İngiltere’nin Surrey bölgesindeki Ewhurst tuğla fabrikasında 25 yıldan uzun süre önce bulunan bir fosil, yaklaşık 125 milyon yıl önce bölgede yaşayan yeni bir dinozor türünün tanımlanmasını sağladı.
Paludohadros proudlovii adı verilen otçul türün, Erken Kretase Dönemi’nde İngiltere’nin güneyindeki bataklık alanlarda yaşadığı belirlendi.
İngiltere’deki Doğa Tarihi Müzesi’nde korunan fosil, ilk bulunduğunda başparmaklarındaki karakteristik sivri çıkıntılarla tanınan Iguanodontian grubunun bir üyesi olarak sınıflandırılmıştı. Ancak örneğin Iguanodon alt grubuna mı yoksa onun daha küçük akrabası Mantellisaurus’a mı ait olduğu uzun süre kesinlik kazanmamıştı.
Doğa Tarihi Müzesi araştırmacıları, 2023 yılında Mantellisaurus hakkında yayımlanan bir çalışmanın, bu iki dinozor grubu arasındaki temel farklılıkların belirlenmesine yardımcı olduğunu açıkladı. Journal of Systematic Palaeontology dergisinde yayımlanan yeni araştırmayla fosilin ayrı bir türü temsil ettiği sonucuna varıldı.
Yavru dinozorun boyutu gergedana yakındı
Paludohadros proudlovii adı verilen örneğin yaklaşık 5 metre uzunluğunda ve 1,5 ila 2 ton ağırlığında olduğu tahmin ediliyor. Bu ölçülerle dinozorun boyutunun bir gergedana yakın olduğu değerlendiriliyor.
Bununla birlikte fosildeki kemiklerin tam gelişmemiş olması, bulunan bireyin henüz yavru olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, bu nedenle Paludohadros proudlovii’nin yetişkinlik döneminde çok daha büyük boyutlara ulaşmış olabileceğini düşünüyor.
Yeni tanımlanan tür, Erken Kretase Dönemi’nde İngiltere’nin güneyinde, çamurlu sulak alanlarla kaplı bir çevrede yaşayan dört ayaklı bir otçuldu. Bilim insanları, bu dinozorun aynı bölgede yaşayan başka türlerle de karşılaşmış olabileceğini belirtiyor.
Baryonyx ile aynı bölgede yaşıyordu
Paludohadros proudlovii’nin yaşadığı çevrede, iki ayak üzerinde yürüyen etçil dinozor Baryonyx walkeri de bulunuyordu. Doğa Tarihi Müzesi’nde her iki türe ait fosillerin korunması, araştırmacıların bu canlıların aynı ekosistemdeki ilişkilerini incelemesine olanak sağlıyor.
Doğa Tarihi Müzesi öğretim üyesi ve araştırmanın kıdemli yazarı Susannah Maidment, Paludohadros fosilinin Baryonyx kalıntılarının bulunduğu noktadan yalnızca 100 metre uzakta ortaya çıkarıldığını söyledi.
Baryonyx’in daha çok balıklarla beslenmesiyle tanındığını belirten Maidment, bu etçil dinozorun son öğününde genç bir iguanodontianın da bulunduğunu aktardı. Ancak söz konusu kalıntıların hangi türe ait olduğunun kesin olarak belirlenemediğini vurguladı.
Maidment, “Bunun hangi türe ait olduğunu kesin bir şekilde söyleyemiyoruz; bu nedenle Baryonyx’in genç Paludohadros’ların kalıntılarını yemiş olması ya da fırsat bulduğunda onları avlamış olması da mümkün” dedi.
Bilim insanları, Baryonyx’in beslenme biçimi ile Paludohadros’un aynı bölgede bulunması arasındaki olası ilişkiyi bu belirsizlik çerçevesinde değerlendiriyor.
Dinozorun adı Will Proudlove’a ithaf edildi
Paludohadros proudlovii adı, türün yaşadığı çevreye ve fosilin bulunduğu Ewhurst tuğla fabrikasıyla bağlantılı bir isme dayanıyor. Adın ilk bölümündeki “palus”, Latincede “bataklık” anlamına geliyor. Türün ikinci adı olan “proudlovii” ise Ewhurst Works’te çalışan ve daha sonra müdürlük görevine yükselen Will Proudlove’a ithafen verildi.
Will Proudlove, Paludohadros fosilinin ortaya çıkarılmasından kısa süre önce, 35 yaşında hayatını kaybetti. Proudlove, eşi Rachael ile çocukları Ellie ve Matt’i geride bıraktı.
Fosil, Proudlove’un ölümünden yaklaşık bir yıl sonra keşfedildi. Eşi Rachael Proudlove, dinozorun hikâyesinin zaman içinde ailelerinin yaşamında özel bir yer edindiğini belirterek, “Ne yazık ki bu dinozor, onun ölümünden ancak bir yıl sonra keşfedildi. Fakat o zamandan beri bu hikâye hayatımızın bir parçası haline geldi” ifadelerini kullandı.
Son yıllarda paleontologların Doğa Tarihi Müzesi’nde korunan fosilleri yeniden incelemesi, daha önce sınıflandırılmış örneklerin yeniden değerlendirilmesine ve tarih öncesi canlılara ilişkin yeni bulgulara ulaşılmasına katkı sağlıyor. Paludohadros proudlovii de uzun süre müze koleksiyonunda korunduktan sonra yapılan araştırmalarla tanımlanan türler arasında yer aldı.
