Mezopotamya Kadın Gazeteciler Derneği (MKG), Nisan ayına ilişkin kadın gazetecilere yönelik hak ihlalleri raporunu yayımladı.
Raporda, kadın gazetecilere yönelik baskıların çok boyutlu ve sistematik biçimde sürdüğü belirtilirken, gazetecilerin hem sahada hem yargı mekanizmaları üzerinden hem de dijital alanda baskı altında tutulduğu ifade edildi.
Raporda özellikle haber takibinin engellenmesi, gazetecilerin tehdit edilmesi ve soru sorma hakkının fiilen ortadan kaldırılmasının öne çıkan ihlaller arasında yer aldığı kaydedildi.
‘Basın faaliyeti doğrudan hedef alındı’
Raporda, 1 Mayıs öncesinde gazetecilerin alana girişlerinin engellenmesine ve Meclis’te bir gazetecinin soru sormasının fiziki müdahaleyle bastırılmasına dikkat çekildi.
Ayrıca JINNEWS Haber Müdürü ve MKG Van Şube Başkanı Öznur Değer’in sokak röportajı sırasında sözlü taciz ve tehdide maruz bırakıldığı belirtilerek, kadın gazetecilerin sahada cinsiyet temelli risklerle karşı karşıya kaldığı vurgulandı.
‘Yargı, baskı aracına dönüştürüldü’
Raporda, gazeteci Hamdiye Çiftçi Öksüz’e “örgüt üyeliği” iddiasıyla verilen 6 yıl 3 aylık hapis cezasının, gazeteciliğin yargı yoluyla kriminalize edilmesinin somut örneklerinden biri olduğu ifade edildi.
Nisan ayında çok sayıda gazeteci hakkında “örgüt üyeliği”, “örgüt propagandası”, “hakaret” ve “devleti aşağılama” iddialarıyla soruşturma ve davalar açıldığı belirtilen raporda, devam eden dava dosyalarının ve yargılanan gazeteci sayısının yüksekliğine dikkat çekildi.
Raporda ayrıca Anayasa Mahkemesi’nin ihlal kararlarına rağmen yeniden yargılamaların sürdürülmesi ve benzer cezaların tekrarlanmasının, yargının gazeteciler üzerinde sistematik baskı aracı olarak işletildiğini gösterdiği kaydedildi.
Dijital alanda sansür vurgusu
MKG raporunda dijital medya alanındaki sansür uygulamalarına da yer verildi. Nisan ayında çok sayıda gazetecinin sosyal medya hesabının erişime engellendiği, haber platformlarının hesaplarının kapatıldığı ve çok sayıda habere erişim yasağı getirildiği belirtildi.
Özellikle Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) talepleri doğrultusunda uygulanan erişim engelleri ile 5651 sayılı yasa gerekçe gösterilerek alınan kararların, dijital alan üzerindeki denetimi artırdığı ifade edildi.
Nisan ayında yaşanan ihlaller
Raporda yer alan verilere göre Nisan ayında:
-En az 2 gazeteci hakkında soruşturma açıldı
-1 gazeteci tehdit edildi
-2 gazetecinin haber takibi engellendi
-2 yayın organı saldırıya uğradı
-1 gazeteci hakkında dava açıldı
-12 dosyada toplam 34 gazeteci yargılandı
-2 gazeteciye toplam 7 yıl 6 ay hapis cezası verildi
-En az 3 dijital medya hesabı kapatıldı
-16 dijital medya platformuna erişim engeli getirildi
-Raporda ayrıca 4 Ocak 2023 itibarıyla en az 5 gazetecinin tutuklu bulunduğu bilgisi paylaşıldı.
Tutuklu gazeteciler sıralandı
Raporda tutuklu bulunan gazeteciler şöyle sıralandı:
Elif Bayburt
Hatice Duman
Nadiye Gürbüz
Özden Kınık
Pınar Gayıp
