Ukrayna’nın Hazar Denizi’nde İran bağlantılı kargo gemileri ve Rusya’ya ait tesislere insansız hava araçlarıyla düzenlediği saldırı iki ülke arasında kriz yarattı. Saldırıda bir İran denizcisi hayatını kaybederken, Tahran yönetimi Ukrayna’nın Tahran Maslahatgüzarı’nı Dışişleri Bakanlığına çağırarak olayı şiddetle protesto etti. Meşru müdafaa hakkını hatırlatan İran, saldırıların cevapsız kalmayacağını vurgularken; Kiev yönetimi ise vurulan gemilerin Rusya ile askeri sevkiyat zincirinde yer aldığını savundu.
İran Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna’nın İran gemisine saldırısı hakkında bildiri yayımladı.
Bildiride, Ukrayna’nın Hazar Denizi’nde İran’a ait ticaret gemisine yönelik düzenlediği ve bir denizcinin hayatını kaybettiği saldırının Birleşmiş Milletler Şartı’nın ihlali anlamına geldiği ve Ukrayna’nın İran’a yönelik düşmanlığının bir göstergesi olduğu belirtilirken, söz konusu saldırının şiddetle kınandığı ifade edildi.
Bildiride ayrıca, Ukrayna çevresinde yer alan ülkelerin bu saldırıya karşı tavır alması gerektiği vurgulandı.
İran’ın uluslararası hukuk gereği meşru müdafaa hakkının olduğu hatırlatılan bildiride, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin “maceracılığının” doğuracağı sonuçtan yine Ukrayna’nın sorumlu olacağı uyarısında bulunuldu.
Zelenskiy, Hazar Denizi’nde İran bağlantılı askeri sevkiyat taşıyan gemiler ile bir savaş gemisinin uzun menzilli saldırılarla hedef alındığını açıklamıştı.
Ukrayna’nın Tahran Maslahatgüzarı Dışişleri Bakanlığına çağrıldı
İran devlet televizyonuna göre, Ukrayna’nın Tahran Maslahatgüzarı Dışişleri Bakanlığına çağrıldı.
Bakanlığa çağrılan Maslahatgüzar’a, İran’ın Ukrayna’nın Hazar Denizi’nde İran ticaret gemisine yönelik saldırısıyla ilgili protestosu iletildi.
Ayrıca İran’ın, vatandaşlarının can ve mal güvenliğine yönelik saldırıları cevapsız bırakmayacağı bildirildi.
Ukrayna Güvenlik Servisi, Hazar Denizi’ndeki saldırıların ayrıntılarını açıkladı
Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU), Hazar Denizi’nde dün Rusya’ya ait bir petrol platformuna ve “İran ve Rusya arasında askeri kargo taşımacılığında kullanılan gemilere” insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırı düzenlendiğini bildirdi.
SBU’dan paylaşılan yazılı açıklamada, Ukrayna’nın dün Hazar Denizi’ndeki bir petrol platformuna ve bazı gemilere düzenlediği saldırıların ayrıntıları paylaşıldı.
Saldırıların, SBU tarafından İHA’larla yapıldığı belirtilen açıklamada, Hazar Denizi’nde Rusya’ya ait “Filanovski” petrol platformunun hedef alındığı ifade edildi.
İran ve Rusya arasında askeri kargo taşımacılığında kullanılan ve uluslararası yaptırımlar altında bulunan kargo gemileri ve 12418 numaralı “Molniya” füze botunun da hedef alındığı aktarılan açıklamada, şunlar kaydedildi:
“Ukrayna limanlarına güneyden terörist saldırılar düzenleyen Rusya Federasyonu, Ukrayna deniz taşımacılığını engellemeye çalışıyor. Düşmanın bu eylemleri, Ukrayna’nın ayrılmaz meşru müdafaa hakkı kapsamında SBU’dan meşru bir yanıt alacak.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin belirlediği görevleri yerine getiren SBU, Rusya Federasyonu’nun askeri potansiyelini düzenli olarak azaltmaya ve lojistik zincirlerini yok etmeye devam ediyor.”
Zelenski dün yaptığı açıklamada, saldırıların “İran ile askeri kargo taşımacılığında yer alan gemiler ve bir savaş gemisine” yönelik yapıldığını ifade etmişti.
Öte yandan, İran Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna’nın Hazar Denizi’nde yaptığı saldırılarla ilgili bildiri yayımlamıştı.
Bildiride, Ukrayna’nın Hazar Denizi’nde İran’a ait ticaret gemisine yönelik düzenlediği ve bir denizcinin hayatını kaybettiği saldırının Birleşmiş Milletler Şartı’nın ihlali anlamına geldiği ve Ukrayna’nın İran’a yönelik düşmanlığının bir göstergesi olduğu belirtilerek, söz konusu saldırının şiddetle kınandığı kaydedilmişti.
Zelenski ABD’ye gidecek
Öte yandan Zelenski, önümüzdeki hafta ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmek üzere bir kez daha Washington’a gidecek. İsimsiz kaynaklara göre görüşmenin salı günü gerçekleşmesi bekleniyor. Zelenski, geçtiğimiz çarşamba günü de ABD’li temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner ile görüşmüştü. Ukrayna Savunma Bakanı Vekili Yevhenii Khmara ve yeni Genelkurmay Başkanı Mihailo Drapatyi de cuma günü Kiev’de ABD’nin NATO Büyükelçisi Matthew Whitaker ile bir araya gelmişlerdi.
Reuters’a konuşan bir kaynak, Zelenski ile Trump’ın Rus yetkililere sunulacak bir “hava ateşkesi” önerisini görüşeceklerini belirtti. Kaynağın iddiasına göre, Ukrayna’nın devam eden insansız hava aracı ve füze saldırılarının Rusya ekonomisi üzerinde yarattığı baskının Putin’in tutumunu yumuşatabilir.
Hazar geçişi İran için hayati önemde
Öte yandan Hazar Denizi, yaptırımlar ve ablukalarla sıkıştırılan İran yönetimi için kuzeydeki önemli bir ekonomik can damarı. İran deniz ablukalarını aşmak, gıda ithalatını güvence altına almak ve Rusya ile askeri alışveriş için Hazar Denizi’ni kullanıyor. İran’ın ithalatının yüzde 30’undan fazlası da artık geleneksel güney deniz darboğazlarından kaçınarak kuzey Hazar limanları üzerinden gerçekleştiriliyor.
