İlke TV’de Ahmet Ayva’nın sunduğu Öne Çıkanlar programında Fransa’daki lise protestoları ele alındı. Programa konuk olan Akademisyen Tuğçe Oklay, öğrencilerin eğitim sistemindeki sorunlara yönelik tepkilerinin yanı sıra eylemlerin daha geniş toplumsal ve siyasal başlıklarla ilişkisini değerlendirdi.
Oklay, Fransa’da devam eden protestoların gençlerin gelecek kaygılarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu belirterek hareketin son 50 yılın en önemli hareketlerinden biri olma potansiyeli taşıdığını ifade etti. Gençlerin gelecekleriyle ilgili daha büyük kaygılar taşıyan bir kuşağı oluşturduğunu söyleyen Oklay, protestoların farklı toplumsal kesimleri bir araya getiren niteliğine dikkat çekti.
Sarı Yeleklilerden farklı olarak tüm sınıflara yayılan bir tartışma
Tuğçe Oklay, Fransa’daki lise protestolarını 17 Kasım 2018’de başlayan ve daha sonra İtalya, Hollanda ve Belçika gibi ülkelere de yayılan Sarı Yelekliler eylemleriyle karşılaştırdı.
Sarı Yelekliler hareketinin yükselen akaryakıt fiyatları ve yaşam maliyetine yönelik tepkiler üzerinden geliştiğini, farklı toplumsal kesimleri bir araya getirerek ülkenin farklı kentlerine yayıldığını hatırlatan Oklay, iki hareket arasında yaş grubu ve toplumsal kapsam açısından farklılıklar bulunduğuna dikkat çekti.
Oklay, Sarı Yelekliler eylemlerinde nispeten daha ileri yaş gruplarının ve nüfus içinde daha sınırlı bir kesimin öne çıktığını belirterek mevcut protestolarda ise “bütün sınıflara hitap eden bir tartışma” bulunduğunu söyledi.
Eğitim sistemindeki sorunlar protestoların temel başlıkları arasında
Fransa’da devam eden lise protestolarında öğrencilerin gündeme getirdiği temel başlıklar arasında öğretmen eksikliği, geçici ve saatlik sözleşmeler, eğitim bütçesindeki kesintiler, fiziki imkânların yetersizliği, ekipman sorunları ve okul binalarının koşulları yer alıyor.
Öğrencilerin tepkileri yalnızca eğitim sistemindeki mevcut sorunlarla sınırlı kalmıyor. Gelecek kaygısı ve ekolojik kaygılar da protestoların öne çıkan başlıkları arasında bulunuyor.
Tuğçe Oklay, Fransa halkının eylemlere yönelik desteğinin yüzde 60 düzeyinde olduğunu belirterek protestoların toplumdaki karşılığına da dikkat çekti.
Mayıs 68 ile benzerlikler
Tuğçe Oklay, mevcut öğrenci hareketinin Fransa’nın toplumsal ve siyasal tarihinde önemli bir yere sahip olan Mayıs 68 hareketiyle de benzerlikler taşıdığını söyledi.
Protestolarda kullanılan pankart ve sloganlarda geçmişteki toplumsal hareketlere ve tarihsel referanslara benzer ifadelerin görüldüğünü belirten Oklay, bu durumun eylemlerin tarihsel hafızayla kurduğu ilişkiye dikkat çektiğini ifade etti.
Polis müdahalesi ve öğrenciler için oluşturulan insan duvarı
Protestolar sırasında Fransa polisinin reşit olmayan öğrencilere yönelik müdahalelerinin de tepki yarattığını belirten Oklay, öğrencilerin eylemlerinin polis müdahaleleriyle karşı karşıya kaldığına dikkat çekti.
Oklay, milletvekilleri ve öğretmenlerin öğrencilere destek vermek amacıyla oluşturduğu insan duvarından da söz etti. Eğitim sendikalarının da sürece dahil olduğunu belirten Oktay, sendikaların genel grev çağrıları yaptığını aktardı.
Filistin ve Gazze protestolarda öne çıkan başlıklardan
Tuğçe Oklay, 7 Ekim sonrasında Filistin meselesinin gençlerin mobilizasyonunda önemli bir başlık haline geldiğini belirtti. Protestolarda Gazze’ye yönelik sloganların yanı sıra kefiye gibi Filistin sembollerinin kullanılmasına dikkat çeken Oktay, Filistin meselesinin gençlerin eylemlerindeki görünürlüğüne vurgu yaptı.
Oklay, öğrencilerin ekolojik hareketlerle kurduğu yakın ilişkiye de değindi. Tuğçe Oklay ayrıca gençlerin Avrupa’nın militarizasyonuna ve bu paralelde Ukrayna savaşı sonrasında gündeme gelen zorunlu askerlik tartışmalarına yönelik tepkilerinin de protestoların gündeminde yer aldığını belirtti.
