Azerbaycan’da, devlet okullarındaki kız öğrencilerin ve kadın öğretmenlerin başörtüsüyle okula gitmesini engelleyen yeni kıyafet kurallarına karşı bugün başkent Bakü ve 10’dan fazla ildeki okulların önünde “Başörtüsüne özgürlük” eylemleri düzenlendi.
Bakü’de ve ülkenin güneyindeki Masallı’da yüzlerce öğrenci dersleri boykot etti. Veliler de kısıtlamaları protesto etmek amacıyla okul önlerinde toplandı.
37 kişi tutuklandı
Azerbaycan İçişleri Bakanlığı, 12 Ekim’de (bugün) yaptığı açıklamada, ‘Bakü’de bir grup kişinin okullarda tek tip kıyafet kurallarının uygulanması sırasında eğitim çalışanlarıyla çatışma yaşadığını, kamu düzenini bozduğunu ve ulaşımın yanı sıra eğitim kurumlarının normal işleyişini engellemeye çalıştığını’ öne sürdü.
Bakanlık, olaylarla ilgili Ceza Kanunu’nun 233’üncü maddesi kapsamında soruşturma başlatıldığını ve 37 kişinin tutuklandığını bildirdi. Söz konusu madde, kamu düzeninin bozulmasına yol açan eylemleri örgütlemeyi veya bu eylemlere aktif katılımı kapsıyor. Yetkililer, müdahalenin kamu düzenini ve eğitim kurumlarının güvenliğini sağlamak amacıyla yapıldığını savundu.
Ancak açıklamada, tutuklanan kişilerin her birine yöneltilen somut suçlamalara ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
Ne olmuştu?
Tartışmalar, Azerbaycan Bakanlar Kurulu tarafından Eylül 2026’da kabul edilen 309 sayılı kararın ardından başladı. Yasa başörtüsünü açıkça yasaklamasa da “laik genel eğitim ilkesiyle” bağdaşmadığı düşünülen kıyafetleri yasaklıyor.
Ekim ayında söz konusu kısıtlamaların devlet okullarındaki kadın öğretmenleri de kapsayacak şekilde genişletildiği ve öğretmenlerden daha katı laik kıyafet kurallarına uymalarının istendiği belirtiliyor.
Konu, cezaevinde bulunan bağımsız gazeteci Polad Aslanov’un kızının okula gitmesinin engellenmesi üzerine açlık grevine başladığının duyurulmasıyla daha fazla gündeme geldi.
Kararda başörtüsü doğrudan yasaklanmadı. Bununla birlikte, laiklik ilkesine uygun olmayan kıyafetlere ilişkin hükmün kapsamının açık biçimde tanımlanmaması, uygulamanın başörtülü öğrencileri de kapsayacağı yönünde tartışmalara yol açtı. Düzenlemeye uyulup uyulmadığına ilişkin meselelerin çözümü okul pedagojik kurullarına bırakıldı.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in imzaladığı 7 Temmuz 2026 tarihli yasa değişikliği de tartışmanın hukuki arka planını oluşturdu. Değişiklikle genel eğitimin ilkeleri arasına millilik ve laiklik eklendi; devlet okullarındaki öğrencilerin ve eğitimcilerin kıyafet kurallarına uyması zorunlu hale getirildi. Yeni düzenleme, başörtüsünün adını açıkça anmasa da okullardaki kıyafet uygulamalarının değiştirilmesinin yasal zeminini oluşturdu.
