Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) tarafından yayımlanan son rapor, Afganistan’da iklim krizinin çocuklar üzerindeki etkisinin kritik boyutlara ulaştığını ortaya koydu. Rapora göre ülkedeki yaklaşık 21 milyon çocuğun önemli bir bölümü, aynı anda birden fazla iklim riskine maruz kalıyor.
UNICEF verilerine göre Afganistan’da 8,8 milyondan fazla çocuk, yani çocuk nüfusunun yaklaşık yüzde 41’i, aynı anda en az üç farklı iklim tehdidiyle karşı karşıya bulunuyor.
Afganistan çocuklar için en riskli ülkeler arasında
Raporda Afganistan’ın Güney Asya’da çocukların iklim değişikliğinden en fazla etkilendiği ülkeler arasında yer aldığı belirtiliyor. Ülkede artan sıcaklıklar, uzun süreli kuraklıklar, yıkıcı seller, kum ve toz fırtınaları ile aşırı sıcak hava dalgaları çocukların yaşam koşullarını ağırlaştırıyor.
UNICEF’e göre Afganistan’daki çocukların yüzde 75’inden fazlası kuraklık riski altında yaşıyor. Kuraklık yalnızca su kaynaklarını azaltmakla kalmıyor, aynı zamanda gıda güvenliğini de ciddi şekilde tehdit ediyor.
Ülke genelinde çocukların yarısından fazlası aşırı sıcak hava dalgalarına maruz kalırken, en az 1,7 milyon çocuk ise sel ve nehir taşkınlarından doğrudan etkileniyor.
Kız çocukları daha ağır etkileniyor
Raporda iklim krizinin tüm çocukları etkilediği ancak kız çocuklarının daha ağır sonuçlarla karşı karşıya kaldığı vurgulandı.
Su temini ve ev içi işlerin büyük kısmının kız çocuklarının sorumluluğunda olması nedeniyle, su kaynaklarının azalması günlük yaşamı doğrudan etkiliyor. Temiz suya erişimin zorlaşması, kız çocuklarının daha uzun mesafeler yürümek zorunda kalmasına yol açıyor.
Bu durum hem fiziksel riskleri artırıyor hem de eğitimden uzaklaşmalarına neden oluyor. Uzmanlar, iklim krizinin ekonomik etkilerinin çocuk işçiliği, okul terkleri ve erken yaşta zorla evlilik riskini artırdığına dikkat çekiyor.
Yetersiz beslenme krizi derinleşiyor
UNICEF, Afganistan’da akut yetersiz beslenme sorununun da giderek ağırlaştığını belirtiyor. Kuraklık ve seller nedeniyle tarımsal üretimin azalması, milyonlarca çocuğun gıda erişimini zorlaştırıyor.
Rapora göre bu yıl milyonlarca beş yaş altı çocuğun yetersiz beslenme nedeniyle acil tedavi ve sağlık hizmetine ihtiyaç duyacağı tahmin ediliyor. Uzmanlar, erken yaşta yaşanan yetersiz beslenmenin kalıcı gelişim sorunlarına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
İklim krizi göçü tetikliyor
Afganistan’da art arda yaşanan kuraklıklar ve seller, binlerce kişinin yaşadığı bölgeleri terk etmesine neden oldu. Evlerin, tarım alanlarının ve su kaynaklarının zarar görmesi, geçim kaynaklarını da zayıflattı.
İklim kaynaklı zorunlu göçlerin çocukları eğitimden koparma, sağlık hizmetlerine erişimde zorluk ve sömürü riskleriyle karşı karşıya bıraktığı belirtiliyor. Kadınlar ve kız çocuklarının bu süreçten daha ağır etkilendiği ifade ediliyor.
UNICEF’ten acil destek çağrısı
UNICEF, Afganistan’daki çocukların iklim krizine karşı dünyanın en kırılgan gruplarından biri olduğunu belirterek uluslararası topluma acil destek çağrısında bulundu.
Kuruluş; temiz suya erişim, gıda güvenliği, sağlık hizmetleri ve iklim uyum programlarına yatırımın artırılması gerektiğini vurguladı.
Raporda ayrıca Afganistan’ın küresel sera gazı emisyonlarına çok sınırlı katkı sağlamasına rağmen iklim krizinin en ağır sonuçlarını yaşayan ülkelerden biri olduğuna dikkat çekildi. Bu yükün en büyük kısmını ise hiçbir etkisi olmayan milyonlarca çocuğun taşıdığı ifade edildi.
