Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Ofisi, Fransa’da öğrencilerin protestoları ve lise blokajları sırasında yaşanan olayları “endişeyle” takip ettiğini bildirerek, kolluk kuvvetlerine “orantısız güç kullanımından kaçınma” çağrısında bulundu.
BM İnsan Hakları Ofisi Sözcüsü Shabia Mantoo, Cenevre’de gazetecilere yaptığı açıklamada, Fransa’da eylül ayından bu yana devam eden öğrenci eylemlerini değerlendirdi.
‘Barışçıl toplanma hakkına saygı gösterilmeli’
Mantoo, “Fransa’daki öğrenci protestoları ve lise blokajlarıyla bağlantılı, bazıları şiddet olaylarına dönüşen gelişmeleri endişeyle takip ediyoruz” dedi.
Gösterilerin barışçıl şekilde sürdürülmesi gerektiğini vurgulayan Mantoo, güvenlik güçlerine de itidal çağrısında bulunarak, “Herkesi eylemlerin barışçıl kalmasını sağlamaya ve kolluk kuvvetlerini orantısız güç kullanmamaya çağırıyoruz” ifadelerini kullandı.
Mantoo, “Barışçıl toplanma hakkına saygı gösterilmelidir” dedi.
Ne olmuştu?
Fransa genelindeki öğrenci protestoları, eylül ayı boyunca öğretmen yetersizliği, aşırı kalabalık sınıflar, bakımsız okul binaları ve üniversiteye giriş sistemi Parcoursup’e yönelik birikmiş tepkilerin sokağa taşmasıyla başladı. Paris merkezli patlak veren eylemler; kısa süre içinde Lille, Montpellier, Nantes ve Marsilya, Strasbourg gibi ülkenin büyük kentlerine ve son olarak Belçika’ya da yayılarak ulusal olmanın da ötesinde yeni bir boyut kazandı. Fransa’da öğrencilerin yüzlerce okulun girişine barikatlar kurmasıyla tırmanan gösteriler, polisin sert müdahalelerine sahne oldu.
Süreç içinde Fransa Eğitim Bakanı Édouard Geffray, yüzlerce okulun tahrip edildiğini veya kapatıldığını öne sürerken, yaşanan şiddet olaylarından “harekete sızan aşırı sol grupları” sorumlu tuttu. Krizin derinleşmesi üzerine Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu, okulların fiziki şartlarının düzeltilmesi ve Parcoursup sisteminin şeffaflaştırılmasını içeren bir tedbir paketi açıkladı. Ancak hükümetin eylemlerdeki maddi hasarı protestoculara ödetmeyi öngören “tahrip eden öder” yasa tasarısını hızlandırması tepkileri artırdı.
Eylemlerin seyri, polisle yaşanan çatışmalarda bir öğrencinin elinin kopması ve plastik mermi ile göz yaşartıcı gaz kapsüllerinin göstericilerin yüzlerine isabet etmesiyle daha da sertleşti. İnsan hakları kuruluşları ile sendikalar “orantısız polis müdahalesi” konusundaki endişelerini dile getirdi.
Yaşanan çatışmalarda herhangi bir can kaybı meydana gelmezken, en az 190 öğrenci, 65 eğitim görevlisi ve 300’ü aşkın emniyet mensubu yaralandı. İçişleri Bakanlığı verilerine göre olaylar kapsamındaki toplam gözaltı sayısı 5 bini aştı, bazı kaynaklar ise gözaltı sayısının 6 bini aştığını iddia etti.
Öğrenci hareketinin “Üçüncü Perde” olarak adlandırdığı eylem dalgasına ülkenin en büyük işçi sendikası CGT, veliler ve üniversite öğrencilerinin de aktif destek vermesiyle protestolar kitleselleşti. Resmî makamlar ile öğrenci sendikaları binden fazla ortaöğretim kurumunun tamamen veya kısmen blokaja uğradığını bildirirken; Lyon ve Strasbourg gibi kentlerde barikatlar ateşe verildi, polisle şiddetli çatışmalar yaşandı.
Fransa’da lise protestolarında ‘üçüncü perde’: En büyük işçi sendikası sokağa indi
