Suriye Eğitim ve Öğretim Bakanlığı’nın Kürtçenin okullarda haftada üç ders saati okutulmasına ilişkin kararına Kuzey ve Doğu Suriye kentlerinde tepki gösterildi.
Kamişlo, Haseke, Amûdê, Dêrik, Çilaxa, Dirbêsiyê, Tirbespî ve Girkê Legê’de düzenlenen eylemlerde öğrenciler, veliler, öğretmenler ve eğitimciler, Kürtçenin yalnızca bir ders olarak değil eğitim dili olarak kullanılmasını istedi. Eylemlerde anadilinde eğitim hakkının anayasal, yasal ve kurumsal güvence altına alınması çağrısı yapıldı.
Kamişlo’da öğrenciler ve velilerden Kürtçe eğitim talebi
Kamişlo’da öğrenciler ve veliler, Bölge İdare binası önünde bir araya gelerek Suriye Eğitim ve Öğretim Bakanlığı’nın 27 Ağustos’ta yayımladığı Kürtçeye ilişkin düzenlemeye tepki gösterdi.
Eylemde yapılan açıklamada, Kürtçenin eğitim sistemi içerisinde tanınmasının önemli bir gelişme olduğu ancak haftada üç ders saatiyle sınırlandırılmasının anadilde eğitim hakkını karşılamadığı belirtildi. Şam yönetimine, Kürt öğrenci ve çocukların Suriye’nin her yerinde kendi anadillerini öğrenme haklarının güvence altına alınması çağrısı yapıldı.
Açıklamada, dil ve kültür çeşitliliğine saygının ulusal birliği zayıflatmayacağı, aksine güçlendireceği ifade edilerek gerçek eşitliğin farklılıkların ortadan kaldırılması değil, bütün yurttaşların haklarının ayrım gözetilmeksizin güvence altına alınması anlamına geldiği belirtildi.
Öğrenciler, veliler ve eğitimciler ayrıca “Kürtçenin öğretilmesi” ile “Kürtçe eğitim” arasındaki farkı vurguladı. Kürtçenin yalnızca bir ders olarak okutulması yerine matematik, fen bilimleri ve sosyal bilimler dahil farklı alanlarda eğitim dili olarak kullanılmasını istedi.
Haseke’de öğretmenler karara karşı çıktı
Haseke kentinde öğretmenler Eğitim Müdürlüğü önünde bir araya gelerek karara tepki gösterdi.
Eylemde “Bê ziman jiyan nabe” ve “Kurdî nasnameya me ye” yazılı pankartlar taşındı. Öğretmenler, Kürtçenin haftada birkaç saatlik dersle sınırlandırılmasına karşı çıkarak farklı eğitim kademelerinde ve farklı derslerde kullanılabileceği kapsamlı bir eğitim programının hazırlanmasını talep etti.
Kürtçenin eğitim sisteminde kalıcı ve kapsamlı biçimde yer alması gerektiğini belirten eğitimciler, haftalık ders saatiyle sınırlı bir uygulamanın anadilde eğitim talebini karşılamadığını ifade etti.
Amûdê’de öğrenciler ve veliler yürüdü
Amûdê’de öğrenciler, öğretmenler ve öğrenci aileleri Kürtçe eğitim talebiyle yürüyüş düzenledi. Şehîd Cîhad Meydanı’ndan Jina Azad Meydanı’na gerçekleştirilen yürüyüşte Kürtçe, Arapça ve İngilizce açıklamalar yapıldı.
Yüzlerce kişinin katıldığı eylemde, Kürtçe eğitim hakkının güvence altına alınması talep edildi. Yürüyüş sırasında “Bê ziman jiyan nabe” ve “Kî ne em? Kurd in em” sloganları atıldı. Jina Azad Meydanı’na ulaşılmasının ardından eylem mitingle devam etti.
