2018 yılında Kocaeli’nin Gebze ilçesinde başlayan ve kadın işçilerin mücadelesiyle hafızalara kazınan Flormar direnişi, yıllar sonra önemli bir hukuki kazanımla sonuçlandı.
Fransa’da görülen davada mahkeme, kozmetik şirketi Yves Rocher’nin Türkiye’deki bağlı şirketinde yaşanan işçi hakları ihlalleri nedeniyle “özen yükümlülüğünü” ihlal ettiğine hükmetti.
Karar, çok uluslu bir şirketin yurtdışındaki faaliyetleriyle bağlantılı işçi hakları ihlallerinden dolayı Fransa’nın Özen Yükümlülüğü Yasası kapsamında sorumlu tutulduğu ilk örnek olarak değerlendiriliyor.
İşçi hakları ihlallerine dikkat çekildi
Paris Asliye Mahkemesi’nin Özen Yükümlülüğü davalarına bakan 34. Dairesi, Yves Rocher grubunun Türkiye’de faaliyet gösteren bağlı şirketinde ortaya çıkabilecek işçi hakları ihlali risklerini yeterince tespit etmediğine ve gerekli önlemleri almadığına hükmetti.
Dava; kötü çalışma koşulları, iş sağlığı ve güvenliği ihlalleri ile kadın çalışanlara yönelik ayrımcılık iddiaları üzerine sendikalaşan Flormar işçilerinin 2018 ve 2019 yıllarında işten çıkarılması nedeniyle açılmıştı.
Mahkeme kararında, işçilerin sendikal örgütlenmeyi engellemek ve toplu pazarlık sürecinden kaçınmak amacıyla işten çıkarıldığı tespitine de yer verildi.
Tazminat kararı
Mahkeme, altı eski Flormar çalışanına kişi başı 5 bin euro manevi ve 3 bin euro maddi tazminat ödenmesine karar verdi.
Karar kapsamında Nimet Göksu, Nazım Sancak, Erdin Günaydın, Nejdet Mengübeti, Ersan Alasulu ve Sedat Ordu’ya tazminat ödeneceği belirtildi. Ayrıca Petrol-İş Sendikası’na 40 bin euro tazminat verilmesine hükmedildi.
Mahkeme ayrıca şirketi, davacılar için ayrı ayrı yargılama giderlerini ödemekle yükümlü tuttu.
‘Küresel şirketler için dönüm noktası’
Petrol-İş Sendikası Genel Başkanı Süleyman Akyüz, kararın ardından yaptığı açıklamada, hükmün çok uluslu şirketlerin küresel faaliyetlerinden doğan işçi hakları ihlallerinden sorumlu tutulabileceğini açık biçimde ortaya koyduğunu söyledi.
Akyüz, kararın kurumsal sorumluluk açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu belirterek, Özen Yükümlülüğü mevzuatının işçilerin korunmasında etkili bir araç olduğunu vurguladı.
297 gün süren direniş
Flormar işçileri, sendikaya üye oldukları gerekçesiyle işten çıkarılmalarının ardından 15 Mayıs 2018’de Gebze Organize Sanayi Bölgesi’ndeki fabrika önünde direnişe başlamıştı.
Yaklaşık 297 gün süren direniş, işverenin sunduğu teklifin işçiler tarafından oy çokluğuyla kabul edilmesi üzerine 8 Mart 2019’da sona ermişti.
Sendikalar, demokratik kitle örgütleri, siyasi partiler ve kadın hareketinin geniş desteğini alan direniş, Türkiye’deki işçi mücadeleleri arasında sembol eylemlerden biri olarak hafızalarda yer etmişti.
Fransa’da verilen son kararın ise yalnızca Türkiye’deki işçiler açısından değil, çok uluslu şirketlerin küresel faaliyetleri ve işçi hakları sorumluluğu bakımından uluslararası ölçekte emsal oluşturabileceği değerlendiriliyor.
