ABD-İran geriliminde müzakere iddiaları uluslararası basında geniş yer bulurken, ABD’den yeni askeri hazırlık iddiaları ve Hürmüz Boğazı merkezli gelişmeler de dikkat çekti. Öte yandan ABD’nin Irak’taki askeri varlığı ve İsrail-Filistin gerilimi öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
ABD merkezli CBS News ise, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile müzakerelerin Pazartesi günü başlayacağı yönündeki açıklamalarına rağmen ajansına konuşan ABD’li yetkilerin İran ile planlanan yeni veya farklı bir nitelikle müzakerenin bulunmadığını söylediğini aktardı. Haberin devamında Trump’ın, İran’a son şansı verdiğine yönelik açıklamalarına yer verilirken ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) İran’a yönelik abluka kapsamında 44 ticari geminin rotasının değiştirildiğini duyurması da eklendi. Bu gelişmenin üzerine, Trump’ın Truth Social isimli sanal medya platformu üzerinden, İran’la bir anlaşmaya varılmadığı veya tam bir teslimiyet sağlanmadığı sürece İran’a hiçbir şey ulaşmayacağına yönelik açıklamaları hatırlatıldı.
‘Yeni yöntem’ arayışı
ABD merkezli CNN’in haberine göre ise CENTCOM istihbarat birimindeki bir subayın, geniş bir askeri analist grubuna gönderdiği mailde, “İran’a baskı yapmak ve cezalandırmak için yeni, yaratıcı ve alışılmadık yöntemler arıyoruz” dediğini ortaya çıkardı. Kaynakların da bu mesajı doğruladığı belirtildi.
Hürmüz Boğazı merkezli gelişmeler
Birleşik Arap Emirlikleri merkezli The National ise Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin ekonomik yansımalarına dikkat çekti. Habere göre Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan ihracat günlük 2,01 milyon varilden 950 bin varile gerilerken; Umman Körfezi kıyısındaki Füceyre Limanı’ndan yapılan sevkiyat arttı. BAE’nin ise Hürmüz Boğazı’na olan bağımlılığını azalttığı ve boğaz üzerinden yapılan petrol sevkiyatının bir önceki aya göre yüzde 53’e yakın düşüş gösterdiği belirtildi. Ülkenin petrol ihracatının ise yüzde 20’ye yakın azalış göstererek Temmuz ayında 3.46 milyon varile gerilediği aktarıldı.
ABD’nin Irak’taki askeri varlığı gündemde
İngiltere’den yayın yapan The New Arab, kaynaklara dayandırdığı haberinde ABD’nin Irak’tan çekilme öncesinde Erbil’deki güçlerini yeniden konumlandırdığını yazdı. Kaynaklara göre, askeri personel ve teçhizatın Harir Hava Üssü, Erbil Uluslararası Havalimanı ve ABD Konsolosluğu yerleşkesi arasında taşındığı aktarıldı. Gazeteye konuşan kaynakların ayrıca eğitmenler ve danışmanlar da dahil olmak üzere zorunlu olmayan personelin tahliyesinin başladığını, bununla birlikte Harir Hava Üssü’nden Erbil Uluslararası Havalimanı’na ekipman transferinin de yapıldığını söylediği bilgileri verildi.
İran güvenlik bürokrasisinde değişim iddiaları
İran merkezli Iran International ise Mücteba Hamaney’in, Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadr’ı görevden alarak yerine en üst düzey askeri danışmanı Muhsin Rızai’yi getirmeyi planladığını öne sürdüğünü yazdı.
Netanyahu görüşmesi sonrası anlaşmada değişimler
The Times of Israel ise haberinde, ABD tarafından kurulan Barış Kurulu’nun, üst düzey yetkililerin Kudüs’te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşmesinin ardından İsrail ordusunun (IDF) Gazze’den çekilmesine ilişkin koşulları değiştirdiğini ifade etti. Görüşmeden kısa bir süre sonra da Gazze’ye yönelik yeni bir hava saldırısının düzenlenmesine dikkat çekildi. Görüşmeler kapsamında Netanyahu ile Yüksek Temsilcisi Nickolay Mladenov ve Kıdemli Danışman Aryeh Lightstone’un bir araya geldiği belirtilen haberde, söz konusu görüşmenin ardında, “Yanlış haberlerin aksine, Hamas’ın arabuluculara verdiği taahhüt uyarınca, IDF’nin Sarı Hat’ın ötesine çekilmesinin ancak silahların imha işlemi tamamlandıktan sonra gerçekleşeceğini belirtmek isteriz” denildi. Haberde, geçen hafta çıkan anlaşmada İsrail’in ilk aşamada Sarı Hat’a çekilmesinin beklendiği, hatta gazeteye konuşan bir yetkilinin bunu doğruladığı aktarıldı.
Ukrayna’da yeni isim
İngiltere merkezi Reuters ise, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin, ülkenin barış müzakerecisi Rustem Umerov’u dış istihbarat teşkilatının başına atadığını aktardı. Bu adımın, Temmuz ayında savunma bakanının da değiştirilmesini içeren ve kamuoyunda tepkiye sebep olan kapsamlı görev değişikliklerinin son adımı olduğu değerlendirildi. Zelenski’nin, Umerov’un müzakereleri yürütmeye devam edeceğini açıkladığı belirtildi.(MA)