Yapılan açıklamalarda, bölgede birinci sınıftan üniversiteye kadar Kürtçe eğitimin yıllardır sürdüğü hatırlatıldı. Kürtçenin haftada üç dersle sınırlandırılmasının mevcut eğitim modeline göre geriye gidiş anlamına geldiği belirtildi.
Diğer kentlerde de Kürtçe eğitim çağrısı yapıldı
Çilaxa, Dirbêsiyê, Tirbespî ve Girkê Legê’de de düzenlenen eylemlerde Suriye Eğitim ve Öğretim Bakanlığı’nın kararı protesto edildi.
Bu kentlerde yapılan açıklamalarda da anadilde eğitim hakkının önemi vurgulanırken, Kürtçenin eğitim sisteminin bütün aşamalarında daha kapsamlı şekilde kullanılmasının güvence altına alınması istendi.
Dêrik’te yapılan açıklamada ise Kürtçe ve Arapçanın eşit şekilde yer aldığı bir eğitim sistemi talep edildi. Anadilde eğitimin yalnızca kültürel bir gereklilik olmadığı, aynı zamanda eğitim hakkının bir parçası olduğu vurgulandı.
Kobani’de de kararın değiştirilmesi istendi
Karara yönelik tepkiler yalnızca Cizîrê bölgesindeki kentlerle sınırlı kalmadı. Kobanê Eğitim ve Öğretim Kurulu da Kürtçenin haftada üç ders saatiyle sınırlandırılmasına ilişkin kararın değiştirilmesini istedi.
Kobanê’de öğretmenler ve okul yöneticilerinin katıldığı açıklamada, Kürtçenin eğitim alanında daha kapsamlı ve kurumsal biçimde yer almasının önemli olduğu ancak mevcut düzenlemenin yeterli olmadığı belirtildi. Kürtçenin anayasal, yasal ve kurumsal güvenceye kavuşturulması talep edildi.
Suriye’nin Kürtçe kararı ne getiriyor?
Suriye Eğitim ve Öğretim Bakanlığı, 27 Ağustos’ta Kürtçenin eğitim sistemindeki statüsüne ilişkin yeni uygulama esaslarını yayımladı. Düzenlemeye göre Kürtçenin, Kürt nüfusunun kayda değer bir bölümünü oluşturduğu bölgelerdeki devlet ve özel okullarda müfredata dahil edilmesi öngörüldü.
Kararla birlikte Kürtçe bütün eğitim kademelerinde haftada üç ders saati okutulacak. Kürtçe dersinden alınan not öğrencinin genel başarı ortalamasına dahil edilecek. Ayrıca Kürtçe sosyal ve kültürel etkinlikler için haftada bir ders saati ayrılacak.
Geçiş döneminin ilk eğitim-öğretim yılında öğrencilere sosyal bilgiler, tarih, coğrafya ve felsefe derslerini Kürtçe veya Arapça alma seçeneği de tanındı. Bu uygulamanın ilk eğitim-öğretim yılıyla sınırlı olması öngörüldü.
Bakanlık ayrıca Kürtçe derslerinin yürütülebilmesi için gerekli öğretmen kadrolarının oluşturulmasını ve Kürtçe bilen öğretmenlerin belirlenmesi amacıyla yazılı ve sözlü yeterlilik sınavları yapılmasını kararlaştırdı. İhtiyaç halinde Kürtçe bilen lise mezunlarının da görevlendirilebilmesine olanak tanındı.
Kürtçe eğitim ile Kürtçe ders tartışması sürüyor
Suriye yönetiminin Kürtçeyi eğitim müfredatına dahil etmesi, uzun yıllar boyunca devlet okullarında kullanılmayan dil açısından yeni bir düzenleme oluşturdu. Ancak Kuzey ve Doğu Suriye’deki öğrenciler, veliler ve eğitimciler, haftada üç ders saatiyle sınırlı bir Kürtçe dersinin anadilde eğitim hakkını karşılamadığını belirtiyor. (Numedya24)
