ABD’nin İran’a hava saldırılarında kullandığı üslerden biri olan Fairford’a doğru gittiği tespit edilen araçlar, 27 Eylül Pazar gecesi gelen bir ihbar üzerine bölgede güvenlik endişelerine neden oldu. İhbar üzerine olay yerinde arama yapan İngiltere polisi, araçları durdurarak 5 kişiyi gözaltına aldı.
Araçta bulunan varillerden benzin çıktı
The Guardian’ın haberine göre, olay yerine ilk ulaşan polis ekipleri minibüslerde çok sayıda varil buldu. Yapılan incelemelerde bu varillerden birinde benzin olduğu, diğerlerinin ise boş olduğu tespit edildi.
Gloucestershire kırsalında hafta sonu yaşanan olayın İran’la bağlantısı olduğuna dair şüphelerin polis ve istihbarat birimlerinin sürdürdüğü soruşturmalar sırasında giderek güçlendiği ileri sürülüyor.
Pazar gecesi, gittikleri parti dönüşünde minibüsleri fark eden bir çiftin 999 numaralı acil hattı aramasıyla polisi harekete geçiren ihbar, ilk olarak The Times gazetesi tarafından haberleştirildi.
Ancak İngiltere polisinin sürdürdüğü soruşturmada şüphelilerden birinin olay gecesi polisi bizzat aramış olması, soruşturma ekibi için olayı içinden kolay çıkılamayacak bir hale getirdi.
ABD’den şüphelilerin serbest bırakılmasına tepki
Olaya ilişkin, aralarında Başkan Donald Trump’ın da bulunduğu üst düzey ABD’li siyasetçiler, şüphelilerin kefaletle serbest bırakılmasına şaşırdıklarını ifade etti.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da, yaşananların “yabancı bir aktörün” işi olduğunu iddia etti ancak detay vermekten kaçındı.
Rubio, şüphelilerin serbest bırakılmasının “birçok kişiyi huzursuz ettiğini” söyledi.
‘Bir dizi istihbarat üzerine hızla harekete geçtik’
‘İngiltere Terörle Mücadele Polisi’ Başkanı tarafından daha önce yapılan açıklamada, ekiplerin kırsal bölgeye baskın düzenlemesinde birden fazla faktörün rol oynadığına dikkat çekilmişti.
Emniyet Müdür Yardımcısı Laurence Taylor, “Pazar günü, Fairford Askeri Hava Üssü’ne çok yakın bir noktada şüpheli hareketler sergileyen araçlara ilişkin halktan gelen ihbarlar da dahil olmak üzere, alınan bir dizi istihbarat üzerine polis ekiplerimiz hızla harekete geçmiştir,” ifadelerini kullandı.
Soruşturmayı yürüten birimler arasında İran müdahalesi ihtimalinin ağırlık kazanması üzerine İngiltere Başbakanı Andy Burnham, pazartesi günü kıdemli polis ve güvenlik yetkililerinin katılımıyla hükümetin acil durum komitesi Cobra’yı toplantıya çağırdı.
Bakanlara verilen brifinglerde, İran’ın kaos yaratmak ve kaynakları tüketmek amacıyla bazen neye hizmet ettiğinden habersiz olan taşeron veya vekilleri devreye soktuğu vurgulandı.
Bomba izi bulunamadı, kefaletle serbest bırakıldılar
Şüpheliler ilk olarak patlayıcı madde bulundurma, ardından da terör eylemi hazırlığı suçlamasıyla gözaltına alınmıştı. Şüphelilerin pazartesi günü kefaletle serbest bırakılması kararı, minibüslerde yapılan incelemeler ve şahısların Londra’daki adreslerinde gerçekleştirilen aramalarda işler halde bir patlayıcı düzeneğe rastlanmaması üzerine alındı.
Minibüslerdeki incelemelere ilişkin bilgi veren Taylor, “Araçlar, askeri uzmanlar ve olay yeri inceleme ekiplerinin desteğiyle detaylı bir adli taramadan geçirilmiş ve herhangi bir el yapımı patlayıcıya (EYP) rastlanmadığı teyit edilmiştir. Ancak araçlarda bir miktar benzin ele geçirilmiştir,” dedi.
Tamamı Londra ikametli İngiltere vatandaşı olan beş kişinin, gecenin bir yarısı hassas bir askeri üssün yakınlarında ne aradığını tespit etmek amacıyla Terörle Mücadele Polisi koordinesindeki soruşturma çok yönlü olarak sürdürülüyor.
Minibüslerin üzerinde meşru bir yakıt nakliye şirketinin logolarının yer aldığı, ancak şirketin araçların kendilerine ait olmadığını açıkladığı bildirildi.
Şüphelilerin serbest bırakılması kararını savunan Taylor, “Dün itibarıyla beş şüpheliyi adli kontrol şartıyla serbest bıraktık. Soruşturmamız sürüyor ve şahısların katı denetim koşullarına uyması gerekiyor. Kamu güvenliği, tüm adli kararlarımızın merkezinde yer almaktadır; dün alınan kararda da bu ilkeden taviz verilmemiştir,” şeklinde konuştu.
Taylor sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu gelişmenin kamuoyunda şaşkınlık yaratmasını anlayabiliyorum. Ancak bunun, mesleki tecrübeye ve yasal yetkilerin titizlikle değerlendirilmesine dayanan adli bir takdir hakkı olduğunu bir kez daha vurgulamak isterim.”
‘Yabancı devlet bağlantısı da dahil her ihtimali araştırıyoruz’
Hafta sonu yaşanan olay ile İran arasındaki olası bağlara ilişkin spekülasyonlar artarken, Taylor Pazartesi günü yaptığı açıklamada “mevcut jeopolitik konjonktürün bu olayla bir bağlantısı olup olmadığına yönelik endişeleri anladıklarını” belirtti.
Taylor, “Ancak emin olun ki meseleyi tüm boyutlarıyla ele alıyoruz. Bu eylemin, doğrudan ya da dolaylı olarak bir yabancı devlet adına hareket eden vekiller veya bireyler tarafından işlenmiş olma ihtimali de dahil olmak üzere her olasılığı değerlendiriyoruz,” dedi.
Tahliye edilenler evlerine döndü
Olayın ardından köylerinden tahliye edilen mahalle sakinleri, günlerce süren bekleyişin ardından salı günü evlerine dönmeye başladı.
İngiliz hükümeti, mart ayında ABD’ye üssü “İran’a yönelik belirli savunma operasyonlarında” kullanma izni vermişti.
İran Büyükelçiliği kınadı: ‘Kötü niyetli spekülasyonlar’
İran’ın Londra Büyükelçiliği ise yaptığı açıklamada, İran parmağı olduğuna dair iddiaları “asılsız ve kötü niyetli spekülasyonlar” olarak niteleyerek kesin bir dille reddetti ve kınadı.
Şüphelilerin yakalandığı Whelford köyünde, bomba imha uzmanları ve polisin operasyonu sırasında 85 hane tahliye edilmek zorunda kaldı.
Tahliye edilen sakinlerin bir kısmı yakınlarının yanına yerleşirken, yaklaşık 60 kişiye Cirencester’daki Cotswold Bölge Konseyi dinlenme merkezinde destek sağlandı; 28 kişi ise geceyi otellerde geçirdi.
