Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında üç ülkenin genelkurmay başkanları Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da bir araya geldi.
Toplantıya Türkiye’den Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, Pakistan’dan Savunma Kuvvetleri ve Kara Kuvvetleri Komutanı Mareşal Syed Asim Munir ve Suudi Arabistan’dan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh Bin Hamed Al-Ruwaili katıldı.
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, toplantının Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında gerçekleştirildiği ve görüşmede anlaşma çerçevesindeki savunma iş birliği konularının ele alındığı belirtildi.
Toplantı Husi saldırılarının ardından yapıldı
Üç ülkenin genelkurmay başkanlarının Riyad’daki toplantısı, Yemen’de büyük ölçüde etkin olan Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarının gündemde olduğu bir dönemde gerçekleşti.
Husiler, Suudi Arabistan’daki hedeflere yönelik çok sayıda füze ve İHA saldırısı düzenlediklerini açıklarken, Suudi Arabistan makamları Husi savaşçıları tarafından ateşlenen altı balistik füzenin önlendiğini bildirdi.
Son haftalarda Suudi Arabistan’a yönelik saldırıların artması, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında kısa süre önce imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın nasıl işletileceği konusunu da gündeme taşıdı.
Reuters’ın 19 Eylül tarihli haberine göre Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suudi Arabistan’ın toprak bütünlüğü ve egemenliğine yönelik saldırılar karşısında Türkiye’nin anlaşma kapsamında özellikle bazı teknik askeri ihtiyaçların karşılanmasına destek verebileceğini söyledi.
Fidan: Askeri ihtiyaçları karşılama konusunda sıkıntımız olmaz
Fidan, 19 Eylül’de katıldığı televizyon programında Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında Türkiye’nin tutumuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Suudi Arabistan’ın toprak bütünlüğü ve egemenliğine yönelik saldırılar bulunduğunu belirten Fidan, Türkiye’nin anlaşma kapsamındaki müttefiklik yükümlülüklerine dikkat çekti.
Fidan, “Sözümüzün eriyiz. Bu konuda bir dayanışma içerisindeyiz. Mekke İttifakı olarak yakından takip ediyoruz. Askeri ihtiyaçları özellikle belli teknik konularda olabilir. Bunu da karşılama yönünde sıkıntımız olmaz” ifadelerini kullandı.
Fidan’ın açıklamaları, Türkiye’nin Suudi Arabistan’a doğrudan askeri operasyon düzenleyeceği anlamına gelmezken, anlaşma çerçevesinde belirli teknik ve askeri ihtiyaçlara destek verilebileceği mesajını içeriyordu.
Dışişleri bakanları da New York’ta bir araya gelmişti
Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında üç ülkenin dışişleri bakanları da Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu için New York’ta bulunulan günlerde bir araya geldi.
Toplantıya Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan Al Suud ve Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı İshak Dar katıldı.
Görüşmede anlaşma kapsamında yürütülen çalışmaların geldiği aşama değerlendirildi. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, bir üyeye yönelik saldırının tüm üyelere yapılmış sayıldığı Mekke Ortak Savunma Anlaşması çerçevesinde Suudi Arabistan’a destek verilmesinin yollarının ele alındığı belirtildi.
Bakanlar ayrıca genelkurmay başkanlarının bir an önce toplanması için yapılacak hazırlıkları değerlendirdi.
Erdoğan: Yeni bir irade ortaya koyarsanız rahatsız olanlar çıkar
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da 24 Eylül’de New York’taki Türkevi’nde gazetecilerle yaptığı görüşmede Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Erdoğan, anlaşmanın “doğru yolda atılmış güçlü bir adım” olduğunu belirterek, bölgedeki gelişmeler nedeniyle çeşitli sınamalarla karşılaşılmasının şaşırtıcı olmadığını söyledi.
Erdoğan, “Yeni bir şey söylerseniz, yeni bir irade ortaya koyarsanız, elbette bundan rahatsız olanlar çıkacaktır” ifadelerini kullandı.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın kurumsallaşma çalışmalarının tamamlanmasıyla daha güçlü ilerleyeceğini belirten Erdoğan, anlaşmanın bölgedeki sorunlara bölgesel çözümler üretilebilecek bir zeminin temellerini attığını söyledi.
Erdoğan ayrıca anlaşmanın hedeflerinden birinin bölgede istikrar eksenini oluşturmak olduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer serbestisinin ve bölge ülkelerinin egemenliğinin korunması gerektiğini ifade etti.
Mekke Anlaşması için ilk kurumsal adımlar atılmıştı
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi oluşturulmuştu.
Komitenin ilk toplantısı 31 Ağustos’ta İstanbul’da gerçekleştirilmiş, toplantıya Türkiye adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu ile Pakistan ve Suudi Arabistan’dan ilgili yetkililer katılmıştı.
Riyad’daki genelkurmay başkanları toplantısı, anlaşmanın siyasi düzeydeki temasların ardından askeri düzeyde de işletilmesine yönelik adımlardan biri olarak kayda geçti.
Üç ülkenin önündeki temel başlıklardan biri, Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında belirlenen savunma iş birliğinin nasıl uygulanacağı olurken, Suudi Arabistan’a yönelik Husi saldırıları da anlaşmanın pratikte nasıl işletileceğine ilişkin tartışmaların merkezinde yer alıyor.
Mekke Anlaşması: Suudi Arabistan’dan Türkiye ve Pakistan’a acil toplantı çağrısı
