Almanya’nın başkenti Berlin’de 20 Eylül’de yapılan Eyalet Meclisi seçimlerinin ardından başlayan hükümet kurma sürecinde önemli bir eşik aşıldı.
Seçimlerden yüzde 25,7 oyla birinci çıkan Sol Parti, Sosyal Demokrat Parti (SPD) ve Yeşiller ile yürüttüğü ön görüşmelerin ardından üçlü hükümet kurulmasının yolunu açan bir mutabakata vardı. Taraflar, antisemitizmle mücadele konusunda ortak bir çerçeve oluştururken, bunun ardından koalisyon sürecinin bir sonraki aşamasına geçilmesi konusunda anlaşmaya vardı.
Sol Parti’nin başbakan adayı Elif Eralp, seçimlerin ardından SPD ve Yeşiller ile üçlü bir koalisyon kurma hedefini açıklamıştı. Koalisyonun başarıyla kurulması halinde Eralp, Berlin Eyaleti Başbakanlığı koltuğuna oturacak.
Bu gerçekleşirse Berlin ilk kez Sol Parti tarafından yönetilecek ve Elif Eralp kentin göçmen kökenli ilk kadın başbakanı olacak.
Antisemitizm konusunda ortak zemin
Üç parti arasındaki görüşmelerin önündeki en önemli başlıklardan biri, Sol Parti içerisindeki antisemitizm tartışmalarıydı. SPD ve Yeşiller, Berlin Sol Parti teşkilatındaki bazı isimlerin İsrail ve Yahudilere ilişkin tutumları nedeniyle daha açık güvenceler talep etmişti.
Son görüşmelerde tarafların antisemitizmle mücadele konusunda ortak bir zemine ulaşması, sürecin ilerlemesini sağladı. Reuters’ın aktardığına göre partiler, antisemitik olayların ortaya çıkması halinde uygulanacak mekanizmalar oluşturulması ve tartışmalı durumlarda uzmanlardan yararlanılması konusunda anlaşmaya vardı. Uluslararası Holokost Anma İttifakı’nın (IHRA) antisemitizm tanımının benimsenmesi de varılan mutabakatın unsurları arasında yer aldı.
Tarafların üzerinde uzlaştığı çerçevede, Almanya’daki Yahudi yaşamının korunmasına yönelik özel sorumluluk vurgulanırken İsrail’in var olma hakkının müzakere edilemez olduğu belirtildi.
Mutabakat metninde ayrıca İsrail’in güvenliğini ve Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkını mümkün kılan iki devletli çözümden yana olunduğu ifade edildi. İsrail’e, İsrailli kurumlara veya kişilere yalnızca vatandaşlıkları, kökenleri ya da mensubiyetleri nedeniyle yönelik boykot ve ayrım gözetmeyen yaptırım çağrılarının reddedildiği belirtildi.
Partiler ayrıca Berlin’de şiddet ve terörün yüceltilmediği veya önemsizleştirilmediği, İsrail’in var olma hakkının sorgulanmadığı ve antisemitizmin hiçbir biçimine yer olmayan bir kent için çalışma konusunda siyasi temsilcilerin sorumluluk taşıyacağını belirtti.
Elif Eralp’in başbakanlık yolu açıldı
Sol Parti, 20 Eylül’deki seçimlerde yüzde 25,7 oy alarak birinci parti oldu. CDU yüzde 18,8 ile ikinci sırada kalırken Sol Parti tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaşamadı.
Bu nedenle Eralp, seçim zaferinin ardından SPD ve Yeşiller ile üçlü bir koalisyon oluşturmayı hedefledi. Ancak SPD ve Yeşillerin Sol Parti içindeki antisemitizm tartışmalarına ilişkin güvence talep etmesi, koalisyon sürecinin başlamasını bir süre belirsiz hale getirdi.
Üç parti, ekim ayının başında yaptıkları görüşmelerde ortak bir yol üzerinde anlaşmış, 7 Ekim’deki görüşmelerin ardından da antisemitizm başlığındaki çalışmalarını sürdürmüştü. 8 Ekim’de ise bu konuda bir çerçeve oluşturulmasının ardından resmi sondaj görüşmelerinin başlamasının önü açıldı.
CDU seçeneği de gündeme gelmişti
Sol Parti, SPD ve Yeşiller arasında anlaşma sağlanamaması durumunda Berlin’de başka bir hükümet formülü de mümkündü. Seçimi ikinci sırada tamamlayan CDU’nun SPD ve Yeşiller ile oluşturacağı bir koalisyon, parlamentoda çoğunluk sağlayabilecek seçeneklerden biri olarak değerlendiriliyordu.
SPD ve Yeşiller içerisinden bazı eski üst düzey siyasetçiler de “Berlin Çağrısı” adı altında yayımladıkları ortak açıklamayla CDU seçeneğinin göz ardı edilmemesini istemişti.
Ancak son haftalarda Sol Parti, SPD ve Yeşiller arasındaki temasların yoğunlaşmasıyla birlikte üçlü koalisyon seçeneği üzerinden ilerlenmesine karar verildi. Üç parti, ekim ayının ilk günlerinde gerçekleştirdikleri ön görüşmelerin ardından hükümet kurulması konusunda ortak bir yol üzerinde çalışmayı sürdürdü.
Berlin’in konut ve kira krizi gündemde
Koalisyonun kurulması halinde yeni yönetimin en önemli gündemlerinden biri Berlin’deki konut ve kira krizi olacak.
Sol Parti seçim kampanyasında yüksek kiralara karşı daha sert önlemler alınmasını savundu. Eralp, özellikle 3 binden fazla konuta sahip büyük gayrimenkul şirketlerinin kamulaştırılmasını destekledi. Ancak seçim kampanyası sırasında böyle bir sürecin hemen gerçekleştirilemeyeceğini ve zaman alacağını da belirtti.
Eralp ayrıca kamuya ait konutlarda kira sınırı uygulanmasını ve kiracıları koruyacak yeni bir eyalet kurumunun oluşturulmasını savundu.
Büyük konut şirketlerinin kamulaştırılması ve konutların toplumsallaştırılması, SPD ve Yeşiller ile yapılacak görüşmelerde de ele alınması beklenen başlıklardan biri olacak.
Elif Eralp kimdir?
Elif Eralp, Berlin’de Sol Parti’nin 20 Eylül seçimlerinde başbakan adayı olarak partisinin seçim kampanyasının öne çıkan ismi oldu. Türk kökenli göçmen bir ailenin kızı olan Eralp, seçim kampanyasında özellikle yüksek kiralar, sosyal adalet ve konut sorununu gündeme taşıdı.
Sol Parti’nin yüzde 25,7 oyla seçimleri birinci sırada tamamlaması, Eralp’i Berlin Eyaleti Başbakanlığı için aday konumuna taşıdı. Eralp’in seçim zaferi uluslararası basında da geniş yer buldu ve genç, göçmen kökenli sol siyasetçiler arasında öne çıkan bir isim olarak değerlendirildi.
Koalisyon görüşmelerinin başarıyla tamamlanması ve Berlin Eyalet Meclisi’nde gerekli çoğunluğun sağlanması halinde Eralp, Berlin’in yönetimini üstlenecek. Böylece kent ilk kez Sol Parti tarafından yönetilirken, Eralp de Berlin’in ilk göçmen kökenli kadın başbakanı olacak.
