ABD Başkanı Donald Trump’ın girişimiyle kurulan Gazze Barış Kurulu ilk toplantısını bugün Washington’da yaptı.
Toplantıya, Dışişleri Bakanlığı’nın kısa süre önce başkan Donald Trump’ın adını eklediği ABD Barış Enstitüsü ev sahipliği yaptı.
Dışişleri Bakanı Fidan, Washington’da düzenlenen Gazze Barış Kurulu toplantısının verimli geçtiğini belirterek Türkiye’nin insani yardım, Gazze’nin yönetimi ve güvenliğine her alanda katkı vermeye hazır olduğunu söyledi.
Arap ülkeleri, Washington’da düzenlenen Gazze Barış Kurulu’nun ilk toplantısında Trump’ın Gazze planını desteklediklerini açıkladılar.
ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı ve eski başdanışmanı Jared Kushner, Gazze’nin yeniden inşası için 7 milyar dolardan fazla kaynak sağlandığını duyurdu. Washington’da düzenlenen toplantıda konuşan Kushner, Gazze’nin 10 yıl içinde kendi kendini yöneten bir yapıya kavuşacağını öne sürdü.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Müşaviri Hikmet Hacıyev, Gazze Barış Kurulunun ilk toplantısına ilişkin paylaşımda bulundu. Trump’ın bağış listesinde yer alan, İsrail’in bölgedeki önemli müttefiki Azerbaycan, 7 milyar dolarlık mali girişime katılmayacağını açıkladı.
Trump’tan İran’a tehdit ve müzakere çağrısı
Toplantıda konuşan ABD Başkanı Donald Trump, 8 savaşı sona erdirdiklerini 9’uncusunun ise yolda olduğunu ve İran ile müzakerelerin ise olumlu ilerlediğini söyledi. Diğer yandan İran’ı tehdit de eden ABD Başkanı İran’la anlaşmaları gerektiğini belirtti ve “Anlaşmalıyız yoksa kötü şeyler olacak” dedi. Trump “İyi görüşmeler gerçekleştiriliyor. Belki gelecek 10 gün içinde anlaşmaya ulaşabiliriz.” dedi.
Trump ayrıca, İsrail ile İran arasındaki ilişkilerin nasıl gelişeceğinin de yakından izleneceğini belirtti.
Trump’ın açıklamaları şu şekilde: “Büyük bir liderler grubu bizimle. Basit bir şey yapıyoruz: Barış sağlıyoruz. Söylemesi kolay ama barış için çalışıyoruz. 8 savaşı sona erdirdik. 9’uncusu yolda. En kolayı olmasını umuyordum ama en zoru oldu. Barış Kurulu, en somut sonuçlar verecek projelerden biri. Buradaki liderlerle birlikte bunu başarmak için çalışıyoruz. Gazze, oldukça karmaşık bir durumda. Steve ve Jared’a teşekkür ediyorum.
Bu kurul en prestijli kurullardan bir tanesi. Bazı liderler hızlıca katıldı. Bazılarını da biz istemiyoruz çünkü başımıza bela açıyorlar. Buradaki tüm liderlere ve temsilcilerine teşekkür ediyorum. Bu bina barış için inşa edildi. Bu binaya benim adımı vermek istediler ve ilk geldiğimde Donald J. Trump yazıyordu. Kim düşünürdü ki bu binanın ne için inşa edileceğini. dışişleri bakanlığı bu binayı aldı ve çok güzel şekilde inşa edildi. Daha parlak bir gelecek için çalışıyoruz. Orta Doğu ve Gazze halkı için hatta tüm dünya halkı için çalışıyoruz.
Dünya üzerinde barıştan daha ucuz bir şey yok. Savaş başladığı zaman barıştan yüzlerce kat daha fazla para harcıyorsunuz. En sonda oturan beyefendi gülüyor. 30 yıl savaşıyordunuz (Aliyev ve Paşinyan’a) ve biz sona erdirdik. Ofisime geldiler ve dediler ki ’22 yıldır savaşıyorum, yaptığım tek şey bu beyefendiyle savaşmaktı’ dedi. Ve 7 yıldır görevde olan karşı taraftaki beyefendi de 7 yıldır bu adamla savaşıyordum dedi. Artık dost oldular diyebilir miyiz? Diyebiliriz değil mi? Lütfen ayağa kalkın. Onlar gerçekten çetin cevizler. Birbirlerini hiç sevmiyorlardı ama şimdi barıştılar. 32 yıl inanabiliyor musunuz? Barıştan ucuz bir şey yok, savaş bunun 100 kat maliyetli.
İran’ın nükleer silahı olursa Ortadoğu’ya barış gelmez. İran ile 10 gün içinde bir anlaşma yapabiliriz.
