah olarak kullanılabilecek diğer maddelerin ele geçirildiği önleyici tedbirler kapsamında gerçekleştiği bildirildi. Gazetecilere demeç veren Nunez, “Siyasi gruplardan ve açıkça suç çevrelerinden ciddi kışkırtma çağrıları alıyoruz. Son derece dikkatli ve anında müdahaleye hazır olmalıyız. Uzun bir gün olacak,” ifadelerini kullandı.
Lyon’da sakin başlayan protestolara polis müdahalesi
Başkent Paris’teki ana yürüyüş ilk etapta sakin başlasa da, ülkenin en büyük üçüncü kenti olan Lyon’da polis toplanan kalabalığa biber gazıyla müdahale etti.
AFP muhabirinin aktardığına göre polis, gösterilerin yasaklandığı bir bölgede toplanan yaklaşık 150 kişilik protestocu grubu dağıtmak için biber gazı kullandı.
Polis, hayat pahalılığına karşı ülke çapında düzenlenen eylemler kapsamında bir üniversite fakültesi ve polis merkezinin yakınında protesto gösterisi yapan grubu dağıtmak amacıyla çok sayıda biber gazı bombası attı. Güvenlik güçleri, eylemcilerin yolu kapatmaya çalışmasına müdahale etti.
Günün erken saatlerinde kent üzerinde bir polis helikopterinin devriye gezdiği görülürken, güvenlik güçleri bölgede devriye attı; zırhlı araçlar ve çevik kuvvet araçları yakındaki alanlara konuşlandırıldı. Bazı dükkânların önüne özel güvenlik görevlileri yerleştirilirken, iş yerlerinin vitrinleri ahşap plakalarla kapatıldı.
Sosyal medyada ise şehir merkezindeki gösteri yasaklarına uyulmaması yönünde çağrılar dolaşıma girdi.
Aşırı- sağcı Ulusal Birlik Partisi kongre düzenledi
Cuma günü Paris’in batısında, İslam karşıtı motivasyonla hareket ettiğinden şüphelenilen bir silahlı saldırganın 12 yaşındaki bir kız çocuğu da dâhil olmak üzere dört kişiyi yaraladığı ve bir kişiyi öldürdüğü silahlı saldırı, Ulusal Bilrik Partisi’nin kongresi öncesi Paris’teki gerilimi daha da tırmandırdı.
Ancak bugün gerçekleştirilen (24 Ekim) ilk izinli yürüyüş, Paris’in yaklaşık 120 kilometre güneyindeki Orléans bölgesinde olaysız bir şekilde gerçekleşti.
‘Macron istifa, Le Pen hapse’
Göstericiler, kentte parti kongresi düzenleyen Marine Le Pen liderliğindeki aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) partisini protesto etmek amacıyla bir araya geldi.
Saint-Denis Belediye Başkanı ve aşırı solcu Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) partisi üyesi Bally Bagayoko, “Aşırı sağa, gözlerinin içine bakarak korkmadığımızı söylemeye geldik,” ifadelerini kullandı.
Aşırı sağ karşıtı gösteriye 11 bin kişi katıldı
Anti faşist çağrılarla bir araya gelen kalabalık, hem Le Pen hem de Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’ı hedef aldı.
Kalabalık, “Macron istifa, Le Pen hapse” sloganları atarken, ellerinde “Gençlik Ulusal Birlik’e karşı” yazılı pankartlar taşıdı.
Valilik verilerine göre, Orléans’ta Ulusal Birlik (RN) partisine karşı düzenlenen protesto gösterilerine 11 bin kişi katıldı.
Orléans’taki iki günlük Ulusal Birlik (RN) kongresi, anketlerde altı ay sonra yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Macron’un halefi olarak ilk sırada gösterilen Le Pen’in ilk büyük parti kampanyası mitingi olma özelliğini taşıyordu.
Öğrenci Sendikası: ‘Çevik kuvvet etrafımızı sardı’
Fransa’nın önde gelen öğrenci sendikalarından UNEF üyesi protestocular, Paris’teki gösterinin toplanma noktasına metroyla gitmeye çalıştıkları sırada “onlarca CRS (çevik kuvvet) polisi tarafından etraflarının sarıldığını, metroya ulaşmalarının engellendiğini” X hesabından duyurdu.
UNEF, X hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeler yer verdi: “Ulusal bir kolektif olarak toplanan UNEF aktivistleri, gösteriye katılmak üzere metroya binmek amacıyla Bourse du Travail’den ayrılırken, toplantımızdan çıktığımız anda metroya ulaşmamızı engelleyen onlarca CRS polisi tarafından etrafımız sarıldı.”
Sendika açıklamasının devamında, “Şu anda onlarca UNEF aktivistine, sokakta yürümekten başka hiçbir neden olmaksızın ceza kesiliyor ve üzerleri aranıyor,” dedi.
Mélenchon’dan Macron’a: ‘Boyun eğme vakti geldi’
AFP’nin aktardığı habere göre; sosyalist cumhurbaşkanı adayı ve Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) lideri Jean-Luc Mélenchon, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’a bugün (24 Ekim) gerçekleşen son kitlesel eylemlerde dile getirilen taleplere “boyun eğme” çağrısında bulunarak, “Bundan sonra kendisi için geriye kalan tek şey çıkış kapısı olacaktır,” uyarısında bulundu.
Paris’teki Porte d’Italie’de eylemcilerle birlikte yürürken açıklamalarda bulunan Mélenchon, “Bunun her hafta tekrarlanacağını zamanla anlayacak,” dedi.
İzin verilen protesto rotasındaki son dakika değişikliğine de değinen Mélenchon, yürütme organını “provokasyonlara son vermeye” çağırırken, eylemcilerin “kolektif disiplin ve özdenetim açısından muazzam” olarak nitelendirdiği kitlesel eylemlerinden övgüyle söz etti. (Kaynak; Haber Merkezi, AFP, Reuters, France24)
