Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Halkların Demokratik Partisi (HDP) eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş hakkında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından verilen kararların uygulanmasının denetlenmesi kapsamında 15-16 Eylül 2026 tarihlerinde gerçekleştirdiği 1569’uncu toplantısında yeni kararlar aldı.
Komite, AİHM kararlarına atıfta bulunarak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 46’ncı maddesi uyarınca üye devletlerin, mahkemenin kesinleşmiş kararlarına uyma yükümlülüğü bulunduğunu hatırlattı.
Bakanlar Komitesi’nden yeni yasaya ilişkin bilgi talebi
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, değerlendirmesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden geçen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi” yasasına da yer verdi.
Komite, gerekli koşulların gerçekleşmesi halinde yasanın PKK/KCK ile bağlantılı bazı yargılamalara ilişkin soruşturmaların ertelenmesine ve verilen cezaların infazının ertelenmesine imkan tanıyacağını belirtti.
Türkiye makamlarından, Demirtaş dosyasındaki tüm başvurucuların söz konusu yasanın kapsamına girip girmediğini açıklaması istendi. Komite ayrıca yasanın uygulanmasına ilişkin usul, öngörülen sonuçlar ve yürürlüğe girme süreci hakkında bilgi verilmesini talep etti.
Demirtaş ve Yüksekdağ için derhal serbest bırakılma çağrısı
Komitenin kararında, Türkiye yetkililerine “bir kez daha” Selahattin Demirtaş ve HDP eski Eş Genel Başkanı Figen Yüksekdağ’ın mevcut tüm imkanlar kullanılarak derhal serbest bırakılmalarını sağlama çağrısı yapıldı.
Kararda, bu kapsamda söz konusu yasanın uygulanmasının da değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Burcu Çelik Özkan ve Aysel Tuğluk için bireysel tedbir talebi
Komite, dosya kapsamındaki diğer başvurucuların serbest bırakıldığını belirterek, devam eden iç hukuk süreçlerinin sonuçları hakkında Türkiye makamlarından bilgi istedi.
Burcu Çelik Özkan ve Aysel Tuğluk hakkında kesinleşen mahkumiyetlerle ilgili olarak da ceza yargılamalarının sonuçlarını ortadan kaldırmak amacıyla alınabilecek bireysel tedbirler konusunda bilgi talep edildi.
Milletvekillerinin siyasi ifadeleri için anayasal güvenceler vurgulandı
Genel tedbirler kapsamında ise Türkiye makamlarına, milletvekillerinin siyasi ifadelerine ilişkin anayasal güvencelerin AİHS ile uyumlu biçimde uygulanmasını sağlamak üzere gerekli tüm tedbirleri alma çağrısı yapıldı.
Komite, Anayasa’nın 83’üncü maddesinde yer alan özel korumanın yanı sıra milletvekillerinin demokratik süreç içerisindeki özgün rol ve statülerinin sistematik biçimde dikkate alınmasını istedi.
Bakanlar Komitesi ayrıca siyasi tartışma ve çoğulculuğun korunmasının güçlendirilmesi ve muhalefet siyasetçilerinin siyasi ifadelerine yönelik korumanın artırılması çağrısında bulundu.
Fezlekeler için istatistiki bilgi istendi
Türkiye’den, milletvekili dokunulmazlığının kaldırılması talebiyle Meclis’e gönderilen fezlekelerin sayısına ilişkin istatistiki bilgi de talep edildi.
Komite, bu kapsamda fezlekelerin ne kadarının muhalefet milletvekillerini ilgilendirdiğinin açıklanmasını istedi.
Dosya Aralık 2026 ve Mart 2027’de yeniden ele alınacak
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, dosyadaki bireysel tedbirleri Aralık 2026’da gerçekleştirilecek 1577’nci toplantısında yeniden ele alma kararı aldı.
Genel tedbirlerin ise Mart 2027’de yapılacak toplantıda yeniden değerlendirilmesi kararlaştırıldı.