Barış Kurulu’na ABD olarak 10 milyar dolarlık katkıda bulunacağız.”
Fidan’dan asker desteği açıklaması
Toplantıya, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ı temsilen Dışişleri Bakanı Hakan Fidan katıldı.
Barış Kurulunun kurucu üyeleri arasında yer alan Türkiye, aynı zamanda Gazze Yürütme Kurulunda temsil ediliyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD’nin öncülüğünde kurulan Gazze Barış Kurulu’nun Washington’da düzenlenen ilk toplantısında yaptığı konuşmada, “İki yıldır devam eden insanlık dramının ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın çabaları ve gösterilen ortak çabalar sayesinde” Gazze’de ateşkesin sağlandığını belirtti. Fidan, “Ancak insani durum hala kırılgan ve ateşkes ihlalleri devam ediyor. Bu nedenle hızlı, koordineli ve etkili bir müdahale hayati önem taşımaktadır” ifadelerini kullandı. Fidan sözlerini şöyle sürdürdü:
“Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Gazze’nin güvenliği, istikrarı ve yeniden inşası konusunda kararlılığını sürdürmektedir. Türkiye, Gazze’ye halihazırda büyük miktarda insani yardım sağlıyor. Sağlık ve eğitim sektörlerinin yeniden yapılandırılmasına ve polis gücünün eğitimine de önemli katkılar sağlayabiliriz. Ayrıca, Uluslararası İstikrar Gücü’ne asker göndermeye hazırız. Sayın Başkan Trump, Türkiye, adil ve kalıcı bir barışa yönelik çabalarınızı desteklemeye devam edecektir. Böyle bir barışın temelinin iki devletli çözüm olduğuna inanıyoruz. Bölgedeki tüm halkların yararına olacak şekilde bu amaca ulaşmak için birlikte çalışalım.”
Dışişleri Bakanı Fidan, Washington’da gerçekleştirilen ilk Gazze Barış Kurulu toplantısının ardından AA ve TRT muhabirlerinin gündeme ilişkin sorularını yanıtladı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a gönderilen davet üzerine toplantıya Türkiye’yi temsilen katıldığını ifade eden Fidan, Gazze’nin yeniden inşası ve güvenliğine odaklanan son derece önemli bir toplantının yapıldığını söyledi.
Fidan, “Şu anda Gazze’nin yeniden inşası ve imarı söz konusu ve bu yapılırken Gazze’deki yerel yönetim organlarının yeniden ayağa kaldırılması meselesi önemli. Bunlar için bir başlangıç bütçesine ihtiyaç var. Bugün bu manada önemli bir eşik aşıldı diye düşünüyorum” değerlendirmesinde bulundu.
Bakan Fidan, ABD ile İran arasındaki gerilime ilişkin değerlendirmelerde de bulundu.
ABD-İran müzakerelerinin büyük önem taşıdığını belirten Fidan, şu ifadeleri kullandı:
“Aslında umutlu olmak için neden çok. Özellikle umarız nükleer dosyada bir neticeye ulaşılır. Ancak diğer tarafta askeri hareketliliğin de arttığını bir taraftan gözlemliyoruz. Bu askeri hareketlilik devam eden müzakerelere bir baskı yapma amacı mı taşıyor, yoksa önceden karar verilmiş bir askeri harekatın hazırlığı mı bunu da yakından takip ediyoruz.”
Fidan, Türkiye’nin askeri bir operasyona gerek kalmadan sürecin müzakereler yoluyla çözülmesini temenni ettiğini belirterek, taraflar arasındaki görüşmelerde bazı başlıklarda ilerleme kaydedildiğine dair olumlu sinyaller aldıklarını söyledi.
Bakan, ABD ile İran arasındaki sürecin nasıl ilerleyeceğini ve tarafların bundan sonraki tutumlarını yakından izlemeye devam ettiklerini kaydetti.
Arap ülkelerinden Trump planına destek
Körfez ağırlıklı Arap ülkeleri, Washington’da düzenlenen Gazze Barış Kurulu’nun ilk toplantısında Trump’ın Gazze planını desteklediklerini açıkladılar.
Toplantıda konuşan Bahreyn Kralı Hamed bin İsa El Halife, toplantıda yaptığı konuşmada, Barış Kurulu toplantısının ve Trump’ın Gazze planının uygulanmasının önemli olduğunu söyledi.
El Halife, ABD ile ülkesi arasında iyi ilişkilerin bulunduğuna dikkati çekerek, Gazze’ye başta gerekli altyapı desteği olmak üzere dijital devlet hizmetleri gibi çeşitli destekte bulunmaya hazır olduklarını aktardı.
