İki kez ertelendikten sonra Irak Kürdistan Bölgesi’nde parlamento seçimi 20 Ekim 2024’te yapılmıştı.
Irak Bağımsız Yüksek Seçim Komisyonu’nu tarafından açıklanan sonuçlara göre, yüzde 72 katılımın olduğu seçimde 2,7 milyon kişi oy kullandı.
KDP yaklaşık 810 bin oy alırken, YNK 408 binden fazla oy olarak sandıktan ikinci çıktı. KYB’nin rakibi olarak o dönem değerlendirilen Yeni Nesil Hareketi ise yaklaşık 291 bin oyla üçüncü parti oldu.
YNK ile Yeni Nesil Hareketi işbirliği: Denge ve Kalkınma İttifakı kuruluyor
Bu seçimin üzerinden uzun süre geçti, ancak henüz yeni hükümet kurulamadı. Bunun temel nedeni olarak KDP ile YNK arasındaki anlaşmazlık gösterilirken, son dönemlerde hükümetin kurulması yönünde artan baskılar dikkat çekiyor. Bununla birlikte YNK’den dikkat çekici bir hamle geldi.
YNK, seçimde en önemli rakibi olarak gördüğü ve yaşadığı oy kayıplarından sorumlu tuttuğu Yeni Nesil Hareketi (Newey Nwê) ile ittifaka hazırlanıyor. Rûdaw televizyonunun bildirdiğine göre, YNK ile Yeni Nesil Hareketi, bugün Süleymaniye’de düzenlenecek bir törenle “Denge ve Kalkınma” adı altında yeni bir ittifak protokolü imzalayacak.
Süleymaniye’deki törende YNK Başkanı Bafil Talabani ve Yeni Nesil Hareketi lideri Şaswar Abdulvahid’in katılımıyla iki parti arasında stratejik bir ittifakın duyurulacağı kaydediliyor.
Rûdaw’a konuşan YNK Irak Parlamentosu Grubu Başkanı Herem Kemal Ağa, imza töreninin bugün saat 17.00’de Süleymaniye’deki Şari Ciwan Otel’de gerçekleştirileceğini doğruladı.
Herem Kemal Ağa, “Bu anlaşmanın temel amacı siyasi dengeyi sağlamak, halka daha iyi hizmet sunmak ve genel çıkarların korunması adına iki taraf arasındaki yakınlaşmayı güçlendirmektir” dedi.
İki taraf arasındaki işbirliği girişimeleri, öncesinde hapse konulan Yeni Nesil Hareketi lideri Şaswar Abdulvahid’in tahliyesi sonrasında başladı. Abdulvahid’in tutuklanmasından YNK sorumlu tutulmuştu, ancak tahliye sonrasında YNK ile Yeni Nesil Hareketi arasında yeni bir dönem başlamıştı. 15 Ocak 2026’da Şaswar Abdulvahid’in cezaevinden tahliye edilmesinin ardından 10’uncu hükümet kabinesinin kurulması için siyasi partilere çağrı yapmış ve bu YNK tarafından olumlu karşılanmıştı. Bafıl Talabani bir video mesajla verdiği olumlu yanıtın ardından iki parti arasında heyetler arası görüşmeler başlamıştı.
Yeni hükümette koltukların yarısı talep ediliyor
100 sandalyeli Federe Kürdistan Parlamentosu’nda son seçim sonuçlarına göre, YNK’nin 23, Yeni Nesil Hareketi’nin ise 15 sandalyesi bulunuyor. KDP’nin ise 39 sandalyesi var. Toplam 38 sandalyeye ulaşan bu yeni blok, kurulacak yeni hükümette koltukların yarısını talep ediyor.
Gözler Erbil’de
Irak’ta Kasım 2025’te yapılan parlamento seçimleri sonrasında aylarca süren politik krizlerin ardından Ali Zeydi Şii Koordinasyon Çerçevesi tarafından başbakan olarak belirlendi ve ABD’nin de destek verdiğini duyurduğu Zeydi 16 Mayıs’ta resmen göreve başladı.
Irak’taki hükümet krizi bu şekilde aşılırken, öbür yandan Federe Kürdistan Bölgesi’nde 20 aydır hükümet kurma sorunu aşılamıyor. Bu durum, Saddam Hüseyin’in iktidardan düştüğü 2003’ten bu yana Kürdistan Bölgesi’nde yaşanan en uzun süreli siyasi kriz olarak değerlendiriliyor. Krizin ana nedeni ise KDP ile YNK arasında hükümetin nasıl kurulacağına ve bakanlıkların nasıl paylaşılacağına ilişkin devam edegelen görüş ayrılığı.
ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta yaşanan savaş, üç buçuk ayın ardından bu hafta ilan edilen mutabakat zaptı ile yeni bir aşamaya girdi ve bu durumun Irak dahil bütün bölgeyi etkilemesi bekleniyor. ABD’nin Irak’ta yönelik politika değişikliğine işaret eden gelişmeler de yaşandı.
ABD, Kasım 2025’teki seçimin ardından Şii Koordinasyon Çerçevesi’nin başbakan adayı olarak duyurduğu Nuri el Maliki’ye İran yanlısı olduğu gerekçesiyle karşı çıktı ve aylarca süren krizin ardından Maliki geri çekildi ve Ali Zeydi başbakanlık koltuğuna oturdu. Bu gelişmeyi ABD de memnuniyetle karşılarken, öbür yandan son bir yıldır Suriye ve Türkiye’deki pek çok önemli gelişmede kritik roller oynayan ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi ve Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack, 1 Haziran’da resmen Irak Özel Temsilcisi olarak da atandı.
Barrack, üç önemli görevi birlikte yürüteceğinin kesinleşmesinin ardından yaptığı açıklamada, Trump’ın “güçlü liderler” siyasetine atıfta bulundu ve Irak, Suriye ve Türkiye için “aşiretsel, dini veya mezhepsel farklılıkları aşan” “tek bir düzen” mesajı verdi.
Barrack, 15 Haziran’da Irak’ın başkenti Bağdat’ı ziyaret etti ve burada Başbakan Ali Zeydi ile görüştü. Görüşmede pek çok ekonomi ve siyasi başlık ele alındı. Daha sonra yapılan açıklamada, Irak’ta faal olan İran yanlısı silahlı grupların silahsızlandırılmasına yönelik kararlılık mesajı özellikle dikkat çekti.
Barrack, Bağdat’ta YNK liderleriyLe ve 16 Haziran’da ise Hewlêr’de KDP liderleriyle bir araya geldi ve bu görüşmelerde Kürdistan Bölgesi’nde devam eden hükümet kurma krizinin ele alındığı kaydedildi.
KDP ile YNK arasında yaşanan hükümet krizinin aşılması için arabuluculuk yaptığı kaydedilen Irak Kürdistan Bölgesi’nin önde gelen isimlerinden Mele Bahtiyar’dan da uyarılar gelmişti. Mele Bahtiyar, 18 Haziran’da Rûdaw televizyonuna verdiği röportajda, Kürt partileri arasındaki anlaşmazlıkların Bağdat’ın elini güçlendirdiğini belirtmiş ve ABD ile ilgili olarak da Kürt partilerine şu uyarıda bulunmuştu:
“(Yaşanan sorunu) Çözseler daha iyi olur. Ama çözmezlerse, bence sonunda ABD Kürtlerin temsilcisinin kim olduğuna bizzat karar verir. Durum oraya varmadan çözmeleri en iyisidir.” (Numedya/Rudaw)
