Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Avrupa ülkelerinin Ukrayna savaşına ilişkin tutumunun çözüm sürecini zorlaştırdığını belirtirken, Moskova’nın Avrupa ülkelerine saldırma niyetinin olmadığını söyledi. Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise Rusya’nın Avrupa genelindeki hibrit saldırılarının giderek arttığını belirterek daha sert önlemler alınması çağrısında bulundu.
Lavrov: Ciddi müzakerelere her zaman hazırız
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Moskova’da ülkesindeki yabancı misyon temsilcileriyle düzenlediği yuvarlak masa toplantısında Rusya, ABD ve Ukrayna arasında üçlü formatta müzakerelerin yeniden başlatılması ihtimalini değerlendirdi.
Rusya’nın müzakerelerden vazgeçmediğini belirten Lavrov, görüşmelerin üçlü ya da ikili formatta yapılabileceğini söyledi.
Lavrov, “Ciddi müzakerelere her zaman hazırız. Müzakerelerden vazgeçmedik. Müzakereler üçlü veya ikili olabilir. Müzakereleri hiçbir zaman uzatmadık ve zorlaştırmaya çalışmadık” dedi.
Rusya ile Ukrayna arasında 2022 yılında İstanbul’da gerçekleştirilen görüşmeleri de hatırlatan Lavrov, Batı’nın müdahalesi nedeniyle İstanbul anlaşmalarının engellendiğini savunarak, müzakereler sürerken Rusya’nın askeri operasyonlarını durdurmayacağını ifade etti.
“Rusya’nın temel şartları değişmedi”
Rusya’nın Ukrayna konusundaki tutumunun değişmediğini belirten Lavrov, Moskova’nın mevcut pozisyonu çerçevesinde makul uzlaşılar bulmaya hazır olduğunu söyledi.
Lavrov, Rusya’nın öncelikleri arasında ülkenin güvenliğinin sağlanması, NATO’nun Rusya sınırlarına yaklaşmasının engellenmesi ve Ruslar ile Rusça konuşan insanların meşru haklarının güvence altına alınmasının bulunduğunu belirtti.
ABD’nin diğer Batılı ülkelerden farklı olarak Ukrayna savaşının temel nedenlerini anladığını ifade eden Lavrov, Trump yönetiminin krizin çözümüne yönelik girişimlerini takdir ettiklerini söyledi.
Lavrov ayrıca ABD’nin İran konusunda bir çözüm karşılığında Ukrayna konusunda Rusya ile anlaşma yapılmasını öngören herhangi bir takas teklifinde bulunmadığını kaydetti.
Lavrov’dan Avrupa ülkelerine eleştiri
Avrupa Birliği ülkelerinin Ukrayna konusundaki yaklaşımını da değerlendiren Lavrov, AB’nin Kırım ve Donbas konusunda mevcut tutumunu sürdürdüğünü ve Ukrayna’nın NATO üyeliğini desteklediğini söyledi.
Lavrov, Avrupa ülkelerinin Kırım ve Donbas’ı hiçbir zaman tanımayacaklarını ve Ukrayna’nın 1991 sınırlarını esas aldıklarını ifade ettiklerini belirterek, AB’nin bu yaklaşımını siyasi belgelerine, açıklamalarına ve deklarasyonlarına yansıttığını söyledi.
Avrupa’nın Ukrayna konusunda ABD’yi Anchorage uzlaşılarından vazgeçmeye ikna etmemesi halinde dünyanın bir yıldır savaş yaşamıyor olacağını belirten Lavrov, Avrupa ülkelerinin zaman zaman Moskova ile Ukrayna konusunda gizli iletişim kanalları kurmaya çalıştığını da söyledi.
Lavrov, Rusya’nın müzakerelerden hiçbir zaman vazgeçmediğini yineleyerek Avrupa ülkelerine yönelik bir saldırı planlarının bulunmadığını ifade etti.
“Avrupalılar bize saldırırlarsa, bu savaş farklı olacak ve çok kısa sürecek” diyen Lavrov, Avrupa’nın Rus gemilerine yönelik uygulamalarını da eleştirdi.
“Ocak ayından bu yana 12 gemi alıkonuldu”
Avrupa’da seyrüsefer özgürlüğüne yönelik müdahalelerin artmasından endişe duyduklarını belirten Lavrov, Avrupa ülkelerinin ocak ayından bu yana 12 Rus gemisini gerekçesiz biçimde alıkoyduğunu söyledi.
Lavrov, “Son dönemde seyrüsefer özgürlüğüne yönelik müdahalelerin artması endişe verici. Avrupa ülkeleri, ocak ayından bu yana uydurma gerekçelerle 12 gemiyi alıkoydu. Gemiler, herhangi bir dayanak olmadan durduruluyor” ifadelerini kullandı.