Suudi Arabistan Dışişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Adil el-Cubeyr, ABD Başkanı Trump’ın başkanlığında Washington’da bir araya gelen Gazze Barış Kurulu’nun ilk toplantısında konuştu.
Cubeyr, Filistin halkının acılarını hafifletecek ve Filistinlilerin hak ettikleri barışın sağlanması için Suudi Arabistan’ın bir milyar taahhüt ettiğini söyledi.
Riyad’ın Orta Doğu’da adil ve kalıcı bir barış için çalıştığını dile getiren Cubeyr, Suudi Arabistan’ın 2002 tarihli Arap Barış Girişimi’nin barışa giden bir yol olarak başladığını ifade etti.
Kuveyt Dışişleri Bakanı Abdullah el-Yahya da Filistin halkına ve onların davasına olan desteklerini yineleyerek, Filistin davasının kendilerini barışa ulaşmayı amaçlayan girişimleri desteklemeye mecbur kıldığını söyledi.
Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita da Gazze’de bir sahra hastanesi kurmanın yanı sıra nefret söylemiyle mücadele ve birlikte yaşamı teşvik etme programlarına katılacaklarını dile getirdi.
Burita, Gazze Şeridi’ne güvenlik güçleri, polis ve üst düzey subaylar konuşlandırmaya hazır olduklarını ifade etti.
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Dışişleri Bakanı Abdullah bin Zayid de Barış Kurulu aracılığıyla Gazze Şeridi’ne 1,2 milyar dolarlık destek sağlayacaklarını söyledi.
Bin Zayid, bölge için daha iyi bir gelecek arayışıyla İbrahim Anlaşmalarını başlattıklarını dile getirdi.
Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman El Sani de Katar’ın Barış Kurulu’nun nihai bir çözüme ulaşma misyonuna destek olarak 1 milyar dolar taahhüt ettiğini söyledi.
Trump’ın liderliğindeki Barış Kurulu’nun, 20 maddelik planın gecikmeden tam olarak uygulanması için çaba göstereceğini aktaran El Sani, ülkesinin, her zaman olduğu gibi arabuluculuk çabalarına bağlılığını sürdürdüğünü dile getirdi.
Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati de ülkesinin, Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkını desteklediğini ve Trump’ın Batı Şeria’nın ilhakına karşı duruşunu takdir ettiğini belirtti.
Abdulati, Mısır’ın, Trump’ın bölge halkları arasında yeni bir birlikte yaşama çağı başlatma vizyonunu desteklediğini söyledi.
Trump, ‘bağış yapacaklar’ demişti! Azerbaycan’dan ret kararı
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Müşaviri Hikmet Hacıyev, Gazze Barış Kurulunun ilk toplantısına ilişkin paylaşımda bulundu. Trump’ın bağış listesinde yer alan Azerbaycan, 7 milyar dolarlık mali girişime katılmayacağını açıkladı.
Azerbaycan’ın kurucu üye bir devlet olarak Gazze Barış Kurulu’nun amaç ve hedeflerini desteklediğini belirten Hacıyev, ülkesinin Gazze’deki yatırım projelerine katılmasının değerlendirilebileceğini kaydetti.
Hacıyev paylaşımında, “Ancak bir hususu özellikle açıklığa kavuşturmak isterim. Azerbaycan, bugün Barış Kurulunun toplantısında duyurulan Gazze’ye ilişkin 7 milyar dolar tutarındaki mali girişime katılmayı öngörmemektedir.” ifadelerine yer verdi.
ABD Başkanı Trump, Gazze Barış Kurulunun Washington’da yapılan ilk toplantısında Kazakistan, Azerbaycan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Fas, Bahreyn, Katar, Suudi Arabistan, Özbekistan ve Kuveyt’in toplamda 7 milyar dolardan fazla bağış taahhüt ettiğini açıklamıştı.
Trump’ın damadı Jared Kushner’dan 7 milyar dolarlık ‘Gazze’ planı
ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı ve eski başdanışmanı Jared Kushner, Gazze’nin yeniden inşası için 7 milyar dolardan fazla kaynak sağlandığını duyurdu. Washington’da düzenlenen toplantıda konuşan Kushner, Gazze’nin 10 yıl içinde kendi kendini yöneten bir yapıya kavuşacağını öne sürdü.
Washington’daki Barış Enstitüsü’nde gerçekleştirilen “Gazze için Barış Kurulu”nun ilk toplantısında konuşan Jared Kushner, bölgenin geleceğine dair hazırlanan planın detaylarını paylaştı. Yeni kurulan Gazze Yönetimi Ulusal Komitesinin (NCAG) desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Kushner, yeniden inşa sürecinin başladığını iddia etti.
