FİSA Çocuk Hakları Merkezi, yılın ilk beş ayına ilişkin “Türkiye’de Çocuğun Yaşam Hakkı İhlalleri Bilgi Notu” raporunu yayımladı. Rapora göre, en az 303 çocuk yaşamını yitirdi, çocukların 82’i kız, 213’ü erkek iken, 8’inin cinsiyeti tespit edilemedi.
En fazla ölüm ise Urfa’da kayıtlara geçti. Urfa’da 18, Antalya’da 16, Maraş ve İstanbul’da 14’er çocuk ölümü kayıtlara geçti.
Kamu ihmalleri can aldı
Bilgi Notu’na göre, 2026 yılının ilk beş ayında kamu kurumlarında veya kamu görevlilerinin bizzat yaptıkları ve ihmal ederek yapmadıkları nedeniyle gerçekleşen olaylarda en az 46 çocuk hayatını kaybetti. Ocak-Mayıs aylarını kapsayan dönemde en az 22 çocuk sağlık hizmeti alırken, 20 çocuk eğitim hizmeti alırken, 2 çocuk bakım hizmeti alırken ve 2 çocuk da yerel yönetim hizmetlerinden yararlanırken yaşamını yitirdi.
Bilgi Notu’na göre, yılın ilk beş ayında devletin yaşam hakkını koruma yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle en az 257 çocuk yaşamını kaybetti. Bu ihlaller, devletin düzenleme, denetleme gibi yollarla yaşam hakkının ihlalini önleme yükümlülüğünü yerine getirmediği alanlarda meydana geldi. Devletin ihmali sonucu gerçekleşen şiddet, iş cinayetleri, ihmal ve diğer yaşam hakkı ihlalleri kapsamında yaşanan çocuk ölümlerine ilişkin veriler şöyle sıralandı:
En az 26 çocuk yaşamına son verdi
* Beş ayda en az 26 çocuk yaşamına son verdi. Çoğunlukla ateşli silahlarla gerçekleştirilen bu eylemlerin yanı sıra bireysel silahlanma da çocukların yaşamını kaybetmesine neden olan diğer bir etken olarak öne çıktı. Aynı dönemde evde bulunan bir silahla oynarken kazara kendisine ya da bir akranına isabet etmesi sonucu en az 8 çocuk yaşamını yitirdi.
* İlk beş ayda en az 39 çocuk kentsel ve kırsal açık alanlarda yaşamını kaybetti. Bu çocukların 31’i, barajlarda, nehirlerde, açık ve güvenlik önlemi alınmamış sularda, çoğunlukla ise DSİ’ye ait sulama kanallarında ‘boğulma’ sonucu yaşamını yitirdi.
* Ev içi kazalarda yaşamını yitiren 11 çocuğun 8’i ise açık pencere ve balkonlardan düşme sonucu hayatını kaybetti.
* İş cinayetlerinde en az 27 çocuk yaşamını kaybetti. Çalışırken yaşamını kaybeden 21 çocuğun 11’i tarım ve hayvancılık işleri sırasında, 3’ü çalıştıkları inşaatta yüksekten düşerek, 1’i sanayide çalışırken yaşamını yitirdi. Ayrıca yaşamını kaybeden çocukların en az 2’sinin MESEM (Mesleki Eğitim Merkezleri) kapsamında çalıştığı belirlendi. İş yeri kazaları kategorisi, çocukların işçi olmadıkları ancak bulundukları iş yerlerinde gerçekleşen ihmallerden etkilenerek yaşamlarını kaybettikleri çocuk yaşam hakkı ihlallerini kapsamaktadır. 2026 yılının ilk beş ayında iş yeri kazalarında yaşamını kaybeden 6 çocuk da mevsimlik tarım işçisi aileleriyle gittikleri kentlerde konakladıkları riskli geçici barınma mekânlarında yaşanan iş cinayetlerinde yaşamlarını kaybetmişlerdir. 6 çocuk da mültecidir.
* Şiddet sonucu en az 24 çocuk yaşamını kaybetti. Bu ölümlerin 13’ü akran şiddeti, 6’sı toplumsal cinsiyet temelli şiddet, 4’ü ev içi şiddet ve 1’i çocuk cinayeti sonucu meydana geldi.
* En az 32 göçmen ve mülteci çocuk yaşamını kaybetti.”
Bilgi Notu’nda, “Basına yansıyan bu ölümler; sağlık hizmetlerine erişimden barınmaya, çocuk işçiliğinden şiddete kadar farklı pek çok alanda çok boyutlu risklerle karşı karşıya bırakılan mülteci çocuklar için hak temelli ve bütüncül bir çocuk koruma sistemine duyulan acil ihtiyacı gösteriyor” ifadelerine yer verildi. (MA)
