1980’lerde Porto Riko açıklarında deniz tabanına yerleştirilen bir kapanla yaklaşık 500 metre derinlikten çıkarılan, yaklaşık 32 santimetre uzunluğundaki bir kabuklu canlı örneği uzun yıllar boyunca Bathynomus giganteus olarak sınıflandırıldı.
Ancak Tübingen Üniversitesi paleontoloji öğrencisi Benedikt Kästle ile üniversitenin Paleontoloji Koleksiyonu küratörü Ingmar Werneburg tarafından yapılan yeni incelemeler, örneğin farklı bir türe ait olduğunu gösterdi.
Yeni tür Bathynomus tuebingoborikensis adıyla bilimsel literatüre girdi.
30 yıldan uzun süre yanlış tür olarak saklandı
Koleksiyonda onlarca yıl boyunca Bathynomus giganteus etiketiyle korunan hayvanın gerçek kimliği, gelişmiş görüntüleme tekniklerinin kullanılmasıyla ortaya çıktı.
Kästle, yeni türün Meksika’daki Yucatán Yarımadası açıklarında yaşayan başka bir dev izopod türüyle yakın akraba olduğunu belirtiyor.
Araştırmacılara göre yaklaşık 32 santimetrelik boyu nedeniyle yeni tür, Bathynomus cinsinin en iri üyelerini kapsayan “kolossodevler” grubunda değerlendiriliyor.
Yeni türün belirlenmesinde mikro bilgisayarlı tomografi kullanıldı.
Bu yöntem sayesinde araştırmacılar, örneğin dışarıdan kolayca fark edilemeyen anatomik yapılarını üç boyutlu olarak inceleyebildi.
Özellikle ağız parçalarındaki küçük farklılıklar, yeni türün diğer Bathynomus üyelerinden ayrılmasında önemli rol oynadı. Araştırmacılar, bu bölgenin geçmişte yapılan tür tanımlarında çoğu zaman yeterince ayrıntılı incelenmediğine dikkat çekiyor.
Çalışma Scientific Reports dergisinde yayımlandı.
Bathynomus cinsindeki canlılar hakkında
Bathynomus cinsindeki canlılar, karada yaşayan tesbih böcekleriyle aynı kabuklu hayvan takımına dahil.
Ancak karadaki akrabaları genellikle yalnızca birkaç santimetreye ulaşırken Bathynomus türleri yaklaşık 50 santimetre uzunluğa kadar büyüyebiliyor.
Bazı bireylerin ağırlığı 2,5 kilogramı aşabiliyor. Kalın dış iskeletleri sayesinde yaklaşık 2.500 metre derinlikteki yüksek basınçlı deniz ortamlarında yaşayabiliyorlar.
Bu özellikleri, onları gezegendeki en büyük izopodlar ve en iri omurgasız deniz canlılarından bazıları arasına sokuyor.
Ingmar Werneburg’a göre bugün dünyanın farklı okyanuslarında bulunan Bathynomus cinsi, muhtemelen 15 milyon yıldan daha uzun süre önce Meksika Körfezi çevresinde ortaya çıktı.
O dönemde Panama Kıstağı henüz bugünkü biçimini almamıştı ve Kuzey Amerika ile Güney Amerika arasında deniz canlılarının geçiş yapabileceği bir su yolu bulunuyordu.
Araştırmacılar, Bathynomus atalarının buradan batıya doğru yayılarak zaman içinde Pasifik Okyanusu ve Hint Okyanusu’ndaki farklı türlere dönüştüğünü düşünüyor.
İklimin soğumasıyla birlikte derin deniz koşullarına uyum sağlayan bu canlıların giderek daha büyük boyutlara ulaşmış olabileceği belirtiliyor.
Yeni Türün Adı Porto Riko ve Tübingen’i Birleştiriyor
Araştırmacılar yeni türe “Bathynomus tuebingoborikensis” adını verirken örneğin yaklaşık 40 yıllık yolculuğuna gönderme yaptı.
“Tuebingo” bölümü, örneğin korunduğu Tübingen kentinden geliyor.
“Borikensis” ise Porto Riko’nun yerli Taíno halkı tarafından kullanılan “Borikén” adına dayanıyor.
Böylece 1980’lerde Karayipler’in derinliklerinden çıkarılan ve onlarca yıl boyunca yanlış kimlikle saklanan dev kabuklu, yaklaşık dört on yıl sonra kendi bilimsel adına kavuşmuş oldu.
Örneği Alman paleontolog Dolf Seilacher çıkarmıştı
Canlıyı 1980’lerde Porto Riko’da toplayan kişi, daha sonra prestijli Crafoord Ödülü’nü kazanan Alman paleontolog Dolf Seilacher’dı. Seilacher 2014 yılında hayatını kaybetti ve topladığı örneğin yeni bir türe ait olduğunu öğrenemedi.
(Kayıp Rıhtım)
