DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Sevilay Çelenk, üyesi ve başkan yardımcılarından biri olduğu Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Eşitlik ve Ayrımcılığın Önlenmesi Komitesi’nin Paris’te gerçekleştirilen toplantısında, Türkiye’de LGBTİ+’lara, hak savunucularına ve LGBTİ+ örgütlerine yönelik son dönemde yaşanan gözaltı, tutuklama ve erişim engellerini gündeme getirdi.
Türkiye’de 12 Eylül gecesinden bu yana yaşananların toplantının ilk gündem konusu olduğunu belirten Çelenk, toplantıda Türkiye’de yaşananların yalnızca “endişe verici” olarak tanımlanamayacağını belirterek, “Ciddi manada yanlış bilgi ve kafa karışıklığının eşlik ettiği, son derece ciddi ve giderek daha da vahim bir duruma tanık oluyoruz” dedi.
Operasyonlar 15 ilde yaygınlaştı
12 Eylül gecesinden itibaren yaşananlara dikkat çeken Çelenk, şunları söyledi:
“12 Eylül gecesinden bu yana Türkiye, LGBTI+ hakları savunucularını, aktivistlerini ve dernek yöneticilerini hedef alan ve giderek şiddetlenen bir baskı dalgasına tanık oluyor. Operasyonlar 15 ilde yaygınlaştı. Çok sayıda kişi gözaltına alındı ve tutuklandı. LGBTI+ örgütleri de soruşturmaların hedefi haline geldi.”
Avrupa fonlarının hedef gösterilmesine tepki
Konuşmasında sivil toplum kuruluşlarına sağlanan Avrupa fonlarının kriminalize edilmesine de değinen Çelenk, “Sivil toplum kuruluşlarına sağlanan meşru Avrupa fonlarının, sanki dışarıdan desteklenen terörist faaliyetlerin ya da ‘yabancı müdahalenin’ kanıtıymış gibi gösterilmesinden de derin endişe duyuyoruz” dedi. Bu yaklaşımın Avrupa kurumlarını da doğrudan hedef alan bir boyutu bulunduğunu söyleyen Çelenk, “Bunun sadece Türkiye’deki bize yönelik bir saldırı olmadığını kabul etmeliyiz. Bu durum, Avrupa için ve bu meşru desteği sağlayan Avrupa kurumları ve kuruluşları için de doğrudan suçlayıcı bir boyut taşıyor. Bunun hepimize yönelik bir saldırı olduğu gerçeğini gözden kaçırmamalıyız” ifadelerini kullandı.
‘Baskı, tutuklamalar ve gözaltılarla sınırlı değil’
Yaşananların yalnızca gözaltı ve tutuklamalardan ibaret olmadığını vurgulayan Çelenk, “Bu baskı, tutuklamalar ve gözaltılarla sınırlı değil. Çok sayıda gazetecinin, kadın örgütlerinin, LGBTI+ örgütlerinin ve insan hakları savunucularının internet sitelerine ve sosyal medya hesaplarına erişim engellendi. Bazen hesapların veya sitelerin tamamı, bazen de tek tek paylaşımlar ve içerikler” ifadelerini kullandı.
‘Önyargı ve nefreti pekiştirebilir’
Çelenk, “Türkiye gibi muhafazakar bir toplumda, LGBTI+ kimliklerini ve hak savunuculuğunu suç, ahlaksızlık veya müstehcenlik çerçevesine oturtmak, LGBTI+ bireylerin haklarına, haysiyetine ve varlığına yönelik toplumsal duyarlılığı zayıflatırken, önyargı ve nefreti pekiştirebilir” dedi.
Trans seks işçilerinin durumuna ayrıca dikkat çeken Çelenk, “Aynı zamanda, seks işçilerine, özellikle trans seks işçilerine yönelik baskı, onların zaten son derece savunmasız olan durumlarını daha da derinleştiriyor ve bu kişilerin suçlu muamelesi görmesini ve marjinalleşmesini pekiştirme riski taşıyor” ifadelerini kullandı.
‘Uluslararası dayanışma, endişe beyanlarının ötesine geçmelidir’
Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri, Avrupa Parlamentosu, Uluslararası Af Örgütü ve AKPM’nin LGBTİ+ Hakları Genel Raportörü Kate Osborne’un gösterdiği dayanışmaya teşekkür eden Çelenk, sözlerini şöyle tamamladı:
“Ancak şu anda yaşananlar, artık sadece ‘endişe verici’ olarak nitelendirilebilecek bir durumun çok ötesine geçmiştir. Gün geçtikçe otoriterliğin son derece kaygı verici bir yörüngesinde ilerleyen bir ülkede baskılar neticesinde kendimizi giderek daha fazla kapana kısılmış hissediyoruz. İşte bu nedenle uluslararası dayanışma, endişe beyanlarının ötesine geçmelidir ve burada yaşananların sadece bize değil, hepimize yönelik bir saldırı olduğu kabul edilmelidir.”
Ne olmuştu?
“Ailem Güvende” adı altında LGBTİ+’lara yönelik operasyonlar ve sonrasında yapılan eylemlerde en az 231 kişi gözaltına alındı, en az 82 kişi tutuklandı.
Ankara’da Kaos GL ile bağlantılı 15 kişi gözaltına alınırken, aralarında yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile gazeteci Tuğba Tekerek’in de bulunduğu 8 kişi tutuklandı Kaos GL’nin ofisi arandı. A
yrıca 5 trans kadın tutuklandı. İstanbul’da 31 kişi gözaltına alındı, 2 kişi sağlık ve yaş gerekçesiyle serbest bırakıldı. Mersin’de 34 kişiden 26’sı, İzmir’de 20 kişiden 18’i, Aydın’da ise 6 kişiden 5’i tutuklandı.
Operasyonlara erişim engelleri de eşlik etti. 12 Eylül’den itibaren LGBTİ+ dernekleri, örgütleri ve aktivistlerinin sosyal medya hesapları erişime engellenirken, sonraki günlerde üniversitelerin LGBTİ+ toplulukları ile gazeteciler, kadın örgütleri, hak örgütleri ve çeşitli medya kuruluşlarına ait çok sayıda X ve Instagram hesabına da erişim engeli getirildi.
