Sayıştay 2025 yılı Düzenlilik Denetim Raporu yayımlandı. Yerel yönetimler raporlarının da yer aldığı Düzenlilik Denetim Raporu’nda birçok ihlal öne çıkarken Bitlis Belediyesine tescilli 76 araçtan 49’unun envanter kayıtlarında bulunmaması dikkat çekti.
Ayrıca raporda, AK Partili belediyede varlık takibinin sistematik olarak yapılmadığı, birçok taşınmaz ve aracın muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı ortaya çıktı.
Raporda en dikkat çekici bulgu ise araç envanterine ilişkin.
Türkiye Noterler Birliği’nden alınan listeye göre belediye adına tescilli 76 araç bulunurken, belediyenin kendi envanter kayıtlarında bu sayı 27 olarak yer aldı. Sayıştay, aradaki 49 araçlık farkın nereden kaynaklandığının tespit edilemediğini, tescil kayıtlarında yer alan taşıtların akıbetinin bilinmediğini vurguladı. 5018 sayılı Kanun ve Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre kamu kaynaklarının kayıp, fire ve kötüye kullanıma karşı korunması yükümlülüğünün yerine getirilmediği belirtildi.
Amortisman ve taşınmaz kayıtlarında sistematik eksiklikler
Rapor, belediyenin duran varlıklar amortisman defterini tutmadığını, taşınır ve taşınmazlar için amortismanı varlık bazında değil, toplam değer üzerinden ayırdığını ortaya koydu.
Bu yöntem, ekonomik ömrünü tamamlamış varlıklar için fazla gider yazılmasına veya yeni varlıkların yanlış yansıtılmasına yol açıyor. Genel hizmet alanları kapsamındaki yollar, parklar ve yeşil alanlar ile yeraltı-yerüstü düzenleri, iz bedeli yerine maliyet veya rayiç değer üzerinden kaydedildi. Yollar hesabında 599 milyon 820 bin TL, parklar ve yeşil alanlarda 179 milyon 381 bin TL, diğer düzenlerde ise 552 milyon 405 bin TL tutarında kayıt yapıldı. Yönetmelik, bu nitelikteki taşınmazların iz bedeliyle takip edilmesini öngörüyor.
Öte yandan diğer kamu kurumlarından tahsisli kullanılan taşınmazlar ile düzenleme ortaklık payı (DOP) yoluyla edinilen 8 adet taşınmazın muhasebe kayıtlarına hiç alınmadığı tespit edildi. Taşınmaz icmal cetvellerinin hazırlanmadığı, değerleme ve cins tashihi işlemlerinin yapılmadığı da raporda yer aldı.
Borçlar ve alacaklarda gerçeğe aykırı kayıtlar
Belediyenin yılsonu bilançosunda vadesi geçmiş, ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler hesabı 9 milyon 49 bin TL alacak bakiyesi verdi. Ancak ilgili kurumlardan alınan yazılarda belediyenin vergi borcunun 1 milyon 392 bin TL olduğu, sosyal güvenlik prim borcunun bulunmadığı görüldü. Belediye’nin aradaki fark için cevabı “Mahsup işlemlere ilişkin dekontların muhasebeye ulaşmamasından kaynaklandığı” oldu. Ayrıca herhangi bir tecil veya tehir kararı olmaksızın 122 ve 222 numaralı gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar hesaplarına toplam 7 milyon 500 bin TL tutarında kayıt yapıldı. Bu kayıtların belgeye dayanmadığı ve önceki yıllardan devir fişiyle geldiği tespit edildi.
Hurda yönetiminde kontrol yok
Hurdaya ayrılan taşınırlara ilişkin sistematik bir düzen kurulmadığı, ortak bir hurda deposu bulunmadığı, giriş-çıkış kayıtlarının sağlıklı tutulmadığı ve 294-299 numaralı hesapların mali tablolarda yer almadığı raporlandı. Hurda niteliğindeki taşınırların kaybolma, çalınma veya kontrol dışı kullanılma riskine karşı tedbir alınmadığı vurgulandı. Sayıştay, belediyenin varlıklarının idaresi ve muhafazasında görevli olanların sorumluluğuna işaret ederek, envanter kayıtlarının fiili durumla uyumlu hale getirilmesi, tescil kayıtlarındaki araçların nerede olduğunun tespit edilmesi ve akıbeti bilinmeyen taşıtlara ilişkin gerekli çalışmaların yapılmasını istedi.
Belediye ise cevabında kayıtların güncelleneceği ve uyumsuzlukların giderileceğini öne sürdü.
(MA/Ömer Güngör)
