Devlet başkanı seçiminin ikinci turuna 11 gün kalan ülkede, Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva’nın öne çıkan vaatleri arasında yer alan haftalık çalışma süresinin 44 saatten 40 saate düşürülmesini öngören yasa teklifi Brezilya Senatosu’nda onaylandı.
Mayıs ayında Temsilciler Meclisi’nden geçen düzenleme, 14 Ekim Çarşamba günü Senato’da yapılan oylamada 75 kabul ve bir ret oyuyla onaylandı.
Tek ret oyu, eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun yardımcılığını yapmış olan Senatör Hamilton Mourão’dan geldi.
Karar sonrası işçiler sokaklara çıkarak kutlama yaptı.
Düzenleme, Brezilya’da yaygın olan ve çalışanların haftada altı gün çalışıp yalnızca bir gün izin yapabildiği sistemini kaldırarak beş gün çalışma ve iki gün dinlenme esasına geçilmesini öngörüyor.
Brezilya Sendikalararası İstatistik ve Sosyoekonomik Araştırmalar Dairesi’nin (Dieese) verilerine göre, değişiklikten yaklaşık 26,8 milyon çalışanın yararlanması bekleniyor.
Altı gün çalışma sisteminde bulunan yaklaşık 15 milyon kişinin ise doğrudan etkileneceği tahmin ediliyor.
‘Brezilya daha fazlası için hazır’
Düzenleme özellikle perakende ticaret, restoran ve otelcilik gibi düşük ücretli istihdamın yaygın olduğu sektörlerde çalışanları ilgilendiriyor. Bu gruplar, Lula’nın 2022 seçimlerinde Jair Bolsonaro’yu yenmesinden bu yana en çok destek kaybettiği gruplardan arasında.
Lula da Silva yaptığı açıklamada, yeniden seçilmek için sürdürdüğü seçim kampanyası kapsamında “Brezilya daha fazlası için hazır” ifadesini kullandı.
80 yaşında 4. dönemi için yarışan Lula da Silva, haftalık çalışma süresinin 44 saatten 40 saate indirilmesi konusuyla ilgili, “Artık dinlenmek, aileleriyle vakit geçirmek, kendilerine bakmak ve yaşamak için daha fazla zamana sahip olacak milyonlarca kadın ve erkek çalışan için tarihi bir kazanım” değerlendirmesinde bulundu.
Liberal Partinin (PL) devlet başkanı adayı Flavio Bolsonaro, oylamaya Senato Genel Kuruluna gelmeden, Porto Alegre kentindeki seçim çalışmaları sırasında uzaktan katıldı. Bolsonaro, tasarıya daha önce karşı çıkmasına rağmen halkın yoğun talebi doğrultusunda oylama öncesinde tutumunu değiştirdiğini açıklamıştı.
Düzenleme seçim sonrası yürürlükte
Anayasa değişikliği, 25 Ekim’deki devlet başkanlığı seçiminin ikinci turundan önce yürürlüğe girmeyecek.
Kongrenin düzenlemeyi resmen ilan etmesinden 60 gün sonra altı gün çalışma ve bir gün izin sistemi yerine beş gün çalışma ve iki gün izin düzenine geçilecek. Aynı tarihte haftalık azami çalışma süresi 44 saatten 42 saate indirilecek.
Bundan 12 ay sonra ise haftalık çalışma süresi 40 saate düşürülecek. Böylece geçiş süreci toplam 14 ayda tamamlanacak.
Çalışma saatleri azaltılırken ücretlerde kesinti yapılmayacak. Toplu iş sözleşmeleriyle farklı çalışma takvimleri belirlenebilecek ancak çalışanların ay boyunca haftada ortalama iki gün ücretli dinlenme hakkı korunacak.
Bolsonaro’dan tutum değişikliği
Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu olan Flávio Bolsonaro, çalışma saatlerinin azaltılmasına aylar boyunca karşı çıktı.
Mayıs ayında düzenlemenin “kitlesel işsizliğe” yol açabileceğini savunan Bolsonaro, işveren örgütleriyle benzer bir tutum benimsedi.
Ancak kamuoyu araştırmalarının değişikliğe desteğin yüzde 70’i aştığını göstermesinin ardından tutumunu değiştirerek Senato oylamasına kabul oyu verdi.
Buna rağmen Bolsonaro, çalışılan saat üzerinden ücretlendirmeye dayanan alternatif bir sistemi savunmayı sürdürüyor.
Bolsonaro’nun tutum değişikliği, hükümet yanlısı senatörlerin tepkisine neden oldu. Senatörler, Bolsonaro’nun “inançlarındaki değişkenliğe” dikkati çekerek seçilmesi halinde elde edilen kazanımları geri alabileceği uyarısında bulundu.
Hükümetin Senato Sözcüsü Teresa Leitao, yaptığı açıklamada, “Bu oylamanın bugün bitmesini istemeyen kesimler var. Bu nedenle gelecekte yaşanabilecek geri adımları engellemek için uyanık kalmalıyız.” dedi.
22 milyon kişinin haftalık mesai süresi kısalacak
Senato Başkanı Davi Alcolumbre, düzenlemenin “ülkenin farklı gerçekliklerinden milyonlarca insan” üzerinde olumlu etkileri olacağını belirtti.
Sendikalara göre de toplumun geniş kesimlerinin uzun süredir dile getirdiği talebi karşılayan düzenleme sayesinde yaklaşık 22 milyon çalışanın haftalık mesai süresi kısalacak.
Bolsonaro’yu destekleyen siyasi blokta yer alan Senatör Esperidiao Amin, düzenlemenin getireceği bütçe yükünü ve mali etkileri hafifletmek amacıyla iş dünyasıyla ve işverenlerle işbirliği yapılması çağrısında bulundu.
Teklife karşı görüşler de var
Öte yandan, Sao Paulo Ticaret Federasyonunun da aralarında bulunduğu işveren ve üretim sektörü temsilcileri, çalışma saatlerinin azaltılmasına karşı çıkıyor. Federasyon, düzenlemenin iş gücü maliyetlerini yüzde 22 artırabileceğini ve yaklaşık 1,2 milyon kişinin işini kaybedebileceğini öne sürdü.
Lula’nın partisi İşçi Partisinden Senatör Randolfe Rodrigues ise federasyonun açıklamalarını reddederek Finlandiya, Avustralya, Fransa, Almanya, Norveç ve Hollanda’yı örnek gösterdi ve düzenlemenin Brezilya’yı gelişmiş ülkeler seviyesine taşıyacağını savundu. Düzenlemeye onay veren bazı muhalif senatörler, sürecin seçim takvimi nedeniyle aceleye getirildiğini ve devlet imkanlarının kullanıldığını öne sürerek eleştiride bulundu.
Ne olmuştu?
Düzenlemenin temelleri, bir eczane çalışanının TikTok üzerinden başlattığı “İşin Ötesinde Hayat” (Life Beyond Work) hareketine dayanıyor.
Sosyal medyada geniş destek bulan kampanyanın kurucusu daha sonra siyasete atıldı. Hareket zaman içinde Lula ve İşçi Partisi tarafından da desteklendi.
İşçi Partisi, anayasa değişikliğinin Senato gündemine alınması için aylar boyunca girişimlerde bulundu.
(Oksijen, Bianet)
