İngiltere Başbakanı Keir Starmer Çin’e resmi bir ziyaret gerçekleştirdi.
Başkent Pekin’de Çin Devlet Başkanı Şi Jinping ile bir araya gelen Starmer; Başkan Donald Trump’ın iktidara gelişinin ardından ABD ile ortaklığı zedelenen diğer Avrupalı ülkeler gibi, Çin ile ilişkileri geliştirmeyi hedefliyor.
İki liderin gündeminde eğitimden sağlığa, finanstan yapay zekaya ve yeni enerji sistemlerine kadar geniş bir yelpazedeki sektörlerde iş birliği imkanları bulunuyor.
Starmer, Birleşik Krallık ile Çin arasında gümrük tarifeleri ve vizesiz seyahat konularında önemli mesafeler katedildiğini ifade etti.
Konuşmasında Çin’in küresel çapta hayati bir aktör olduğunu vurgulayan Başbakan, ülkesinin Pekin ile daha “sofistike” ilişkiler kurmayı amaçladığını belirtti.
Şi Jinping: Çin ve İngiltere daha adil bir yönetimi savunmalı
Şi Jinping ise iki ülke arasındaki ilişkilerin zaman zaman dalgalı bir seyir izlediğini ancak karşılıklı etkileşimin kaçınılmaz olduğunu söyledi. Çin’in Batı’ya yönelik bir tehdit oluşturduğu iddialarını reddeden Şi, “Çin ne kadar gelişip güçlenirse güçlensin, diğer ülkeler için bir tehdit oluşturmayacaktır” dedi.
Çin Devlet Başkanı, iki ülkenin farklılıklarını bir kenara bırakmayı başarması halinde tarihi bir sınavı geçmiş olacaklarını savundu. Tek taraflılık ve “güç politikasının” uluslararası düzeni ciddi şekilde sarstığını belirten Şi; her iki ülkeye de “gerçek bir çok taraflılık” ile “daha adil ve makul bir yönetim sistemi” için birlikte çalışma çağrısında bulundu.
Starmer Uygur meselesine dair konuşmaktan kaçındı
Starmer, “8 yıl aradan sonra Çin’i ziyaret eden ilk İngiliz Başbakan” oldu. En son eski Başbakan Theresa May, 2018’de ülkeyi ziyaret etmişti. Pekin yolculuğu sırasında basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Starmer, Çin’in insan hakları karnesine dair gelen bir soruya, “Gündeme getirmemiz gereken konuları her zaman dile getirdik,” diyerek detay vermekten kaçındı. Bilindiği üzere Çin, Sincan Özerk Bölgesi’nde Uygur Türklerine yönelik insanlık suçu işlemekle uzun süredir uluslararası toplum tarafından itham ediliyor.
Ziyarette öne çıkan başlıklar
Ziyaret sırasında hem stratejik hem de kültürel başlıklar öne çıktı:
Starmer, viski üzerindeki gümrük vergilerinin düşürülmesi konusunda ilerleme kaydedildiğini açıklarken; Şi, İngiliz vatandaşlarına vize muafiyeti tanınmasını değerlendirdiklerini ifade etti.
İki lider, Manş Denizi’ni geçmeye çalışan yasa dışı göçmen şebekelerine karşı ortak operasyon kararı aldı. Özellikle küçük teknelerde kullanılan Çin yapımı motorların tedarik zincirinin kesilmesi hedefleniyor.
Yaklaşık üç saat süren görüşme ve yemekte liderler futbol ve Shakespeare üzerine sohbet etti. Sıkı bir Arsenal taraftarı olan Starmer, Manchester United hayranı olduğu bilinen Şi’ye iki takım arasında oynanan son maçın topunu hediye etti.
Ekonomik yakınlaşmaya rağmen Starmer, tartışmalı konuları da gündeme getirdiğini belirtti:
Starmer, Hong Konglu medya patronu ve Britanya vatandaşı Jimmy Lai’nin durumunu Şi ile “saygılı bir çerçevede” görüştüğünü ifade etti.
Britanya’daki Muhafazakar muhalefet, güvenlik riskleri ve casusluk iddiaları nedeniyle ziyareti eleştirirken; Starmer, “Yurt dışındaki olaylar, süpermarket raflarındaki fiyatlardan güvenliğimize kadar her şeyi etkiliyor” diyerek diyaloğun kaçınılmazlığını savundu.
