Türkiye’de binlerce kadının hayatını tehdit eden rahim ağzı kanserine karşı en güçlü silah olan HPV aşısı için Sağlık Bakanlığı tarafından verilen “ücretsiz uygulama” sözü, 2026 yılının ikinci ayına girilmesine rağmen henüz hayata geçmedi. Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu’nun geçtiğimiz Haziran ayında verdiği söz sonrası derin bir sessizliğe bürünülürken, ne bir ihale süreci ne de bir uygulama takvimi açıklandı.
Hatırlanacağı üzere Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu, Haziran 2025’te TRT Haber ekranlarından tüm Türkiye’ye şu sözü vermişti:
“HPV’nin özellikle rahim kanseri yapma riski olan iki suşu var. 2025’in sonunda bunlarla ilgili aşı programımızı başlatacağız. 13 yaşından itibaren tüm çocuklarımıza, 15 yaş üzeri tüm vatandaşlarımıza HPV aşısını yapabilir hâle geleceğiz.”
Ancak Şubat 2026 itibarıyla aile sağlığı merkezlerinde veya devlet hastanelerinde henüz ücretsiz bir aşılama protokolü başlatılmadı. Muhalefet kanadından ve sivil toplum kuruluşlarından ise tepkiler yükseliyor.
‘Bu belirsizlik kabul edilemez’
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Elif Esen, geçtiğimiz günlerde yaptığı basın açıklamasında bu belirsizliğe dikkat çekerek, “2025 sonu denildi, 2026’ya girdik. Ne ulusal aşılama programı başladı ne de kamuoyuna yansımış bir ihale bilgisi var. Bu belirsizlik kabul edilemez” diyerek süreci sorguladı.
Aşının takvime alınmamasındaki her ay, yüzlerce genç kadının virüsle tanışma riskini artırıyor. Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği (TJOD) uzmanları, aşının koruyuculuğu hakkında şu teknik veriyi paylaşıyor:
“HPV aşısı, rahim ağzı kanserini %90’ın üzerinde önleme kapasitesine sahip. Ancak bu başarı, aşının cinsel temas öncesinde, yani 9-14 yaş aralığında uygulanmasına bağlıdır. Takvimdeki her gecikme, bir neslin bu korumadan mahrum kalması riskini taşıyor.”
HPV nedir, sadece kadınları mı ilgilendirir?
İnsan Papilloma Virüsü (HPV), dünyada en yaygın bulaşan enfeksiyonlardan biridir. Sadece kadınlarda rahim ağzı kanserine değil; her iki cinsiyette de boğaz, anal bölge ve genital siğillere neden olabilir. Prof. Dr. Sezgin Ayhan’ın belirttiği üzere, “Toplumdaki yaygın inanışın aksine, erkekler sadece taşıyıcı değil, aynı zamanda virüsün neden olduğu kanser türlerinin de muhatabıdır.”
HPV aşısı hakkında doğru bilinen yanlışlar
Halk arasında aşıyla ilgili dolaşan bazı asılsız bilgiler, aşılama oranlarını düşürmektedir:
Yanlış: “Aşı sadece cinsel aktif bireylere yapılır.”
Doğru: Aşı, virüsle hiç tanışmadan (ideal olarak 9-14 yaş) yapıldığında en yüksek korumayı sağlar.
Yanlış: “Aşı kısırlık yapar.”
Doğru: Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve CDC verilerine göre aşının üreme sağlığı üzerinde hiçbir olumsuz etkisi kanıtlanmamıştır.
Yanlış: “Aşı yapıldıysa tarama testine gerek yoktur.”
Doğru: Aşı çok yüksek koruma sağlasa da, rutin kontroller (Smear/HPV DNA) ihmal edilmemelidir.
Düzenli muayene ve tarama
Türkiye’de ücretsiz olarak sunulan en büyük hizmetlerden biri KETEM (Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi) birimleridir. Uzmanlar şu takvimi önermektedir:
30-65 yaş arası: Her 5 yılda bir HPV-DNA ve Smear testi.
Kendi kendine gözlem: Genital bölgede geçmeyen yaralar veya siğiller fark edildiğinde vakit kaybetmeden uzmana başvurulmalı.
Daha önce anormal test sonucu olanlar veya rahim ağzı kanseri riski yüksek kişilerde test sıklığı daha sık olabilir.
