Ortadoğu’da tırmanan gerilimle birlikte ABD’nin yeni askeri konuşlandırma planları ve İsrail’deki iç siyasi tartışmalar dünya gündeminde öne çıktı. ABD-İran arasındaki belirsiz müzakere süreci ve İsrail-Lübnan çatışmaları, uluslararası basında geniş yer bulmaya devam ediyor. Dünya medyası, yaklaşan seçimler öncesinde İsrail iç siyasetinde yaşanan anlaşmazlıkları işlerken bir yandan da ABD’nin Orta Doğu ve Avrupa’daki yoğun diplomasi trafiğini yakından takip ediyor.
Reuters: ABD-İran müzakereleri çıkmazda
İngiltere merkezli haber ajansı Reuters, İran ve ABD arasındaki müzakere sürecini gündeme taşıdı. Habere göre İran medyası, Tahran yönetiminin savaşı durdurmaya yönelik önerileri içeren bir anlaşma taslağını değerlendirdiğini ancak birkaç gündür Washington ile temas kurmadığını bildirdi. Öte yandan Mehr Haber Ajansı’nın, İran’ın bölgedeki güvensizlik ortamı sebebiyle müzakere sürecinde daha sert bir tutum sergilediğini yazdığı aktarıldı.
İsrail iç siyasetinde ‘Trump’ tartışması
Reuters bir diğer haberinde ise İsrail iç siyasetindeki derin çatlaklara yer verdi. Habere göre İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump’ın “İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarını durduracağına” ilişkin açıklamalarının ardından ülke içinde sert eleştirilerin hedefi oldu.
Ajans, ekim ayına kadar yapılması beklenen seçimler öncesinde Netanyahu’nun siyasi rakiplerinin, kendisini ulusal güvenlik konularında Trump’a boyun eğmekle suçladığını yazdı. Eski İsrail Başbakanı Naftali Bennett, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada Netanyahu yönetimi için, “İsrail’in egemenliği üzerindeki kontrolünü yitirmiş bir hükümet” ifadelerini kullandı. Yaklaşan seçimlerde Bennett’in koalisyon ortağı olan muhalefet lideri Yair Lapid ise yine X hesabı üzerinden konuya ilişkin, “Tam anlamıyla bir himaye devleti” eleştirisinde bulundu.
Financial Times: ABD, Avrupa’da yeni nükleer üsler peşinde
Uluslararası basında dikkat çeken en çarpıcı iddialardan biri de ABD merkezli Financial Times gazetesinden geldi. Gazete, ABD’nin Avrupa’daki diğer NATO ülkelerine yeni silahlar konuşlandırıp konuşlandırmayacağını değerlendirdiğini bildirdi. Güvenilir kaynaklara dayandırılan habere göre Amerikalı yetkililer, nükleer silah taşıma kapasitesine sahip bombardıman uçaklarının konuşlu bulunduğu mevcut altı ülkenin ötesinde, yeni askeri konuşlandırmalara açık olduklarını belirtti.
Bu adımın, ABD’nin nükleer saldırı gerçekleştirebilen ve “çift kabiliyetli uçaklar” (Dual-Capable Aircraft – DCA) olarak adlandırılan jetlerine ev sahipliği yapacak ülke sayısını artıracağı ifade edildi. Haberde Polonya ve bazı Baltık devletlerinin bu DCA üslerine ev sahipliği yapmaya sıcak baktığı bilgisine yer verildi.
Aynı gündemi işleyen Reuters ise Pentagon Savunma Politikaları Yetkilisi Elbridge Colby’nin, ABD’nin NATO üyelerini korumak için nükleer silahlarını kullanmaya devam edeceğine yönelik kamuoyu açıklamasını hatırlattı. Öte yandan Reuters; Financial Times’ın bu iddiasını bağımsız kaynaklarca doğrulayamadığını, Beyaz Saray, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ve NATO’nun ise konuya ilişkin yorum taleplerini yanıtsız bıraktığını ekledi.
Bloomberg: Avrupa, Ankara zirvesi öncesi Trump planı yapıyor
ABD merkezli Bloomberg, kaynaklarına dayandırdığı haberde, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’in temmuz ayında Ankara’da yapılacak kritik NATO zirvesi öncesinde Avrupalı liderleri ağırlamayı planladığını yazdı. Görüşmelerin temel amacının, ABD Başkanı Donald Trump ile ilişkileri geliştirmeye ve gelecekteki stratejileri uyumlu hale getirmeye yönelik ortak bir plan hazırlamak olduğu ifade edildi.
Wall Street Journal: ABD’den Umman’a taraf seç tehdidi
ABD merkezli Wall Street Journal (WSJ) gazetesi ise Washington-Maskat hattındaki diplomasi trafiğini mercek altına aldı. Habere göre ABD, Umman’a İran ile olan ilişkilerini sonlandırması ve net bir taraf seçmesi için baskı uyguluyor. Washington yönetiminin, Umman’ın İran’a karşı yürüttüğü geleneksel tarafsızlık politikasını giderek ABD’ye karşı “düşmanca” bir tutum olarak yorumlamaya başladığı belirtildi.
Amerikalı ve Arap yetkililere göre bu baskı; Umman’ın, İran ile birlikte Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere geçiş ücreti uygulama planına katıldığı yönündeki iddiaların ardından iyice arttı. Yetkililer, Trump yönetiminin Umman’ı yaptırımlarla ve hatta askeri harekâtla tehdit ettiğini aktardı. Umman ise daha önce yaptığı açıklamalarda gemilerden geçiş ücreti alma yönünde bir niyetinin bulunmadığını beyan etmişti.
Politico: Ukrayna ve Moldova için AB yolunda Macaristan engeli kalkıyor
ABD merkezli Politico dergisi, Ukrayna ve Moldova’nın Avrupa Birliği (AB) üyelik müzakerelerine haziran ayında resmen başlamasının beklendiğini duyurdu. Habere göre kaynaklar, Peter Magyar liderliğindeki Macaristan’ın, Ukrayna’nın AB üyelik sürecine koyduğu vetoyu kaldırmaya hazırlandığını bildirdi.
Bu yumuşamanın gerekçesi olarak, Ukraynalı ve Macar yetkililerin Ukrayna’da yaşayan Macar azınlığın haklarına ilişkin pazartesi günü gerçekleştirdiği verimli toplantı gösterildi. Eski Başbakan Viktor Orban’ın ardından nisan ayında göreve gelen Magyar’ın, eski yönetime kıyasla Ukrayna ile daha yapıcı ilişkiler geliştirdiğine dikkat çekildi. Bu adımın, 27 AB üye ülkesinin oy birliğini gerektiren süreçte Ukrayna ve Moldova’nın resmi üyelik müzakerelerinin önünü tamamen açabileceği ifade edildi. (MA)
