Çarşamba günü (12 Ağustos) Ay’ın Güneş’in önünden geçmesiyle Avrupa genelinde yüz milyonlarca kişi kısmi veya tam güneş tutulmasını izleme fırsatı bulacak.
Gökyüzü olayını telefonları veya kameralarıyla kaydetmek isteyenlere yönelik uzmanlar, lensi doğrudan Güneş’e doğrultmanın cihaza kalıcı hasar verebileceği uyarısında bulunuyor.
Ay tarafından kısmen örtülmüş olsa bile Güneş’e doğrudan maruz kalmak, akıllı telefonun veya dijital kameranın aşırı ısınmasına yol açabiliyor.
Kamerayı uzun süre Güneş’e doğrultmak, dahili sensörün içindeki fotodiyotları yakarak onarılması mümkün olmayan ölü pikseller ortaya çıkarabiliyor.
ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), 2024’te ABD’de gözlemlenen güneş tutulması öncesinde yaptığı bilgilendirmede, “Tıpkı diğer görüntü sensörleri gibi telefon sensörü de doğrudan Güneş’e yöneltilirse hasar alabilir” ifadesini kullanmıştı.
NASA, en güvenli yöntemin tam tutulma evresi dışında Güneş’i fotoğraflarken telefonun kamera lenslerinin önüne bir tutulma gözlüğü yerleştirmek olduğunu açıklamıştı.
NASA, gökyüzü gözlemcilerini tutulma gözlüğü taksalar bile Güneş’e kamera lensinden bakmamaları konusunda da uyarmıştı. ABD uzay ajansı, güneş tutulması güvenliğiyle ilgili paylaşımında, “Tutulma gözlüğü takarken veya elde taşınan bir güneş filtresi kullanırken Güneş’e kamera lensi, teleskop, dürbün ya da başka bir optik cihaz aracılığıyla bakmayın” ifadelerine yer vermişti. Yoğunlaşan güneş ışınlarının filtreyi delip geçerek ciddi göz yaralanmalarına neden olabileceği belirtiliyor.
Uygun güneş filtreleriyle donatılmış kamera, dürbün veya teleskopla kısmi ya da halkalı tutulmayı izlerken tutulma gözlüğü takmaya gerek bulunmuyor. Güneş filtreleri, gözleri koruma açısından tutulma gözlükleriyle aynı işlevi görüyor.
Uygun göz koruması olmadan Güneş’e doğrudan bakmanın güvenli olduğu tek zaman, Ay’ın Güneş’i tamamen örttüğü tam tutulma evresi olarak gösteriliyor. Bu evre, İzlanda veya İspanya’da tam tutulma şeridinin doğrudan altındaki kişiler için yalnızca bir ila üç dakika mümkün olacak.
Kuzey Kutbu yakınlarında başlayıp güneye doğru ilerleyecek olan güneş tutulması, İspanya’da 100 yılı aşkın süredir görülen ilk tam tutulma olacak. Birleşik Krallık’ta ise bu yüzyılın en yüksek örtülme oranına sahip güneş tutulması yaşanacak.
