İran devlet medyası, Irak ham petrolü taşıyan bir tankerin dün Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini bildirdi. Geçiş, İran’ın stratejik su yolunda sürdürdüğü deniz kısıtlamaları ortamında gerçekleşti.
İran Devrim Muhafızları Ordusu’na yakınlığıyla bilinen Tesnim Haber Ajansı, Malta bayraklı “AGIOS FANOURIOS I” adlı dev petrol tankerinin, İran tarafından Hürmüz Boğazı’nda belirlenen rotayı kullanarak dün geçiş yaptığını duyurdu.
Haberde, “Irak ham petrolü” taşıyan tankerin şu anda Umman Denizi’nde olduğu ve Vietnam’ın Nghi Son limanına doğru ilerlediği belirtildi. Gemi takip servisi Kpler MarineTraffic verilerine göre, tanker nisan ayı sonlarında Irak’ın güneyindeki Basra limanından ayrıldı. Geminin 26 Mayıs’ta Nghi Son limanına varması bekleniyor.
Söz konusu geçiş, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a karşı geniş çaplı bir hava harekatı başlatmasının ardından Tahran’ın uyguladığı abluka ve seyir kısıtlamalarının ardından geldi. Altı haftadan fazla süren çatışmalar, tarafların müzakerelere zemin hazırlamak amacıyla 8 Nisan’da Pakistan arabuluculuğunda bir ateşkes üzerinde anlaşmasıyla durmuştu.
Diplomatik çabaların yanı sıra İran ve ABD karşılıklı deniz önlemleri almayı sürdürüyor. Tahran, Hürmüz Boğazı üzerindeki nakliye kontrollerini sıkılaştırırken; Washington, nisan ayı ortasında İran limanlarına yönelik bir deniz ablukası başlattı.
İran, mart ayı sonunda yaklaşık 2 milyon varil petrol taşıyan büyük tankerler için “geçiş ücreti” uygulaması başlattı. Varil başına yaklaşık 1 dolar olarak hesaplanan ücret, büyük tankerler için yaklaşık 2 milyon dolarlık bir maliyet anlamına geliyor.
‘Kardeş Irak’ muafiyeti
Nisan ayı başında Devrim Muhafızları’na bağlı Hatemü’l Enbiya Karargahı Sözcüsü İbrahim Zolfaghari, “kardeş Irakın” blokajdan muaf tutulacağını, kısıtlamaların yalnızca “düşman uluslara” uygulanacağını açıklamıştı.
Bu açıklamaya rağmen Irak, ham petrol sevkiyatında büyük ölçüde yabancı gemilere bağımlı olması nedeniyle ihracatını savaş öncesi seviyelere döndürmekte güçlük çekiyor.
Irak’ın ihracatı geriledi
Altı hafta süren savaştan önce Irak, günde yaklaşık 4,5 milyon varil petrol üretiyor ve bunun yaklaşık 3,5 milyon varilini ihraç ediyordu. Bu ihracatın yüzde 90’ı Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyordu.
Irak Petrol Bakanlığı verilerine göre, şubat ayında 99 milyon varili aşan ve 6,81 milyar dolar gelir getiren ihracat rakamları, mart ayında 18,6 milyon varile ve 1,96 milyar dolar gelire kadar geriledi.
