Sokak hayvanlarının toplatılarak barınaklara gönderilmesinin ve öldürülmesinin önünü açan Hayvanları Koruma Kanunu’nda yapılan değişikliğin üzerinden iki yıl geçti.
Hayvan hakları savunucuları başta olmak üzere muhalefetin ‘yaşam hakkına’ ve ‘kamu yararına’ aykırı olduğu gerekçesiyle itiraz ettiği düzenleme, TBMM Genel Kurulu’nda 30 Temmuz 2024’te kabul edildi, 2 Ağustos’ta Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yeni düzenlemeye göre barınaklarda toplanan köpekler 30 gün içinde sahiplendirilmezse iğneyle öldürülebiliyor. Hükümet bunu ‘acısız uyutma’ olarak savunurken, hayvan hakları savunucuları söz konusu düzenlemeyi “katliam” olarak nitelendiriyor.
Yasanın yürürlüğe girmesinin ardından Türkiye’nin birçok kentinde protestolar düzenlenirken, bu süreçte Ankara’nın Altındağ ilçesi ve Niğde ve Gebze başta olmak üzere Türkiye’nin çeşitli kentlerinde toplu ölüm, uygunsuz toplama ve hayvana şiddet görüntüleri kamuoyuna ve yargıya taşındı.
Tüm itirazlara rağmen uygulamaya konulan yasaya ilişkin yürürlüğünün durdurulması ve iptali için Anayasa Mahkemesi’ne yapılan başvurular da sonuçsuz kaldı.
Yaşam hakkı savunucularına göre bu düzenleme iki yılda hayvanlara yönelik şiddeti artırırken, hukukçular da söz konusu yasanın şiddet eğilimli kişileri cesaretlendirdiğini ve yargıda cezasız bırakıldığını savundu.
Belediyeler ‘kısırlaştır, aşılat, yerinde yaşat’ metodunu uygulamadı, popülasyon artı’
Hayvan Hakları Federasyonu (HAYTAP) Başkan Yardımcısı Avukat Senem Demirel Acar’a göre belediyelerin 22 yıldır yürürlükte olan 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu çerçevesindeki yükümlülüklerini yerine getirmemesi sorunları büyüttü. Öyle ki söz konusu yasada ‘kısırlaştır, aşılat, yerinde yaşat’ metodu uygulanıyordu. Ancak 2004 yılından bu yana yürürlükte olan bu düzenleme kapsamında belediyelerin bu metodu yeterince uygulamaması, bu alana bütçe ayırmaması, barınakların kapasitesinin artırılmaması sokaktaki hayvan popülasyonunu artırdı.
(Senem Demirel Acar / HAYTAP)
‘Hayvanlar öldürülerek toplu mezarlara gömüldü’
“Oysa yapılması gereken tüm devlet kurumlarının belediyenin, bakanlığının, STK’ların ve gönüllülerin birlikte hareket ederek kapı kapı köy köy gezerek tüm köpekleri kısırlaştırmaları gerekiyordu” diyen Acar, “Bu şekilde çözüm mümkünken biz öldürerek çözmeyi tercih ettik” dedi. Söz konusu yasanın bir ‘yaşam hakkı ihlali’ olduğunun altını çizen Acar, geçen iki yıllık süreçte hayvanların mevzuata aykırı koşullarda toplandığını, barınaklardaki kötü koşullar nedeniyle hayvanların öldüğünü belirterek, şöyle konuştu:
“Kimi zaman da kapalı kapılar ardında hayvanlar öldürülerek toplu mezarlarla toplu mezarlara gömüldü. Ama öldürülerek alındı. Bunun çözümü bu muydu? Tabi ki değildi. Biz bunu Türkiye olarak yıllar önce de yaşamıştık Hayırsız Ada’da. Tüm İstanbul köpekleri toplanıp orada birbirlerini çığlık çığlığa öldürürken, açlıktan hayvanlar bağırarak ölürlerken amaç yine İstanbul’da sokak köpeği bırakmamaktı. Yasada sokakta köpek kalmayacak denilmişti. Sokakta köpek kalmadı.”
Sokak hayvanlarının yüzde 92’si toplandı, 52 bini Ankara’da
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, 18 Temmuz 2026’da gazetecilere yaptığı açıklamada, “Şu anda tüm Türkiye’de sahipsiz sokak hayvanlarının yüzde 92,35’i artık barınaklarda ve doğal yaşam alanlarında muhafaza ediliyor” dedi.
Ankara Valisi Yakup Canbolat da, 1 Temmuz 2026’da sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşım ile ‘Katliam Yasası’ olarak nitelenen düzenlemesinin uygulamaya konulmasından bu yana kentte 52 bin sahipsiz sokak hayvanının toplandığını açıkladı.
Ankara Barosu Hayvan Hakları Merkezi Başkanı Tuğba Gürsoy’a göre bu sayı 52 binden çok daha fazla. Kentte barınak kapasitesinin 13 bin 500 olduğuna dikkat çeken Gürsoy, “Yani burada 30 binden fazla köpeğin kasten veya ihmalen toplama sebebiyle öldürüldüğünü görüyoruz. Barınakların kapasitesi olmamasına rağmen, iyileştirmenin yeterli olmamasına rağmen katliam yasasını belediyeler sadece hayvanları toplamak veya hayvanları öldürmek üzerine uyguladı” dedi.
(Tuğba Gürsoy/Ankara Barosu Hayvan Hakları Merkezi Başkanı )
‘Yargı kararları takipsizlikle sonuçlanıyor’
Özellikle toplama işlemlerinin kanuna ve hayvan refahı kurallarına uygun yürütülmediğine vurgu yapan Gürsoy, kötü muamele ve işkence iddialarının etkin şekilde soruşturulmadığını söyledi:
“Yargının da burada hayvanları korumadığını, hayvanları koruma kanunu başlıklı katliam yasasında bile yer alan hayvanların öldürülmesinin yasak olduğuna ilişkin maddelerin cezai yaptırımlarını uygulamadığını görüyoruz. Binlerce köpeğin gömüldüğü alanlar, öldüğünün kanıtı olan şeylerle savcılıklara başvurduğumuzda maalesef takipsizlik kararları ile sonuçlanıyor. Bu katliam yasası sonrasındaki uygulamalar gösteriyor ki insanla sokakta yaşayan hayvanın temasını tamamen kesmek istiyorlar.”
‘Yaşatacak’ bir yasa için kampanya başlatıldı
Yaşatacağız Platformu’ndan Sevcan Çamlıdağ da bu iki yıllık süreçte çok sayıda ‘katliam’ görüntülerine tanıklık ettiklerini, köpeklerin toplatılarak toplu mezarlara gömüldüğünü, işkence gördüğünü söyledi. Mevcut yasanın derhal iptal edilerek ‘yaşatacak’ bir düzenlemenin yasalaşması gerektiğini kaydeden Çamlıdağ, bu kapsamda yeni bir kampanya başlattıklarını açıklayarak, “Bu kampanya Instagram sayfamızda herkesin imzasına açık şekilde paylaşılıyor. Siz de bir imza vererek yaşatan, hayvan özgürlüğünü önceleyen, sokaklarda yaşayan hayvanların tecrit edilmesini ve katledilmesini yasaklayan bir yasa talebinizi yükseltebilirsiniz” diye konuştu.
(Sevcan Çamlıdağ/Yaşatacağız Platformu)