Gazze’nin inşası için sunulan görsel tanıtımın, yapılan çalışmaların şimdilik “sadece küçük bir örneği” olduğunu belirten Kushner, sürece destek veren ülkelere teşekkür etti. Finansman konusunda bir sıkıntı yaşamadıklarını ifade eden Kushner, şunları söyledi:
“Bunları, geleceğin farklı olabileceğine gerçekten inanan ve ortaklık kurmak, itibarlarını, kaynaklarını, zamanlarını ve fikirlerini ortaya koyarak ‘Kendi ülkelerimizde çözdüğümüz zorluklar bunlar’ demek isteyen ülke grubu olarak görüyorum. Burada gerçekten bir kaynak sorunumuz yok ancak herkesin desteğine ihtiyacımız olacak, sadece bunu iyi bir şekilde uygulamamız gerekiyor.”
Toplantıda Kushner tarafından sunulan tanıtım videosunda, Gazze’deki altyapı çalışmalarının ABD ve Dünya Bankası koordinasyonuyla yürütüleceği belirtildi. Kısa ve orta vadeli hedefler şöyle sıralandı:
Filistinli aileler için barınma, yiyecek, sağlık hizmeti ve eğitim alabilecekleri güvenli bölgeler kurulacak.
Yüz binlerce kişi ticari faaliyetlerde ve yeniden yapılanma sürecinde istihdam edilecek; ulaşım, su ve enerji sistemleri restore edilecek.
Çocuklar; hoşgörü, haysiyet ve barışı teşvik eden yeni bir müfredatla sınıflarına dönecek.
Üçüncü yılın sonuna kadar Refah bölgesi tamamen yeniden inşa edilecek ve işsizlik azaltılacak.
Gazze, “İbrahimi bir geçit” yoluyla Mısır, İsrail, Ürdün, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne; oradan da Hindistan ve Avrupa’ya bağlanacak.
Planın uzun vadeli vizyonuna da değinilen videoda, Gazze’nin 10 yıla kadar dışa bağımlılıktan kurtularak “kendi kendini yöneten”, gelişen sanayi ve konut projeleriyle bölgeye tam entegre olmuş bir yapıya kavuşacağı savunuldu. Bu süreç, “Gazze’nin güvenli, müreffeh ve barışçıl bir şekilde yeniden doğuşunun çerçevesi” olarak nitelendirildi.
Yeniden inşa için bağış
Trump, toplantıda Gazze’de yeniden inşaası ve bölgeye insani yardım çalışmaları için 5 milyar doların üzerinde bir bağış açıklayacağını belirtti .
ABD Başkanı, Barış Kurulu’nun misyonunun Gazze’nin ötesine geçeceği görüşünde. Trump, “Bence tüm dünyada barış hakim olacak.” diyor.
Üye ülkelerin toplantıya liderler veya üst düzey temsilcilerle katılması bekleniyor.
Toplantıya 20 ülkenin katılması bekleniyor. ABD basınına göre, tüzüğe imza atan 20 ülkenin katılması öngörülüyor.
Kurulda İsrail’i Dışişleri Bakanı Gideon Saar temsil edecek.
Uluslararası İstikrar Gücü’ne asker göndermeye hazırlanan Endonezya’nın Devlet Başkanı Prabowo Subianto da toplantıya katılmak üzere Washington’da. AB, İtalya, Meksika ve Yunanistan gibi ülkeler gözlemci olarak katılacaklarını duyurdu.
Vatikan da kurula katılmayacağını açıkladı ve krizlerin çözümü için BM’yi işaret etti. Açıklamada kriz durumlarının ele alınmasına yönelik çabaların Birleşmiş Milletler tarafından yürütülmesi gerektiği belirtildi.
Hamas da toplantıya dair gelişmeleri yakından izliyor. Hamas sözcüsü kurulun üyelerini, Gazze’de ateşkesi ihlal etmeyi sürdüren İsrail üzerinde baskı kurmaya çağırdı.
NTV’de yer alan bilgilere göre analistler Trump’ın veto hakkına sahip olmasının kurul üyeleri arasında bir asimetri yarattığını belirtiyor.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Gazze Barış Kurulu üyesi ülkelerin vadettiği 5 milyar dolarlık bütçenin, bölgenin yeniden inşası için kullanılacağını ve bütçe yönetiminin Barış Kurulunda olacağını belirtti.
Leavitt, öncelikle Gazze’de güvenliğin sağlanması konusunda adımların atılması gerektiğini ve bunun için Uluslararası İstikrar Gücü’nün (ISF) bölgede göreve başlamasının önemli olduğunu vurguladı.
