Yeni araştırmalar, günlük ekran süresinin yürümeye başlayan çocukların dil gelişimi üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini ortaya koydu. Çalışmalara göre, günlük ekran kullanımındaki her 30 dakikalık artış, iki yaşın altındaki çocuklarda ifade edici dil gecikmesi riskini yüzde 49 oranında artırabiliyor.
Araştırmacılar, bu durumun büyük ölçüde dijital içerik tüketiminin pasif doğasından kaynaklandığını belirtiyor. Çocukların dil gelişiminde kritik öneme sahip olan “etki-tepki” (serve and return) etkileşimi, yani bakım veren kişi ile çocuk arasındaki karşılıklı iletişim, ekran karşısında yeterince gerçekleşmiyor.
Uzmanlara göre çocuklar erken gelişim dönemlerinde tablet veya akıllı telefonlarla tek yönlü bir iletişim içinde kaldığında, konuşma ve dil becerilerinin temelini oluşturan sosyal etkileşim fırsatlarını kaçırabiliyor.
Dil gelişiminin ötesinde etkiler
Araştırmalar, aşırı ve pasif ekran kullanımının yalnızca kelime dağarcığını değil, çocukların sosyal gelişimini de olumsuz etkileyebileceğini gösteriyor. Bazı çalışmalar, uzun süreli ekran maruziyetinin gelişmekte olan beyinde beyaz madde büyümesini yavaşlatabileceğine işaret ediyor.
Uzmanlardan ekran süresi uyarısı
Bu nedenle Amerikan Pediatri Akademisi, görüntülü sohbetler hariç olmak üzere 18 aydan küçük çocuklar için ekran kullanımından tamamen kaçınılmasını öneriyor.
Uzmanlar, daha büyük yaştaki küçük çocuklar için ise ebeveynlerin okuma, birlikte oyun oynama ve çocukla doğrudan konuşma gibi aktif etkileşimlere öncelik vermesi gerektiğini vurguluyor. Bu yaklaşımın, teknolojinin çocukların bilişsel ve dil gelişimi için gerekli olan insani etkileşimlerin yerini almasını engelleyebileceği belirtiliyor.
Kaynak: American Speech-Language-Hearing Association. New Study Links Handheld Screen Time with Expressive Language Delay in Toddlers. The ASHA Leader.
