Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından yayımlanan Türkiye-Irak ortak basın açıklamasında, iki ülke arasında güvenlik iş birliği kapsamında alınan yeni kararlar kamuoyuyla paylaşıldı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali Zeydi’nin 23 Eylül 2026’da vardığı mutabakatı hatırlatan açıklamada, Şengal’deki sürece ilişkin de değerlendirme yapıldı.
Başika’da devir süreci başlıyor
Musul yakınlarındaki Başika üssü, 2015’ten bu yana Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) kontrolündeydi. Ortak açıklamada, Türkiye’nin Irak’taki Başika-Zilikan askeri yerleşkesinin devrine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmek üzere harekete geçeceği bildirildi.
Açıklamada, “Türk tarafı; liderler düzeyinde varılan mutabakat uyarınca, Başika-Zilikan yerleşkesinin Irak Federal Hükümetine kademeli olarak devrine yönelik üzerine düşen adımları atmaya başlayacağını beyan etmektedir” ifadelerine yer verildi.
23 Eylül’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları için New York’ta bulunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Irak Başbakanı Ali Zeydi ile görüşmesi sonrası, Türk kuvvetlerinin Başika-Zilikan yerleşkesini Irak Federal Kürdistan Hükümetine kademeli olarak teslim edeceği açıklanmıştı.
Şengal
Şengal’deki entegrasyon sürecine yönelik de değerlendirmenin yapıldığı açıklamada, sürecin ilerleyişini ortaklaşa takip etmek amacıyla yeni bir adım atma kararı da alındığı belirtildi. Bu kapsamda, daha önce üzerinde uzlaşılan Ortak Güvenlik Koordinasyon Komitesinin faaliyete geçirilmesi kararlaştırıldı. Komite, Şengal’de başlayan entegrasyon sürecinin ilerlemesinin iki ülke tarafından müştereken teyit edilmesi ve denetlenmesi amacıyla görev yapacak.
Açıklamada, Türkiye’nin Başika-Zilikan yerleşkesinin Irak Federe Kürdistan’a kademeli olarak devredilmesine yönelik adımları atmaya başlayacağı, Şengal’deki sürecin izlenmesi için Ortak Güvenlik Koordinasyon Komitesi’nin faaliyete geçirilmesinin kararlaştırıldığı belirtildi.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“1. Türkiye ve Irak makamları; iki ülke liderlerinin 23 Eylül 2026 tarihinde vardıkları mutabakat uyarınca, Irak makamlarının Sincar’da devlet otoritesinin bütünüyle tesisi ve PKK terör örgütü unsurlarının varlığına son verilmesi yönünde bugüne kadar attığı takdire şayan adımların sürdürülmesi hususunda ortak iradelerini teyit etmektedir.
2. Türk tarafı; liderler düzeyinde varılan mutabakat uyarınca, Başika-Zilikan yerleşkesinin Irak Federal Hükümetine kademeli olarak devrine yönelik üzerine düşen adımları atmaya başlayacağını beyan etmektedir.
3. Taraflar PKK terör örgütünün mevcudiyetinin tamamen sonlandırılmasına yönelik Sincar’da başlayan sürecin ilerlemesinin müştereken teyit ve denetlenmesi amacıyla, daha önce mutabık kalındığı üzere Ortak Güvenlik Koordinasyon Komitesinin faaliyete geçirilmesi yönünde karar almıştır.”
Başika’nın önemi
Milli Savunma Bakanlığı, 1 Ekim 2026 Perşembe günü Başika’daki Zelikan Askeri Üssü’nün Irak makamlarına devredilmesine karar vermişti.
Bakanlık, devir sürecinin aşamalı bir şekilde ve iki ülkenin önceden uzlaştığı mekanizma çerçevesinde yürütüleceğini belirtmişti.
Musul yakınlarında bulunan Başika üssü, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin bu bölgeyi kontrolüne aldığı 2015 yılından bu yana Ankara-Bağdat diyaloğunun önemli başlıklarından birini oluşturdu.
Türkiye, bu üsse Kürdistan Bölgesel Hükümeti ile yaptığı bir anlaşma üzerine ve yerel güçlerin IŞİD’e karşı mücadelesinde eğitim amaçlı olarak yerleşme hakkını elde etmişti. Irak merkezi yönetimi ise egemenliğinin ihlali olarak gördüğü bu gelişmeye tepki göstermişti.
Üs, 2017 senesinde IŞİD saldırılarına, 2021’de de İran destekli silahlı grupların saldırısına maruz kalmıştı.
IŞİD tehdidinin ortadan kalkmasının ardından da üste varlığını sürdüren TSK, Irak topraklarında süren PKK ile mücadelesini buradan koordine etmişti.
Türkiye ve Irak, 2024’te imzaladıkları “Askeri, Güvenlik İşbirliği ve Terörle Mücadeleye Dair Mutabakat Zaptı” aracılığıyla Başika üssünde Türkiye-Irak Ortak Eğitim ve İşbirliği Merkezi kurulmasını kararlaştırmışlardı. Aynı anlaşmayla Başika üssünün yönetimi Irak Silahlı Kuvvetleri’ne devredilmişti.
Eylül 2026’nın sonlarında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları marjında New York’ta bir araya gelen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Irak Başbakanı Ali Zeydi, çeşitli meseleler üzerinde uzlaşı sağlamıştı. Anlaşma gereği Türkiye, üssü kademeli olarak Irak Hükümetine devretmeyi kabul ederken, Irak da buna karşılık Şangal’de devlet otoritesini yeniden tesis etme ve bölgedeki yabancı silahlı grupların varlığına son verme taahhüdünde bulunmuştu.
Başbakan Zeydi: Irak ordusu Şengal Dağı ve Başika üssünü devralacak
