Başkent Bamako’ya yol ablukası uygulamaya başlayan El Kaide’ye bağlı İslam ve Müslümanları Destekleme Grubu (JNIM) cihatçıları, Perşembe günü Mali’deki “cunta rejimine son vermek” için geniş bir “ortak cephe” kurulması çağrısında bulundu.
Nijer hükümeti ise Sahel Devletleri İttifakı’nın birleşik cihat karşıtı gücünün kuzey Mali’de “yoğun hava harekâtları” yürüttüğünü belirtti.
JNIM, 30 Nisan Perşembe günü Mali’deki cunta yönetimine karşı geniş bir “ortak cephe” ve “geçiş dönemi” çağrısında bulundu ve başkent Bamako’yu yol ablukasına aldı.
AES’ten hava saldırıları
Nijer hükümeti akşam saatlerinde, Nijer, Burkina Faso ve Mali’den oluşan birleşik cihat karşıtı güç olan Sahel Devletleri İttifakı’nın (AES), hafta sonu gerçekleşen cihatçı saldırılarından kısa bir süre sonra Mali’nin kuzeyinde hava saldırıları düzenlediğini duyurdu.
Cihatçıların bu koordineli ve benzeri görülmemiş saldırıları, Mali Savunma Bakanı Sadio Camara’nın ölümüne ve Sahel ülkesinin kuzeyindeki önemli Kidal şehrinin kaybedilmesine yol açtı.
Bu saldırılar, cihatçı grup JNIM ve ağırlıklı olarak Tuareg isyancılarından oluşan Azawad Kurtuluş Cephesi (ALF) militanları tarafından, 2020’den beri iktidarda olan ordunun stratejik mevzilerine karşı gerçekleştirildi.
Nijer hükümeti Perşembe akşamı yaptığı açıklamada, “25 Nisan 2026’da Gao, Ménaka ve Kidal’da gerçekleşen korkakça saldırıların ardından saatler içinde yoğun hava harekâtları yürüten birleşik güç birimlerinin hızlı ve enerjik yanıtını memnuniyetle karşılıyoruz” dedi.
“Cuntaya son vermek şarttır”
Perşembe günü erken saatlerde JNIM, Mali’deki cuntaya karşı geniş bir “ortak cephe” çağrısında bulundu. Cihatçı grup, “Tüm samimi vatanseverleri, hiçbir ayrım gözetmeksizin, ayağa kalkmaya ve güçlerimizi ortak bir cephede birleştirmeye çağırıyoruz” dedi ve bu cepheye “siyasi partilerin, ulusal silahlı kuvvetlerin, dini otoritelerin, geleneksel liderlerin ve Mali toplumunun tüm bileşenlerinin” dahil olduğunu belirtti.
“Cuntaya son vermek şarttır” diye ekleyen JNIM, “yeni bir Mali’ye barışçıl ve kapsayıcı bir geçiş için, ki bunun en önemli önceliklerinden biri de Şeriatın, yani İslam hukukunun tesis edilmesi olacaktır” ifadelerini kullandı.
Bamako’da abluka
Bu arada, Perşembe günü JNIM, Bamako’ya karayolu ablukası uygulamaya başladı. Ancak komşu ülkelere hava trafiği etkilenmedi.
Bamako’da bu sabah, Cumartesi günü Kati’deki saldırılarda hayatını kaybeden Savunma Bakanı Sadio Camara için yüksek güvenlik önlemleri altında ulusal bir anma töreni düzenlendi ve ardından cenazesi defnedildi.
Askeri üniforma giymiş ve koyu renk gözlük takmış olan Mali cuntasının başı Assimi Goïta, Mali’nin yeşil, sarı ve kırmızı bayrağıyla örtülmüş ve üzerinde askeri şapkası bulunan tabutunun önünde eğilerek saygılarını sundu.
Yüzlerinde hüzünle, aralarında Nijer ve Burkina Faso’nun da bulunduğu binlerce kişi — akrabalar, Mali ve komşu ülkelerden yetkililer — törene katıldı.
47 yaşındaki General Camara, Mali cuntasının kilit isimlerinden biriydi ve son yıllarda Rusya ile yakınlaşmanın mimarı olarak kabul ediliyordu.
Başbakan Abdoulaye Maïga, Sadio Camara’ya atıfta bulunarak, “Şehit olarak düştün. Kahraman olarak ayrıldın” dedi.
Kritik güvenlik durumu
Savunma bakanının ölümü, her zamankinden daha zayıf ve çok zor bir durumda olan cunta için büyük bir darbe olurken, Kidal şu anda silahlı grupların kontrolü altında ve bu gruplar kuzeyde ilerlemeye devam ediyor gibi görünüyor.
Bu ölüm, geniş çaplı saldırılar ve Kidal’ın kaybı, cuntanın silahlı gruplardan gelen tehditlerle başa çıkma kabiliyetine dair şüpheler uyandırdı ve şimdiye kadar uyguladığı kopma stratejisi, yabancı ülkelerle yeni ortaklıkları ve artan askeri çabalarıyla İslamcı savaşçılara karşı gidişatı tersine çevirmeyi mümkün kıldığı yönündeki söylemini zayıflattı.
Hastane kaynaklarına göre, Mali, bu silahlı grupların ülke genelinde eş zamanlı ve koordineli saldırıları sonucu en az 23 sivil ve askerin hayatını kaybetmesiyle kritik bir güvenlik durumuyla karşı karşıya ve belirsizlik ve endişe hâkim.
Mali’de El Kaide bağlantılı Cemaat Nusra el-İslam ve’l Müslim ile Tuareg ayrılıkçısı Azavad Kurtuluş Cephesi’nin 25 Nisan sabahı başlattığı koordineli saldırılarda Savunma Bakanı Sadio Camara öldürüldü, Kidal kentinin kontrolü militanlara geçmişti.
Guardian’ın aktardığına göre militanlar, Mali ordusu ve onlara destek veren Rus paramiliterleri pusuya düşürdü. Bazı araçlara bombalı saldırı düzenledi, bazı yerlerde de drone’lar kullanıldı.
Mali ordusuyla Rus paralı askerlerin bölgeden çekilmesiyle kuzeydeki Kidal’in kontrolü militanlara geçti. Ayrıca CNIM ve FLA, Sevare ve Gao’daki bazı askeri üsleri ele geçirdi.
Rusya’nın Afrika Kolordusu’ndan yapılan açıklamada, birliklerinin Mali yönetimiyle ortak karar doğrultusunda Kidal’dan ayrıldığı bildirildi. FLA sözcüsü Mohamed Elmaouloud Ramadane, bölgedeki Moskova bağlantılı unsurlarla çekilme konusunda bir anlaşmaya varıldığını söyledi. FLA, kentin kontrolünü ele geçirdiğini savundu.
Kidal, 2023’ün sonlarında Mali ordusunun Rus paralı askerlerin desteğiyle kenti ele geçirmesinden önce, on yıldan uzun süre boyunca ayrılıkçı hareketin fiili merkezi olarak görülüyordu
