ABD merkezli Axios haber sitesi, ABD ile İran’ın, 60 günlük ateşkes uzatılması ve İran’ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin başlatılmasını öngören bir mutabakat zaptı üzerinde anlaşmaya vardığını iddia etti.
Axios’un haberine göre ABD ve İran bir anlaşmaya vardı, ancak Trump’ın nihai onayı gerekiyor.
Axios, iki ABD’li yetkiliye dayandırdığı haberinde ABD ve İran’ın ateşkesi uzatmak ve İran’ın nükleer programı konusunda müzakereleri başlatmak üzere 60 günlük bir mutabakat zaptı üzerinde anlaşmaya vardığını duyurdu.
Ancak iki üst düzey ABD’li yetkili ve arabuluculuk sürecine dahil bölgesel bir kaynağa göre Başkan Donald Trump henüz anlaşmaya nihai onayı vermedi.
ABD’li yetkili, “Başkan, nihai kararını vermeden önce birkaç gün düşünmek istediğine dair arabuluculara mesaj iletti” dedi.
Taraflar arasındaki mutabakatın detayları
Taraflar arasında varılan anlaşmanın detayları da açıklandı.
Buna göre 60 günlük mutabakat zaptında Hürmüz Boğazı’nın “kısıtlamasız” olarak açılacağı belirtildi. Anlaşmaya göre geçiş ücreti alınmayacak. İran, 30 gün içinde boğazdaki tüm mayınları temizlemeyi taahhüt etti.
ABD deniz ablukası da kaldırılacak ancak bu sürecin ticari taşımacılığın yeniden tesisiyle orantılı olarak gerçekleşeceği kaydedildi. Ablukanın kaldırılması, bölgedeki gemi trafiğinin normale dönmesine bağlı olacak.
Mutabakat zaptı, İran’ın nükleer silah peşinde koşmama taahhüdünü de içeriyor. 60 günlük süre zarfında müzakere edilecek ilk konular arasında, İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumunun nasıl tasfiye edileceği ve İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin nasıl ele alınacağı yer alıyor.
ABD, müzakerelerin bir parçası olarak yaptırımların kaldırılmasını ve dondurulmuş İran fonlarının serbest bırakılmasını görüşmeyi taahhüt etti.
Mutabakat zaptı, İran’ın mal ve insani yardım almaya başlamasına yardımcı olacak bir mekanizmanın ele alınmasını da kapsıyor.
Müzakere süreci ve karşılıklı saldırılar
Taraflar arasında müzakere iddiaları sürerken ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın Kuveyt’i balistik füzeyle hedef aldığını ve füzenin Kuveyt ordusu tarafından engellendiğini bildirdi.
CENTCOM’un X hesabından yapılan açıklamada, “27 Mayıs’ta Doğu saatiyle 22.17’de İran, Kuveyt’e doğru balistik füze fırlattı ve füze Kuveyt güçleri tarafından başarıyla engellendi.” ifadesi kullanıldı.
Kuveyt’e yönelik saldırının, “ateşkes ihlali” olarak nitelendirildiği açıklamada, bunun İran’ın 5 kamikaze insansız hava aracı (İHA) fırlatmasından saatler sonra gerçekleştiği kaydedildi. Açıklamada, ABD ordusunun söz konusu İHA’ları engellediği belirtildi.
İran devlet televizyonu, sabaha karşı ülkenin güneyindeki Bender Abbas’ın doğusundan 3 patlama sesi duyulduğunu bildirmişti.
ABD ordusu, bölgedeki ABD güçleri ve ticari deniz trafiği için tehdit oluşturduğu iddiasıyla İran’ın güneyindeki askeri bir bölgeye hava saldırısı düzenlediğini duyurmuştu.
İran Devrim Muhafızları Ordusu da Bender Abbas’taki saldırıya karşılık bölgedeki ABD hava üssünü hedef aldığını duyururken, Kuveyt, füze ve insansız hava aracı saldırısına uğradığını duyurmuştu.