Kallas: Rusya’nın hibrit saldırıları artıyor
Lavrov’un açıklamalarının yanı sıra AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da Rusya’nın Avrupa’ya yönelik faaliyetleri hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Kallas, Fransa’nın Strazburg kentinde “AB üyelerine yönelik hibrit tehditler” başlığıyla düzenlenen Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu oturumunda yaptığı konuşmada, Rusya’nın Avrupa genelindeki hibrit saldırılarının giderek arttığını söyledi.
Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı saldırısını başlattığı 2022 yılından bu yana Avrupa’ya yönelik hibrit saldırılarda istikrarlı bir artış yaşandığını belirten Kallas, Moskova’nın hedef aldığı ülkeye göre farklı yöntemlere başvurduğunu ifade etti.
Kallas, bazı ülkelerde bilgi alanının manipüle edildiğini, toplumsal bölünmelerden yararlanıldığını ve seçimlere müdahale edildiğini; bazı ülkelerde ise askeri altyapı, toplu taşıma sistemleri ve kritik altyapının hedef alındığını söyledi.
“Ortak istihbaratımız Rusya’nın tüm hibrit araçlarını kapsamalıdır. İstihbarat paylaşımı hayati önem taşımaktadır” diyen Kallas, Avrupa’nın Rusya’nın faaliyetlerine karşı daha güçlü adımlar atması gerektiğini belirtti.
AB’den Rusya’ya yönelik yeni yaptırım çağrısı
Kallas, Rusya’nın Avrupa’ya yönelik saldırılarının kamuoyu önünde ifşa edilmeye devam edilmesi ve bu saldırıların arkasındaki kişilere yaptırım uygulanması gerektiğini söyledi.
Rusya’nın finansman kaynaklarının kesilmesinin önemine dikkat çeken Kallas, AB yaptırımlarının Rus ekonomisini şimdiye kadar 1 trilyon eurodan mahrum bıraktığını belirtti. Kallas ayrıca “bugüne kadarki en geniş yaptırım listesinin” tamamlanmak üzere olduğunu kaydetti.
Rusya’nın “gölge filosunun” da istikrarlı biçimde tasfiye edildiğini belirten Kallas, Rus diplomatların Schengen bölgesi içindeki hareketlerine yönelik kontrollerin sıkılaştırılabileceğini söyledi.
Kallas ayrıca Rusya’nın eski muhariplerine vize verilmesinin yasaklanabileceğini ve Rus vatandaşlarına turist vizesi verilmesinin yeniden değerlendirilebileceğini ifade etti.
“Avrupa topraklarında saldırılar gerçekleştiren kişilerin oluşturduğu havuzu küçültmeliyiz” diyen Kallas, Rusya’nın Avrupa’daki faaliyetlerine karşı güvenlik önlemlerinin artırılması gerektiğini söyledi.
Kallas’tan bilgi manipülasyonu ve yapay zeka uyarısı
Avrupa’nın bilgi alanının korunmasının Rusya’nın hibrit saldırılarıyla mücadelede önemli olduğunu vurgulayan Kallas, bilgi manipülasyonu ve müdahalesinin (FIMI) yapay zeka destekli araçlar kullanılarak daha hızlı tespit edilmesi gerektiğini belirtti.
Kallas, AB delegasyonlarında görev yapan personelin bu konuda eğitilmesi ve Rusya’nın insanları saldırılar için devşirmeye yönelik dolandırıcılık ağlarının haritalandırılması gerektiğini söyledi.
Avrupa’nın Rusya’nın hibrit saldırıları karşısında korkuyla hareket etmemesi gerektiğini belirten Kallas, Moskova’nın faaliyetlerinin Avrupa toplumlarında korku yaratmayı, toplumları felç etmeyi ve karar alma süreçlerini yavaşlatmayı amaçladığını ifade etti.
Kallas, “Putin, tam anlamıyla bir zorba örneğidir. Moskova’nın hibrit saldırıları bizi korkutmak, toplumlarımızı felç etmek ve harekete geçmekte tereddüt etmemizi sağlamak üzere tasarlanmıştır. Putin’in istediği tam olarak budur” dedi.
Korkunun seçimlere yön vermesine izin verilmemesi gerektiğini söyleyen Kallas, Rusya’nın daha büyük riskler almaya hazır olması halinde Avrupa’nın da buna daha yüksek bir bedel ödetmesi gerektiğini belirtti.
Kallas, “Putin durdurulmadığı sürece durmayacaktır. Rusya daha büyük riskler almaya hazır oldukça Avrupa da daha büyük bir bedel ödetmelidir” ifadelerini kullandı
