Dediler ki kadınlar futbol oynamaz.
Dediler ki kimse izlemez.
Dediler ki bu oyun erkeklerin.
Sonra 1971’de Meksika’da bir stadyum doldu.
Ama öyle böyle değil, 110 bin kişiyle.
Azteca Stadyumu o gün sadece bir maça ev sahipliği yapmadı.
Bir yalanın çöküşüne de tanıklık etti.
1971 yılında Meksika’da düzenlenen ve bugün ‘Copa 71’ olarak bilinen Kadınlar Dünya Kupası, aradan geçen yarım yüzyıla rağmen hala resmi futbol tarihinin dışında tutuluyor. Oysa turnuva, hem katılım hem de seyirci sayısı açısından kadın sporları tarihinin en büyük organizasyonlarından biri olarak kayda geçti.
Turnuva, Azteca Stadyumu başta olmak üzere Meksika’nın büyük stadyumlarında oynandı. Final karşılaşmasını 110 binden fazla kişi tribünden izledi. Bu rakam, bugün bile kadın sporları için en yüksek seyirci sayılarından biri olarak kabul ediliyor.
Altı ülkenin katıldığı ( İngiltere, Danimarka, Meksika, Fransa, İtalya, Arjantin) organizasyonda Danimarka finalde Meksika’yı 3-0 yenerek şampiyon oldu. Danimarka adına üç gol atan 15 yaşındaki Susanne Augustesen turnuvanın en dikkat çeken isimlerinden biriydi.
FIFA tanımadı federasyonlar engelledi
1971’deki bu turnuva, FIFA tarafından organize edilmediği gibi sonrasında da resmi olarak tanınmadı. O dönem kadın futbolu birçok ülkede ya yasaklıydı ya da ciddi kısıtlamalar altındaydı. İngiltere’de kadınların federasyon sahalarında futbol oynaması ancak 1971’de yeniden serbest bırakılmıştı.
Turnuvaya katılan oyuncuların büyük bölümü profesyonel değildi. İşçi, öğrenci ya da gündelik çalışan kadınlardan oluşan takımlar, ekonomik ve kurumsal destekten yoksundu. Buna rağmen maçlar büyük ilgi gördü ve stadyumlar doldu.
Eve dönüşte sessizlik ve cezalar
Turnuva sona erdiğinde oyuncuları bekleyen şey kutlamalar değil, sessizlikti.
Birçoğu ülkelerinde resmi olarak futbolcu sayılmadı.
Bazıları federasyon baskısıyla karşılaştı, bazıları bir daha forma giyemedi.
Sahada kahraman olanlar, eve döndüklerinde yok sayıldı.
50 yıl süren sessizlik
1971 Meksika Kadınlar Dünya Kupası, uzun yıllar boyunca futbol tarihinin dışında bırakıldı. Resmi anlatılarda ilk Kadınlar Dünya Kupası’nın 1991’de düzenlendiği kabul edilir. Oysa 1971’de düzenlenen bu turnuva, hem organizasyon hem de ilgi açısından önemli bir örnektir.
Son yıllarda yapılan araştırmalar ve belgeseller, özellikle “Copa 71”, bu unutturulan turnuvayı yeniden gündeme taşıdı. Arşiv görüntüleri ve oyuncuların anlatıları o dönemin hem sportif hem de toplumsal boyutunu görünür kıldı.
Tarihten silinmek istendiler
1971’de Meksika’da yaşananlar yalnızca bir spor organizasyonu değil, aynı zamanda kadınların futbol üzerindeki hak iddiasının net bir ifadesiydi. On binlerce kişinin izlediği maçlar, kadın futboluna yönelik “ilgi yok” söylemini daha o yıllarda geçersiz kıldı.
1971’de Meksika’da gerçekleşen bu turnuva basit bir şey değildi.
Kadınlar sadece futbol oynamadı.
Kendilerine kapatılan bir alanı açtı, bu oyunun da sahibi olabileceklerini gösterdi.
Bugün geriye dönüp bakıldığında 1971 turnuvası, sadece bir şampiyonluk hikayesi değil aynı zamanda kadınların unutturulmak istenen tarihinin ve hafızasının önemli bir parçasıdır.
Kadınlar o gün sahada kazandı.
Erkeklerin yazdığı tarih ise bunu yarım yüzyıl saklamaya çalıştı.
Copa 71’i hatırlamama vesile olan ve bu yazı için ilham veren ayşe düzkan’a teşekkür ederim. ayşe’nin yazısını da buraya bırakıyorum.
