Yıldız Savaşları (Star Wars) evreninde iki güneşin altında yer alan Tatooine gezegenini andıran dünyalar, yaşam arayışında yeni bir olasılık olarak öne çıkıyor. Yeni bir araştırmaya göre, iki yıldızın birbirinin çevresinde döndüğü 70 Ophiuchi sisteminde Dünya büyüklüğünde bir gezegen, uygun koşullar altında kararlı bir yörüngede kalabilir ve sıvı su barındırabilecek sıcaklıklara sahip olabilir.
Dünya’dan trilyonlarca kilometre uzakta bulunan 70 Ophiuchi, kozmik ölçekte görece yakın yıldız sistemlerinden biri olarak kabul ediliyor. Birbirlerinin etrafında dönen, Güneş’ten biraz daha küçük ve daha soğuk iki yıldızdan oluşan sistem, bilim insanları tarafından onlarca yıldır inceleniyor. Ancak yıldızlardan herhangi birinin çevresinde dönen doğrulanmış bir gezegen henüz tespit edilmiş değil.
Dünya büyüklüğünde bir gezegenin yörüngesi incelendi
Araştırmacılar, 70 Ophiuchi sistemini referans alarak Dünya büyüklüğünde bir gezegenin, sistemin daha büyük yıldızının yaşanabilir bölgesinde kararlı bir yörüngeyi koruyup koruyamayacağını modelledi.
Yaşanabilir bölge, bir yıldızın çevresinde, uygun atmosfer koşulları altında bir gezegenin yüzeyinde sıvı su bulunmasına elverişli sıcaklıkların oluşabileceği alanı ifade ediyor.
Araştırmanın sonuçları, sistemin birincil yıldızının yaşanabilir bölgesinde kararlı gezegen yörüngelerinin mümkün olduğunu gösterdi. Çalışma, bu tür sistemlerde gezegenlerin var olabileceğine ilişkin yeni bir olasılık ortaya koysa da 70 Ophiuchi’de gerçekten böyle bir gezegen bulunduğunu göstermiyor.
The Astrophysical Journal adlı akademik dergide yayımlanan çalışmanın yazarlarından astrofizikçi Stephen Kane, sistemin hem yakınlığına hem de yıldızların hareketlerine ilişkin araştırmalara dikkat çekti.
Kane, “Bu aynı zamanda bize en yakın yıldız sistemlerinden biri. Antik çağlardan beri biliniyor ancak iki yıldızın birbirinin etrafında tam olarak nasıl döndüğü aynı ölçüde iyi bilinmiyordu” dedi.
Kütleçekimsel etkileşimler simüle edildi
Araştırmada bilim insanları, yıldızlardan gezegenlere kadar farklı büyüklüklerdeki gök cisimleri arasındaki kütleçekimsel etkileşimleri simüle etti. Ardından Dünya ile aynı kütleye sahip bir gezegeni birincil yıldızdan farklı uzaklıklara yerleştirerek yörüngesinin zaman içinde nasıl değiştiğini inceledi.
Kaliforniya Üniversitesi Riverside kampüsünden araştırmanın diğer yazarlarından Skylar D’Angiolillo, yörünge kararlılığının gezegenin sistemde kalabilmesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.
D’Angiolillo, “Kararsız bir gezegenin yörüngesi giderek daha basık hale gelebilir ve sonunda gezegen sistemden adeta fırlatılıp atılabilir. Simülasyonu farklı konumlarda tekrarlayarak, Dünya boyutunda bir gezegenin kararlı kalabileceği bölgeleri tespit edebiliyoruz” diye konuştu.
Bu simülasyonlar sayesinde araştırmacılar, iki yıldızın kütleçekimsel etkilerinin bir gezegenin yörüngesini hangi koşullarda kararsız hale getirebileceğini ve hangi bölgelerde kararlı yörüngelerin mümkün olabileceğini değerlendirdi.
“Başka bir Dünya, Güneş Sistemi’ne benzemek zorunda değil”
Stephen Kane, başka bir Dünya arayışında yalnızca Güneş Sistemi’ne benzeyen gezegen sistemlerine odaklanılmaması gerektiğini belirtti.
Kane, “İnsanlar başka bir Dünya bulmayı düşündüğünde, genellikle kendi Güneş Sistemimize benzeyen bir şey hayal ediyor. Ancak onlarca yıldır yapılan ötegezegen keşiflerinden bir şey öğrendiysek, o da diğer gezegen sistemlerinin bizimkine hiç benzemeyebileceği” ifadelerini kullandı.
İki yıldızın bulunduğu bir sistemin ilk bakışta alışılmadık görünebileceğini belirten Kane, Dünya’nın çevresinden farklı koşullara sahip olsa da yaşamı destekleme potansiyeli taşıyan dünyaların da araştırılması gerektiğini söyledi.
Kane, “İkinci bir güneşe sahip olmak kulağa egzotik gelebilir ancak Dünya’nın bulunduğu çevreye benzemese de yaşanabilir olabilecek dünyaları da göz önünde bulundurmamız gerekiyor” dedi.
İkili yıldız sistemleri ötegezegen arayışında yeni bir alan
Yıldızların birbirine eşlik ettiği ikili sistemler evrende yaygın olarak görülüyor. Araştırmacılar, yalnızca tek bir yıldızın çevresinde gezegenlerin bulunduğu Güneş Sistemi’nin bu açıdan evrendeki diğer sistemlerden farklı olabileceğine dikkat çekiyor.
Buna rağmen bugüne kadar varlığı kesinleşen yaklaşık 6 bin ötegezegenden yalnızca 14’ünün ikili yıldızların yörüngesinde döndüğü gözlemlendi.
Yeni araştırma, ikili yıldız sistemlerinde özellikle yaşamı destekleme potansiyeli taşıyan gezegenlerin aranması için yeni hedeflerin belirlenmesine katkı sağlayabilir.
Kane, bu tür analizlerden yararlanılabilecek daha pek çok ikili yıldız sistemi bulunduğunu belirterek, 70 Ophiuchi üzerinde de araştırmaların sürmesi gerektiğini ifade etti.
Kane, “Bilim insanları olası hedefleri değerlendirmeye başladıkça, bu tür bir analizden faydalanabilecek daha pek çok ikili sistem bulunuyor” dedi.
Sistemde henüz varlığı doğrulanmış bir gezegen bulunmadığını yineleyen Kane, araştırmanın ortaya koyduğu sonucu şöyle özetledi:
“Ayrıca bu sistem üzerinde yapmamız gereken daha çok iş var. Orada henüz varlığı doğrulanmış bir gezegen yok ancak artık Dünya boyutundaki bir gezegenin, yaşanabilir bölgede potansiyel olarak kararlı bir yörüngeyi koruyabileceğini biliyoruz.”
