Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde (KDC) görülen Bundibugyo virüsü kaynaklı Ebola salgınına ilişkin yayımladığı Hızlı Risk Değerlendirmesi’nde, ülkedeki genel risk seviyesinin “çok yüksek” olduğunu bildirdi.
KDC ile kara sınırı bulunan komşu ülkeler için risk “yüksek” olarak değerlendirilirken, bölgesel ve küresel düzeydeki riskin “düşük” kaldığı belirtildi.
Ituri salgının merkez üssü olmaya devam ediyor
DSÖ’nün değerlendirmesine göre, KDC’de Ebola salgınının merkez üssü Ituri eyaleti olmaya devam ediyor. Bulaşmanın yeni bölgelere yayılması, vaka-ölüm oranının yüzde 47 seviyesinde bulunması ve sağlık çalışanları arasındaki enfeksiyonların artması, salgının ciddi ve kontrol edilmesi güç bir tablo oluşturduğuna işaret ediyor.
Gözetim ve temas takibi çalışmaları genişletilmiş olsa da birçok bulaşma zincirinin halen tespit edilemediği bildirildi.
DSÖ, hazırlık çalışmalarının ve vakaların hızlı şekilde tespit edilmesine yönelik önlemlerin salgının daha geniş bir alana yayılmasının önlenmesine katkı sağladığını belirtti.
Sağlık sistemi üzerindeki sorunlar müdahaleyi zorlaştırıyor
Salgına müdahale çalışmalarının çeşitli sorunlarla karşı karşıya olduğu belirtildi. Güvensizlik ortamı, sağlık hizmetlerinin sınırlı kapasitesi, finansman açıkları ve lisanslı bir aşının bulunmaması, salgının kontrol altına alınmasına yönelik çalışmaların önündeki temel engeller arasında yer alıyor.
KDC ile kara sınırı bulunan komşu ülkelerde salgının yayılma riski “yüksek” olarak değerlendirilirken, bölgesel ve küresel düzeyde riskin “düşük” seviyede kaldığı kaydedildi.
Uganda, Fransa ve Almanya’da ithal Ebola vakalarının bildirildiği belirtildi. Bu vakaların hastalığın ülkeler arası yayılma potansiyelini gösterdiği ancak KDC dışında sürekli bir bulaşma zincirinin oluşmadığı ifade edildi.
Ebola salgınına ilişkin risk değerlendirmesi nasıl yapılıyor?
DSÖ’nün Hızlı Risk Değerlendirmesi, acil halk sağlığı olayları ve salgın tehditleri karşısında riskin boyutunu hızlı biçimde belirlemek, alınacak kararları yönlendirmek ve acil müdahale planlarının oluşturulmasına yardımcı olmak amacıyla kullanılan sistematik bir süreç olarak tanımlanıyor.
Değerlendirmede salgının yayılımı, bulaşma zincirlerinin durumu, sağlık sistemlerinin kapasitesi ve hastalığın bölgesel ya da uluslararası yayılma ihtimali gibi çeşitli unsurlar dikkate alınıyor.
Ebola virüsü ilk kez 1976’da tespit edildi
Kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, ilk kez 1976 yılında Sudan’ın Nzara kasabası ile KDC’nin Yambuku köyünde eş zamanlı olarak görülen salgınlarla tespit edilmişti.
Virüse, KDC’deki salgının başladığı bölgenin yakınından geçen Ebola Nehri’nin adı verildi.
Ebola virüsü, Aralık 2013’te Batı Afrika’da yeniden geniş çaplı şekilde yayılmıştı. Gine, Liberya ve Sierra Leone’de 2014-2017 yılları arasında yaşanan salgında yaklaşık 30 bin kişiye virüs bulaşmış, 11 binden fazla kişi yaşamını yitirmişti.
KDC’de 15 Mayıs’ta salgın ilan edilmişti
KDC’nin doğusundaki Ituri eyaletinde 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün bildirilmesinin ardından 15 Mayıs’ta ülkede Ebola salgını ilan edilmişti.
Sağlık yetkililerine göre mayıs ayında ortaya çıkan Bundibugyo Ebola varyantına karşı onaylanmış bir tedavi veya aşı bulunmuyor.
