Arnavutluk’un başkenti Tiran’da geçen salı öğrencilerin Eğitim Bakanlığı önünde başlattıkları protestolar devam ederken Başbakan Edi Rama, muhalefeti öğrenci eylemlerini organize etmekle suçladı.
Üniversite koşullarının iyileştirilmesini talep eden ve yüksek yaşam maliyetlerinden şikayet eden öğrenciler bir haftadır başkent sokaklarında gösteriler düzenliyor.
Geçen çarşamba yaşanan şiddet olaylarında yangından zarar gören Avrupa Koleji Yüksek Lisans Enstitüsü’nün ofisini ziyaret eden Rama, “Öğrencileri hoş karşılıyoruz ve onlarla oturup konuşmaya, tartışmaya ve çözüm gerektiren konulara çözüm bulmaya her zaman hazırız. Ancak bu yaşananlar faklı ellerin işi. Bunlar, Arnavutluk her yükselmeye çalıştığında aşağı çekenlerin elleri” diye konuştu.
Rama’nın kastettiği şiddet olayları, aynı çarşamba Eğitim Bakanlığı binasında başlamıştı. Bakanlık binasının birinci katı bazı protestocular tarafından ateşe verilirken, Başbakanlık ofisi, parlamento, Anayasa Mahkemesi, Maliye ve İçişleri bakanlıkları, Altyapı ve Enerji Bakanlığı ve çevredeki birçok işletme fiziki zarar görmüştü. Göstericilerin bir kısmının maske takarak taş ve molotofkokteyli attığı, polisin ise göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullandığı çatışmalar gece yarısına kadar devam etmişti. Protestolar sırasında bazı polis araçları ve bir polis karakolunun da saldırıya uğradığı bildirilmişti.
İçişleri Bakanı Ervin Dema da çarşamba günü muhalefeti ve “yabancı aktörleri” çatışmaları kışkırtmakla suçlayarak, öğrencilerin şikayetlerinin ülkeyi istikrarsızlaştırmak için kullanıldığını iddia etmişti.
79 kişi Tiran Travma Hastanesi’ne kaldırıldı
Sağlık Bakanlığı perşembe günü yaptığı açıklamada, Tiran Travma Hastanesi’nde 79 kişinin tedavi altına alındığını, bunların 61’inin polis memuru, 18’inin ise protestocu olduğunu belirtti. Diğer 10 kişi ise Rahibe Teresa Hastanesi’nde tedavi görüyor.
Çatışmalar, Perşembe günü yapılması planlanan parlamento oturumunun iptaline yol açtı. Perşembe sabahı öğrenciler, protestoların devam edeceği beklentisiyle parlamentoya yürüyüş düzenledi.
Muhalefet liderleri de alandan atıldı: ‘Herkese yetecek kelepçeniz yok’
Fransa ve Belçika’da yükselen öğrenci protestoları geçen salı benzer taleplerle Arnavutluk’a da sıçradı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ile bağlantılı turizm projesine karşı geçen yazdan beri gösteri yapan ve kendilerine “Flamingo Devrimi” diyen hükümet karşıtı hareketin çağrısıyla sokaklara inen öğrencilerin protestoları aynı hafta içinde polisle sert çatışmalara sahne oldu.
Protestocular, Başbakan Edi Rama ve muhalefet lideri Sali Berisha’yı kastederek, “Herkese yetecek kadar kelepçeniz yok” ve “Rama hapse, Berisha hapse” sloganları attılar.
Protestoya katılan Berisha’ya ve Demokrat Parti’den iki muhalif milletvekiline de alandan ayrılmaları söylendi.
Balkan Insight’a konuşan İkinci sınıf hukuk öğrencisi, “yolsuz politikacıların adalete teslim edilmesi” için protestolara katıldığını söyledi. Başka bir genç protestocu ise “özgürlük için, hükümeti devirmek için” gösteri yaptıklarını belirtti.
Cumhurbaşkanı’ndan itidal çağrısı
Cumhurbaşkanı Bajram Begaj yaptığı açıklamada, Tiran sokaklarındaki gerginliğin tırmanmasını “endişeyle takip ettiğini” belirterek, “tüm tarafları sorumluluk ve itidal göstermeye” çağırdı.
Begaj, “Şu anda ülkenin daha fazla sorumluluğa ihtiyacı var. Anayasa ve kanun, istisnasız herkes için sınır olmaya devam etmelidir. Tüm endişeleri dinlemeye hazırım” dedi.
En az 20 protestocu gözaltında
Polisten alınan ön bilgilere göre, en az 20 protestocu gözaltına alındı.
Polis, yaptığı basın açıklamasında, “Şiddet eylemleri ve kundaklama yoluyla mülke verilen zarar, vatandaşların canlarını ve kamu ve özel mülkiyeti doğrudan tehlikeye atmaktadır” dedi.
Sağlık Bakanlığı’na göre, “şu anda üç protestocu ve iki polis memuru acil tedavi görüyor; hepsi bilinci yerinde ve sağlık durumları iyi.”
Arnavutluk polisinden gazetecilere engel
Euronews Arnavutluk muhabiri Alice Taylor, fotoğraf çekerken bir polis memurunun haber vermeden telefonunu aldığını söyledi.
Arnavutluk Gazeteciler Birliği (AGSH), olayı kınayarak, bunun “protestonun haberleştirilmesi ve belgelenmesine doğrudan bir engel” olduğunu belirtti. Birlik, “Bu olay, son iki günde gazetecilere yönelik şiddet, tehdit ve engelleme vakalarına bir yenisini ekliyor” dedi.
Salı günü polis ve protestocular arasında çıkan çatışmalarda en az beş gazeteci yaralandı.
AB Delegasyonu: ‘Aşırı şiddet iddialarını ciddiye alıyoruz’
Tirana’daki AB Delegasyonu, polisin aşırı tepkisinden duyduğu endişeyi dile getirerek sükunete çağrıda bulundu.
AB Delegasyonu yaptığı açıklamada, “Toplanma ve ifade özgürlüğü temel haklar ve Avrupa’nın temel değerleridir. Bunlara saygı gösterilmeli ve barışçıl bir şekilde kullanılmalıdır. Polisin protestoculara ve gazetecilere karşı aşırı şiddet uyguladığı iddialarını dikkate alıyoruz” dedi.
Açıklamada ayrıca, “Polis müdahalesinin orantılı olmasını, temel haklara saygı göstermesini ve bu vakaların öncelikli olarak soruşturulmasını bekliyoruz. Tüm tarafları gerilimi azaltmaya teşvik ediyoruz” denildi. (Kaynak: Balkan Insight – BIRN-)
