ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’a yönelik ekonomik baskının yeni aşamasını “ekonomik D-Day” olarak tanımlarken, yeni finansal kısıtlama paketinin ayrıntılarının pazartesi günü açıklanması bekleniyor. Paketin, İran petrolü ve finansal işlemler başta olmak üzere ülkenin ekonomik bağlantılarını hedef alan yeni yaptırımlar içermesi bekleniyor.
Bessent: En büyük finansal saldırı başlatılıyor
ABD, İran üzerindeki ekonomik baskıyı artırmaya hazırlanıyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İkinci Dünya Savaşı sırasında Müttefiklerin Normandiya Çıkarması’na atıfta bulunarak yeni ekonomik operasyon sürecini “ekonomik D-Day” olarak nitelendirdi.
Normandiya Çıkarması (D Day), 6 Haziran 1944 tarihinde Müttefik kuvvetlerinin Alman işgali altındaki Fransa’ya düzenlediği, tarihin en büyük denizden karaya asker çıkarma operasyonuydu.
Bessent, X hesabından yaptığı paylaşımda ve Financial Times gazetesinde yayımlanan görüş yazısında, başlatılan sürecin bir rakibe karşı şimdiye kadar yürütülen en kapsamlı finansal saldırı olduğunu belirtti.
President Trump has dismantled Iran’s military capabilities, destroyed nearly 100 percent of its military factories, and buried its nuclear program.
We are now entering the endgame. At dawn begins an economic D-Day — the single greatest financial offensive ever marshaled against…
— Treasury Secretary Scott Bessent (@SecScottBessent) August 23, 2026
ABD Hazine Bakanı, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran’a yönelik yürüttüğü askeri operasyonun İran’ın askeri kapasitesini önemli ölçüde zayıflattığını ve ülkenin nükleer programını gerilettiğini söyledi.
Bessent, ABD yönetiminin artık sürecin “son aşamasına” girdiğini ve ekonomik önlemlerin şafak vakti başlayacağını ifade etti.
Hedef İran’ın ekonomik bağlantıları
Bessent’in açıklamalarına göre yeni ekonomik operasyonun temel hedefi, İran yönetiminin ekonomik kaynaklara erişimini mümkün olduğunca sınırlandırmak olacak.
Bessent, amaçlarının Tahran yönetimini yalnız bırakmak ve yönetimin ekonomik açıdan ayakta kalmasını sağlayan bağlantıları kesmek olduğunu belirtti.
ABD Hazine Bakanı, İran petrolünü satın almaya veya taşımaya devam eden ülke ve kuruluşları da uyardı. Döviz büroları ve serbest ticaret bölgeleri üzerinden İran’ın finansal işlemlerini kolaylaştıran, İran’a yönelik uçuşlara hizmet veren, gemi sicillerini işleten veya deniz yoluyla yakıt transferlerine olanak sağlayan aktörler de Washington’ın hedefleri arasında bulunuyor.
Bessent, İran’la ekonomik ilişkilerini sürdüren bu aktörlerin de uluslararası alanda daha fazla yalnızlaşabileceğini söyledi.
Yeni yaptırım paketinin kapsamı bekleniyor
Bessent’in açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump’ın geçen hafta yaptığı açıklamaların ardından geldi. Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda İran’a yönelik operasyonu herhangi bir ülkeye karşı şimdiye kadar uygulanan en kapsamlı ekonomik operasyon olarak tanımlamıştı.
— Rapid Response 47 (@RapidResponse47) August 19, 2026
Ancak Trump ve Bessent’in açıklamalarına rağmen yeni ekonomik önlemlerin somut kapsamı henüz kamuoyuna açıklanmadı.
Bessent’in çizdiği çerçeve doğrultusunda yeni paketin, mevcut deniz ablukasına ek olarak ikincil yaptırımlara dayanması bekleniyor.
Bu kapsamda İran petrolünü satın almayı sürdüren, İran’ın finansal işlemlerini gerçekleştiren, İran bağlantılı bankaların faaliyetlerini sürdüren veya İran’ın deniz taşımacılığı ile diğer ticari kanallarına destek sağlayan ülke ve kuruluşların hedef alınabileceği belirtiliyor.
Bessent’in somut adımları açıklamak üzere pazartesi günü Türkiye saati ile 21.00’de basın toplantısı düzenlemesi bekleniyor.
Petrol fiyatları açıklamalar sonrası geriledi
ABD’nin İran üzerindeki ekonomik baskıyı artıracağı yönündeki açıklamalara rağmen petrol fiyatlarında pazartesi sabahı düşüş görüldü.
Brent petrolün varili, haberin kaleme alındığı sırada yaklaşık 91,5 dolardan işlem gördü. Bu seviye, cuma günkü kapanışa göre yaklaşık yüzde 2’lik düşüş anlamına geliyor.
ABD’nin Batı Teksas türü ham petrolü de yaklaşık 86,2 dolardan işlem gördü. WTI olarak bilinen petrol türünün fiyatı, geçen haftanın kapanışına göre yaklaşık yüzde 1,5 geriledi.
Petrol fiyatlarındaki düşüşte, son dönemde yaşanan yükselişlerin ardından yatırımcıların kâr satışlarına yönelmesi ve Hürmüz Boğazı’ndan tanker geçişlerinin geçici olarak arttığına ilişkin haberlerin etkili olabileceği değerlendiriliyor.
Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişleri arttı
Axios’un aktardığı deniz taşımacılığı verilerine göre cuma gecesi yaklaşık 40 tanker Hürmüz Boğazı’nın güney kanalından geçti. Söz konusu tankerlerin yaklaşık 16 milyon varil petrol taşıdığı belirtildi.
Önceki gecelerde Hürmüz Boğazı’nın güney kanalından geçen tanker sayısının 15 ila 20 arasında olduğu kaydedildi.
Buna rağmen Hürmüz Boğazı’ndan taşınan toplam petrol miktarı, çatışma öncesindeki seviyelerin hâlâ oldukça altında bulunuyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, İran’a yönelik askeri ve ekonomik baskının yanı sıra küresel enerji piyasaları açısından da yakından izleniyor.
Avrupa borsaları yatay, ABD vadeli endeksleri düşüşte
Küresel piyasalarda da İran’a yönelik yeni ekonomik önlemlerin açıklanması öncesinde temkinli seyir öne çıktı.
ABD vadeli endeksleri, piyasaların açılışı öncesinde düşüş gösterirken Avrupa borsalarında genel olarak yatay bir görünüm izlendi.
Washington’ın pazartesi günü açıklaması beklenen yeni finansal kısıtlamaların kapsamı ve özellikle İran petrol ticareti ile uluslararası finansal bağlantılara yönelik olası yaptırımların, enerji piyasaları ve küresel finansal piyasalar üzerindeki etkisi yakından takip ediliyor.
